Phóng viên (PV): Chào anh Thỏ! Công việc của anh có áp lực không?
Thỏ: Khi công việc là sở thích và năng khiếu thì không phải là làm việc mà là tận hưởng. Tôi là huấn luyện viên (HLV) điền kinh mà.
PV: Thân thủ như anh mà để thất truyền thì anh có lỗi to với hậu thế đấy nhé.
Thỏ: Có khi đủng đỉnh một tí lại hơn. Nể bác Rùa.
PV: Ai cũng biết bác Rùa mưu cao. Bỏ qua những mẹo mực thì ai cũng công nhận anh Thỏ mới là nhà vô địch.
Thỏ: Tôi không dám bì với báo Cheetah châu Phi, hay ngựa Xích Thố đâu.
PV: Anh cứ khiêm tốn. Các nghiên cứu khoa học khẳng định, nếu kích thước của thỏ tương đương báo Cheetah thì sẽ đạt tốc độ 170km/h, trong khi Cheetah hết gân cũng chỉ tới 120km/h. Nếu thỏ to bằng con ngựa thì sẽ đạt 300 km/h, như tàu hỏa cao tốc Shinkansen. Vậy anh huấn luyện cho vận động viên những gì?
Thỏ: Hàng trăm nội dung, nhưng tóm tắt thì có mấy thứ. Về kỹ năng thì thứ nhất phải giúp cho vận động viên (VĐV) về cơ sinh học chuyển động để tối ưu hóa từng centimet trên đường đua; tư thế xuất phát ra sao, góc đạp tối ưu thế nào? Kiểu như "Đạp phẳng, lao sâu, đầu cúi". Rồi thì kỹ thuật guồng chân làm sao để tăng tối đa chiều dài và tần số của sải chân. Từ tính toán sinh học làm sao chuyển vào trí thông minh cơ bắp. Thứ hai là nâng cao hiệu suất sinh hóa của cơ thể. Tập các bài chạy bứt tốc, biến tốc ngắn cường độ cực cao để tăng ngưỡng chịu đựng axit lactic trong cơ bắp. Thứ ba là rèn phản xạ với tiếng súng hiệu để giảm thời gian phản ứng xuống dưới 0,15 giây. VĐV nghe súng hiệu đùng phát mà giật mình, ngơ ngác thì đối thủ chạy hết rồi. Cuối cùng là phân tích dữ liệu hiệu suất để tinh chỉnh giáo án. Chưa kể các chế độ dinh dưỡng, ngủ nghỉ sao cho đúng cách. Vừa chạy vừa ngáp ngủ thì đến mùa quýt mới có huy chương.
PV: Té ra muốn chạy nhanh cũng tốn tư duy thật. Ờ… Anh có gì không vui mà tai rủ xuống thế?
Thỏ: Tôi nghe nói sắp tới sẽ phổ cập công nghệ AI xuống bậc tiểu học mà tôi sốt ruột.
PV: Trẻ em ngày nay sinh ra trong kỷ nguyên số; việc dùng công cụ AI giúp các con chuyển từ vị thế người tiêu dùng thụ động sang người làm chủ công nghệ. Các công cụ AI giúp trẻ hiện thực hóa những ý tưởng tưởng chừng như không thể một cách nhanh chóng. Sao anh sốt ruột?
Thỏ: Nếu phụ thuộc vào AI quá sớm, các con sẽ lười tư duy, mất tính kiên nhẫn và tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề. Loài người tiến hóa nhờ động não rồi mới tìm ra nguyên lý để chế tạo công cụ thực hiện sao cho nhanh, mạnh hơn; chứ công cụ không thay được não. Chính vì thế, các cụ xưa dạy tính bằng que tính, dùng đốt ngón tay tính lịch chính xác. Một đứa trẻ bắt đầu đi học, cần phải tự mình phát triển toàn diện mà không cần máy móc hỗ trợ.
Với những người có đủ kiến thức cơ bản thì việc dùng AI sẽ để tiết kiệm thời gian, nhưng với trẻ nhỏ thì lạm dụng AI sẽ bỏ hoang bộ não. Thực tế thì các học trò ranh mãnh hay nhờ AI giải cho các bài tập để khỏi phải nghĩ. Đáng ngại hơn, một số cháu đi thi cũng nhờ AI làm hộ. Mai sau các cháu sẽ có bằng cấp đẹp, nhưng về kiến thức thì trắng xóa.
PV: Làm sao các cháu qua mắt giám thị mà dùng AI được?
Thỏ: Nhất quỷ nhì ma, thứ ba học trò. Có một thí sinh thi tốt nghiệp THPT đã bị bắt quả tang khi sử dụng một camera dưới dạng cúc áo kết nối với điện thoại giấu trong người. Camera cúc áo đã livestream/chụp ảnh đề thi truyền cho một người bạn ở ngoài. Người bạn này dùng ChatGPT làm bài, sau đó người bạn đọc ngược lại cho thí sinh chép thông qua một chiếc tai nghe siêu nhỏ nhét sâu gần màng nhĩ.
PV: Nhiều học sinh không biết gì về lập trình nhưng vẫn làm hacker chỉ bằng cách yêu cầu AI viết mã lệnh. Vậy não có cần nữa không?
Thỏ: Bây giờ nhiều người lo ngại AI sẽ làm cho tất cả thất nghiệp, nhưng nói một cách đơn giản nhất thì hoạt động thể chất chẳng AI nào làm hộ được.
PV: Khoan. Khi phản biện về trí thông minh nhân tạo mà anh lại lấy thí dụ về trí thông minh cơ bắp thì có hợp lý không?
Thỏ: Xin hỏi cô, khi ăn uống thì người ta có nhờ AI làm hộ được không? Có những việc chỉ cơ thể mới làm được thôi, nên môn chạy sẽ là thí dụ dễ hiểu nhất trong trường hợp này. Thưa nhà báo, sự sáng tạo đòi hỏi tư duy của não luôn phải đi trước. Việc cho trẻ em sớm trượt theo "đường ray" vào AI rồi thì tương lai có gỡ được không? Tôi xin vểnh cả hai tai, dài cổ lắng nghe câu trả lời.
PV: Xin cảm ơn anh với những suy tư về tương lai!