Từ Quốc phục đến… Quốc khuyển

Chiếc áo dài quen thuộc phụ nữ chúng ta ngày nay thường mặc mà nhiều người trân trọng gọi là "quốc phục" là trang phục có từ những năm 30 của thế kỷ trước. Dù được cải tiến cải lùi và qua bao nhiêu biến tấu, nó vẫn chỉ là một xu hướng thời trang.

Nhưng nếu gọi nó là "quốc phục" thì trước những năm 1930 "quốc phục" của phụ nữ Việt Nam là gì, không thấy ai nói đến. Và nói chung, tự cổ chí kim không có một thứ trang phục nào được gọi là "quốc phục" cả. Thời cổ đại, cũng chẳng có ai tranh cãi lấy cái khố đóng bằng vỏ cây hay lấy cái khố đóng bằng bẹ chuối làm "quốc phục".

Thời quân chủ, triều đình quy định các loại áo xống cùng màu sắc của chúng cho từng phẩm trật quan lại, gọi là quan phục. Còn trong dân thì ăn mặc tự do, chiếc áo dài khăn đóng của đàn ông cũng chỉ là trang phục của tầng lớp những người có học hoặc có chút danh vọng trong làng xã.

Trang phục trong dân chúng biến đổi dần dần cùng với sự phát triển thương mại và giao lưu văn hóa, mỗi thời kỳ đều có cách ăn mặc mới, gọi là "tân thời". Cho đến đầu những năm 60 của thế kỷ trước, nhiều phụ nữ vẫn bảo lưu chiếc quần đáy ngang và chê bai những cô mặc quần đáy giữa là tân thời đĩ thõa.

Quần đáy ngang là chiếc quần khi may có một tấm vải chặn ngang cuối phần mông, khi mặc không nhìn thấy đường khe giữa hai mông, được coi là cái quần "đạo đức" hơn cái quần đáy giữa như ngày nay khi mặc vẫn nhìn thấy đường khe giữa đôi mông. Quần đáy ngang ngày nay hầu như không còn người nào mặc, không có nghĩa là phụ nữ ngày nay kém đạo đức hơn phụ nữ ngày trước hoặc ngược lại. Nhưng đáy giữa hay đáy ngang vẫn không phải là "quốc phục".

Gắn chữ "quốc" vào một thứ gì đó nếu tôi không nhầm thì hình như bắt đầu từ cụ Phạm Quỳnh, khi cụ coi Truyện Kiều là quốc hồn quốc túy. Thời cụ Phạm người ta cũng bắt đầu coi việc dùng mẫu tự La-tinh để ghi tiếng Việt là "quốc ngữ", cái gì viết bằng quốc ngữ gọi là quốc văn. Trước đó, hàng ngàn năm người Việt chúng ta dùng chữ Hán hoặc chữ Nôm, không ai gọi chúng là "quốc ngữ".

Gần đây, truyền thông khắp nơi còn gọi chó Phú Quốc là "quốc khuyển". Tất nhiên chó Phú Quốc là giống chó quý bản địa, nhưng chó bản địa không chỉ có chó Phú Quốc mà còn rất nhiều giống chó sinh sống hàng ngàn năm nay với dân ta. Đưa một giống chó lên hàng "quốc khuyển", đồng nghĩa với việc bỏ mặc hàng triệu những con chó tội nghiệp mỗi năm bị đưa vào lò mổ.

Bởi vậy, đàn chó Phú Quốc nhà tôi xin được từ chối nhận danh hiệu cao quý này.

Hoàng Hải Vân

Các tin khác

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Dù chưa ra mắt nhưng dự án phim “Hoàng hậu cuối cùng” đang vướng phải những rắc rối xung quanh mối quan hệ giữa nguyên mẫu – nhân vật. Trước đó, nhà sản xuất phim “Em và Trịnh”, “Kiều”…cũng gặp phải những phản ứng về vấn đề này. Tuân thủ những quy định về pháp lý hay áp dụng ứng xử có lý có tình để giải bài toán với nguyên mẫu vẫn là điều khiến các nhà làm phim loay hoay.

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Khi tỷ lệ sinh toàn cầu suy giảm và tuổi thọ trung bình không ngừng kéo dài, thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của một khái niệm kinh tế mới: "nền kinh tế bạc" với toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và ngành công nghiệp phục vụ nhóm dân số cao tuổi. Khắp nơi trên thế giới, các chính phủ đang chạy đua biến "gánh nặng nhân khẩu học" thành một động cơ tăng trưởng mới. Nhưng câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu đây có thực sự là trụ cột kinh tế của thế kỷ 21, hay chỉ là một phép thử đầy rủi ro trước một cuộc khủng hoảng dân số chưa từng có tiền lệ?

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Thời phong kiến, những người gian lận thi cử bị đánh giá tư cách rất thấp. Thế nhưng, vẫn có những vụ gian lận xảy ra, dù triều đình đã tìm nhiều biện pháp để phòng ngừa.

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games (EG) là giải thi đấu thể thao dành cho các vận động viên sử dụng doping. Ý tưởng này nghe qua thì thật điên rồ, nhưng sự kiện EG đầu tiên vừa diễn ra vào ngày 24/5 tại thành phố Las Vegas, Mỹ. Giải đấu lôi kéo sự tò mò của cả những người không mấy mặn mà với thể thao. Ai cũng muốn biết xem khoảng cách giữa các vận động viên có và không sử dụng chất cấm là bao xa.

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

Đến thời điểm này, "danh phận" di tích Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh đèo Ngang vẫn bị "treo" trong suốt hàng thập niên qua và chưa chốt định được một cách rõ ràng với một tâm thế hoàn toàn mới. Vì vậy, đã đến lúc phải có "trọng tài" thiết lập cơ chế đồng quản lý, phát huy giá trị di tích.

Đạo giáo trong triều đình Việt

Đạo giáo trong triều đình Việt

Trong thời kỳ Bắc thuộc ở nước ta, Đạo giáo thịnh hành lúc nhà Đường cai trị, nên khi nước ta bắt đầu thời kỳ độc lập, ảnh hưởng của Đạo giáo vào triều đình vẫn rất lớn.

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.

Thanh kiếm quyền lực

Thanh kiếm quyền lực

Trong các câu chuyện về kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công ở nước ta năm 1945, hầu như không thể thiếu đề tài: Đại diện chính quyền cách mạng tiếp nhận ấn, kiếm và chứng kiến Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị.

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Sau bốn suất diễn tại Nhà hát Hồ Gươm, vở vũ kịch “Khổng Tước - The Peacock Hanoi 2026” đã khép lại hành trình tại Hà Nội, để lại nhiều dư âm sâu sắc trong lòng khán giả. Không chỉ gây ấn tượng bởi ngôn ngữ múa tinh tế và không gian sân khấu giàu tính nghệ thuật, vở diễn  tạo nên những rung động mạnh mẽ với người xem.

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Một đoạn clip tranh cãi tưởng chừng chỉ là va chạm cá nhân lại nhanh chóng bộc lộ phía sau nó những vấn đề lớn hơn, đáng để người ta phải suy ngẫm, đó là cách ứng xử của người nổi tiếng trong cuộc sống đời thường, đó là văn hóa kinh doanh, coi khách hàng là "ông nội", sẵn sàng cho người lao động nghỉ việc, khi áp dụng bộ quy tắc cứng nhắc.

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Khi thế giới nói về biến đổi khí hậu, Amazon thường được nhắc đến như “lá phổi của Trái đất”. Nhưng ở phía bên kia Đại Tây Dương, rừng mưa Congo - khu rừng nhiệt đới lớn thứ hai thế giới - đang âm thầm gánh vác vai trò không kém phần sống còn đối với khí hậu hành tinh, trong khi sự quan tâm, nguồn lực và cam kết bảo vệ lại quá ít ỏi.