1 - Vị Hoàng đế nước Ngụy từng hỏi Tôn Tẫn: “Ngươi có thể bắt trẫm rời khỏi ngai vàng được không?”.
Đây tưởng chừng là một nhiệm vụ bất khả thi nhưng Tôn Tẫn đã làm được. Ông nói: “Muôn tâu Bệ hạ, hạ thần không thể bắt Bệ hạ rời khỏi ngai vàng được nhưng nếu bệ hạ ở dưới này thì hạ thần có thể mời cho bệ hạ trở lại ngai vàng được ngay”.
Sau khi nghe Tôn Tẫn nói Hoàng đế nước Ngụy vội rời khỏi ngai vàng nói: “Ta xem ngươi sẽ đưa ta trở lại ngai vàng như thế nào”. Tôn Tẫn không nhịn được cười nói: “Không phải hạ thần đã làm cho Bệ hạ rời khỏi ngai vàng rồi sao?”. Ngụy vương như từ trong mơ tỉnh lại.
2 - Vua nước Triệu Lý Đức Thành muốn kiểm tra tầm nhìn của ông thầy bói nên bảo vợ mình là Đằng Quốc Quân mặc trang phục của một cung nữ đứng vào đám đông để thầy bói nhận dạng. Đằng Quốc Quân ăn mặc hệt những cung nữ nên nhìn quần áo thì không thể nhận ra và ông thầy bói cũng chưa từng nhìn thấy Đằng Quốc Quân.
Vậy nên làm thế nào đây? Ông thầy bói suy nghĩ một lúc rồi đột nhiên nói: “Trên đầu phu nhân Đằng Quốc Quân có đám mây màu vàng”. Ông thấy bói vừa nói xong đã thấy một người phụ nữ ngẩng đầu nhìn lên trên còn những cung nữ khác thì nhìn vào đầu người phụ nữ này. Ông thầy bói đã dễ dàng nhận ra “người phụ nữ này” chính là Đằng Quốc Quân.
Trong câu chuyện Tôn Tẫn và ông thầy bói đều sử dụng phương pháp điều khiển tâm lý rất tài tình. Họ hiểu rõ tâm lý và hành vi khác nhau của các vị Quân vương trong các tình huống khác nhau, đồng thời giỏi thiết kế các phương pháp bắt họ bộc lộ đặc điểm tâm lý của mình để đạt được hiệu quả điều khiển tốt nhất.
Nguyễn Thiêm (dịch)