Trước Tết mấy hôm giời rét căm, 4h sáng nghe loáng thoáng có tiếng mẹ gọi "Trí ơi". Bừng tỉnh. Một cảm giác bất an. Đứng đầu cầu thang nhìn mẹ gầy, mỏng tang áo nằm trên vũng máu chảy theo mạch gạch lát sàn, đầu gối như muốn quỵ xuống.
Bệnh nghiệp vụ nghĩ ngay có cướp vào nhà; nép người vào tường lần như mèo hóa ra không phải. Trời lạnh người già ra khỏi phòng mạch máu lên não co lại gây choáng, ngã đập đầu vào đâu không biết nhưng chắc chắn cụ nhà nằm đấy cũng lâu vì máu khô hết rồi.
Gọi báo hủy lịch đặt khách sạn, máy bay đi chơi miền Nam sáng hôm sau, cụ bà mặt xanh rớt nằm trên giường xua tay, đuổi quầy quậy: "Mẹ không sao, cứ đi đi…". Mẹ bao năm vẫn thế, lúc nào cũng sợ làm phiền con cái, hồi xưa còn khỏe hay cười cười nửa đùa nửa thật trách khéo thằng con mải chơi "Sau mẹ già mẹ tự vào nhà dưỡng lão ở, con đỡ phải trông".
Có lẽ không riêng mẹ tôi, người già hình như ai cũng khái tính, tiền tài của nả cũng có cần nữa đâu. Thỉnh thoảng đưa lương bà vài triệu, mẹ cười cười bảo để đấy, hôm sau lên tận giường thằng con còn ngái ngủ dúi cho thêm cả cọc chục triệu bảo "Anh cầm xem cần mua gì thì mua".
Mùng Ba Tết, mẹ kể bạn hưu của mẹ vừa ngã đi viện từ hôm qua giờ chưa tỉnh. Con cái, các cháu dẫn nhau đi du lịch "trốn" Tết, hai ông bà già ở nhà trông nhau, bà tiện sáng mùng 2 chạy ù đâu thì có khách. Ông nghe tiếng chuông cửa sốt ruột đẩy xe lăn ra mở cửa đến bậu thang thì không phanh kịp, cả người cả xe lao qua tam cấp ngất. Khách trèo hàng rào vào đưa đi cấp cứu. Cái giọng mẹ kể chậm, có sự hoảng sợ…
Tết của người già khó định nghĩa, ngay cả cái việc trước Tết dăm hôm các cụ hò con cái gói bánh chưng cho các cháu xem. Nhiều nhà con cháu nhăn như khỉ "Cần thì ra Quốc Hương mua, bánh ngon nhất rồi".
Tâm niệm người cũ, chuyện cái bánh chưng thời nào cũng thế, nó là biểu tượng cho những năm tháng còn bình yên của các gia đình, khi trong nhà chưa có người ốm, khi cuối năm không phải đi trốn nợ, thành viên trong nhà đủ đầy… Bánh chưng là thứ bánh làm lấy "Vui" trong không khí sum vầy cả nhà mỗi người một chân một tay cùng làm.
Khi gói bánh chưng người ta không thể giả bộ sum vầy. Nó là thứ nghi thức truyền thống để sau này, đám lít nhít kia kìa, tiếng Anh tiếng Pháp, iPad thành thần cũng biết mà nhớ mang máng rằng đã có lúc còn ông còn bà và những lúc ấm cúng gia đình… Còn thong dong để gói bánh chưng mỗi năm là trong lòng đã biết ơn, biết mọi thứ vuông vắn, biết mọi thứ còn tươi xanh. (Phan Thị Vàng Anh).
Không biết dăm chục năm nữa Tết như thế nào? Thế hệ ông con trai có đòi bỏ Tết với gộp Tết nữa không? Liệu chúng ăn Tết với mình như thế nào hay bỏ đi biền biệt? Không có gì chắc chắn, cũng hơi mơ hồ lo nó quên.
Nhỡ nhà có khách, mong đủ sức khỏe ra mở cửa kèm nụ cười, rồi lỡ người ta có hỏi con ông đâu, chắc nói dối nó sang nhà bạn một lát.
