Tích rồi có hợp được không?

Câu chuyện tích hợp môn học của ngành giáo dục luôn thu hút nhiều ý kiến đa chiều. Trước hết là mong muốn của ngành giáo dục. Một giáo sư giáo dục học chia sẻ: "Nói một cách ngắn gọn, dạy học tích hợp là định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức, hướng dẫn để học sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập, đời sống; thông qua đó hình thành những kiến thức, kỹ năng mới; phát triển được những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề trong học tập và trong thực tiễn cuộc sống".

Một giáo sư khác làm rõ: "Dạy học tích hợp là xu thế chung của chương trình giáo dục phổ thông các nước. Tuy nhiên, có nhiều mức độ tích hợp khác nhau. Các môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý trong chương trình giáo dục phổ thông của Việt Nam mới tích hợp ở mức độ thấp, tức là tích hợp liên môn, chứ chưa phải là tích hợp ở mức độ cao như nhiều nước trên thế giới. Tích hợp liên môn có nghĩa là các nội dung vốn của từng môn học (Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý) vẫn được trình bày riêng nhưng được tổ chức lại một cách thống nhất để kiến thức ở các môn học hỗ trợ, soi sáng cho nhau".

Với người tóc xanh thì thấy việc tích hợp là rất hiện đại, nhưng với người tóc bạc lại băn khoăn, tích rồi có hợp không? Thực ra thì tích hợp là cách làm rất truyền thống, bởi phương pháp này đã được áp dụng, triển khai từ nhiều thế kỷ, thậm chí là thiên niên kỷ.

Châu Âu cổ đại thì học trò của Socrates được ông dạy nhiều môn và sau này trở thành nòng cốt giáo dục châu Âu như Ngữ pháp, Logic học, Hùng biện, Số học, Hình học, Âm nhạc, Thiên văn học... Như vậy, cách tích hợp liên môn và xuyên môn đã có từ hàng thiên niên kỷ. Ở xứ ta thì tích hợp cũng có nhiều thế kỷ. Mỗi thầy đều dạy tích hợp nhiều môn, tùy theo trình độ của học trò.

Chương trình tóm lại trong vài chữ thì là Kinh - Sử - Tử - Tập. Kinh là các sách kinh điển triết học như Tứ Thư, Ngũ Kinh; Sử là lịch sử các triều đại, rút ra bài học hưng vong để trị quốc; Tử là sách của các tư tưởng gia như Lão Tử, Trang Tử, Mặc Tử, Tôn Tử; Tập là các tác phẩm văn học, tuyển tập thơ ca, từ phú.

Với nhà vua hay thái tử thì cũng phải học đủ môn tích hợp, gọi là "đế vương học".

Chương trình này xoay quanh 3 trục: Trị quốc - Tu thân - Võ công. Đầu tiên là triết học cai trị với tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Bậc quân vương phải hiểu sử và thuật dụng nhân, binh pháp vĩ mô, nghi lễ tế tự trời đất, tổ tiên, tiếp đón sứ thần.

Thiên tử phải giỏi lục nghệ với 6 kỹ năng toàn diện của quý tộc. Đó là: Lễ - cách hành xử đúng mực; Nhạc - nhạc lý, âm luật để điều hòa tâm tính, không bị sa đà vào bạo lực hay dục vọng; Xạ - bắn cung; Ngự - cưỡi ngựa; Thư - thảo chữ hành văn giúp cho việc phê duyệt tấu chương, viết chiếu chỉ sắc bén; Số - tính toán đo lường để quản lý tô thuế, ngân khố quốc gia. Tích hợp là đây chứ đâu.

Đến như những ẩn sĩ bôn ba cũng phải văn võ song toàn. Họ phải tinh thông Y - Lý - Số - Võ; nghĩa là các môn y thuật, triết học, tương lai học, võ thuật.

Ngày nay, các giáo viên giỏi lĩnh vực A có thể không giỏi lĩnh vực B. Những bậc thầy như Socrates, Khổng Tử thu nhỏ ngày càng hiếm nên người ta phân môn để mỗi giáo viên chỉ cần đi sâu vào lĩnh vực của mình là tối ưu. Cách làm này vừa sức, khả thi và được chứng minh hàng thế kỷ rồi. Việc dạy tích hợp về mục tiêu thì tuyệt vời nhưng chỉ có thể thành hiện thực trong tương lai, khi mà hầu hết những giáo viên đều là những bậc thầy toàn năng như Socrates, Khổng Tử mới.

Tả Từ

Các tin khác

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Dù chưa ra mắt nhưng dự án phim “Hoàng hậu cuối cùng” đang vướng phải những rắc rối xung quanh mối quan hệ giữa nguyên mẫu – nhân vật. Trước đó, nhà sản xuất phim “Em và Trịnh”, “Kiều”…cũng gặp phải những phản ứng về vấn đề này. Tuân thủ những quy định về pháp lý hay áp dụng ứng xử có lý có tình để giải bài toán với nguyên mẫu vẫn là điều khiến các nhà làm phim loay hoay.

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Khi tỷ lệ sinh toàn cầu suy giảm và tuổi thọ trung bình không ngừng kéo dài, thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của một khái niệm kinh tế mới: "nền kinh tế bạc" với toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và ngành công nghiệp phục vụ nhóm dân số cao tuổi. Khắp nơi trên thế giới, các chính phủ đang chạy đua biến "gánh nặng nhân khẩu học" thành một động cơ tăng trưởng mới. Nhưng câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu đây có thực sự là trụ cột kinh tế của thế kỷ 21, hay chỉ là một phép thử đầy rủi ro trước một cuộc khủng hoảng dân số chưa từng có tiền lệ?

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Thời phong kiến, những người gian lận thi cử bị đánh giá tư cách rất thấp. Thế nhưng, vẫn có những vụ gian lận xảy ra, dù triều đình đã tìm nhiều biện pháp để phòng ngừa.

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games (EG) là giải thi đấu thể thao dành cho các vận động viên sử dụng doping. Ý tưởng này nghe qua thì thật điên rồ, nhưng sự kiện EG đầu tiên vừa diễn ra vào ngày 24/5 tại thành phố Las Vegas, Mỹ. Giải đấu lôi kéo sự tò mò của cả những người không mấy mặn mà với thể thao. Ai cũng muốn biết xem khoảng cách giữa các vận động viên có và không sử dụng chất cấm là bao xa.

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

Đến thời điểm này, "danh phận" di tích Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh đèo Ngang vẫn bị "treo" trong suốt hàng thập niên qua và chưa chốt định được một cách rõ ràng với một tâm thế hoàn toàn mới. Vì vậy, đã đến lúc phải có "trọng tài" thiết lập cơ chế đồng quản lý, phát huy giá trị di tích.

Đạo giáo trong triều đình Việt

Đạo giáo trong triều đình Việt

Trong thời kỳ Bắc thuộc ở nước ta, Đạo giáo thịnh hành lúc nhà Đường cai trị, nên khi nước ta bắt đầu thời kỳ độc lập, ảnh hưởng của Đạo giáo vào triều đình vẫn rất lớn.

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.

Thanh kiếm quyền lực

Thanh kiếm quyền lực

Trong các câu chuyện về kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công ở nước ta năm 1945, hầu như không thể thiếu đề tài: Đại diện chính quyền cách mạng tiếp nhận ấn, kiếm và chứng kiến Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị.

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Sau bốn suất diễn tại Nhà hát Hồ Gươm, vở vũ kịch “Khổng Tước - The Peacock Hanoi 2026” đã khép lại hành trình tại Hà Nội, để lại nhiều dư âm sâu sắc trong lòng khán giả. Không chỉ gây ấn tượng bởi ngôn ngữ múa tinh tế và không gian sân khấu giàu tính nghệ thuật, vở diễn  tạo nên những rung động mạnh mẽ với người xem.

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Một đoạn clip tranh cãi tưởng chừng chỉ là va chạm cá nhân lại nhanh chóng bộc lộ phía sau nó những vấn đề lớn hơn, đáng để người ta phải suy ngẫm, đó là cách ứng xử của người nổi tiếng trong cuộc sống đời thường, đó là văn hóa kinh doanh, coi khách hàng là "ông nội", sẵn sàng cho người lao động nghỉ việc, khi áp dụng bộ quy tắc cứng nhắc.

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Khi thế giới nói về biến đổi khí hậu, Amazon thường được nhắc đến như “lá phổi của Trái đất”. Nhưng ở phía bên kia Đại Tây Dương, rừng mưa Congo - khu rừng nhiệt đới lớn thứ hai thế giới - đang âm thầm gánh vác vai trò không kém phần sống còn đối với khí hậu hành tinh, trong khi sự quan tâm, nguồn lực và cam kết bảo vệ lại quá ít ỏi.