Xung quanh chuyện "cô giáo không nói suốt 3 tháng": Chính nghĩa thất bại!

13 ngày sau khi đối thoại với lãnh đạo Sở Giáo dục TP HCM vì chuyện cô giáo môn Toán đến lớp không giảng bài, cô học sinh lớp 11 buộc phải “tự nguyện” chuyển trường. Cô bé phải rời khỏi nơi mình theo học vì... cô giáo đã sai phạm.

Trong cuộc gặp gỡ đối thoại với lãnh đạo Sở Giáo dục TP HCM, cô bé Phạm Song Toàn khóc và nói: "Đối với các bạn, giáo viên đến lớp giảng bài là điều vô cùng nhàm chán. Nhưng con mong muốn được một lần như vậy. Tại vì giáo viên của con không nói gì cả. Con không hiểu vì sao cô đến lớp chỉ viết bài và giao bài tập cho chúng con làm mà không nói gì cả".

Đó là ngày 23-3.

Hôm nay, 6-4, 13 ngày sau đó, cô học sinh lớp 11 buộc phải “tự nguyện” cấp tập chuyển trường vào Thứ hai tuần sau. Cô bé phải rời khỏi nơi mình theo học vì... cô giáo đã sai phạm.

Là một người không làm trong giáo dục, tôi giở Luật Giáo dục, chương VIII - Khen thưởng và xử lý vi phạm ra đọc. Điều 118 viết, có xử lý vi phạm với hành vi “Tự ý thêm, bớt số môn học, nội dung giảng dạy đã được quy định trong chương trình giáo dục” và “Xâm phạm nhân phẩm, thân thể nhà giáo; ngược đãi, hành hạ người học”.

Những giọt nước mắt của Toàn rơi trên sở với một thỉnh nguyện bình thường như bao đứa trẻ khác: “con mong muốn được một lần” [nghe giảng bài]. Nhưng bà Trần Thị Minh Châu (giáo viên toán trường THPT Long Thới, huyện Nhà Bè), người công chức đang ăn lương nhà nước và học phí của cha mẹ cô bé lại có quyền không thèm giảng bài.

Em Phạm Song Toàn bật khóc tại diễn đàn ngành giáo dục khi kể về cô Châu. Ảnh: VnExpress.
Em Phạm Song Toàn bật khóc tại diễn đàn ngành giáo dục khi kể về cô Châu. Ảnh: VnExpress.

Đọc sơ trên luật, tôi thấy bà đã không giảng bài theo quy định trong chương trình giáo dục. Bà vi phạm trách nhiệm của người lao động: được trả tiền và hành nghề. 

Có công nhân nào đi làm, tới xưởng ngồi chơi xong buổi chiều lĩnh lương ra về không? Có văn phòng nào cho phép nhân viên đến công sở ngồi làm mặt lạnh với đồng nghiệp để cuối tháng lĩnh lương không? - đó là thứ trường THPT Long Thới, Nhà Bè cho phép xảy ra.

Và như bà Nguyễn Thị Thu, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân TP HCM xác nhận trong bài viết sáng nay đánh giá: hành vi lên lớp không nói gì là bạo hành về tinh thần. Nó vô tình trùng với điều khoản “ngược đãi, hành hạ người học” trong Chương VIII của Luật Giáo dục.

Một người lao động không làm việc đúng trách nhiệm. Một nhà giáo bạo hành tinh thần học sinh. Cần nói thêm, sự việc đã được điều tra và xác nhận là cô giáo Trần Thị Minh Châu có hành vi như vậy - đúng như Toàn phản ánh.

Nhưng đổi lại tất cả những thành thật mà nữ sinh bật khóc nói, đổi lại những điều khoản đã ghi rõ trong luật, đổi lại kết quả điều tra, là Song Toàn bị cho là: “phá trường, công sức hình ảnh của nhà trường bao nhiêu năm nay bị đạp đổ” - Phó Chủ tịch UBND TP tường thuật lại.

Chính nghĩa của con trẻ

Lớp 11, Song Toàn đã hình thành ý niệm riêng của cô về thế giới như hầu hết những thiếu niên cùng tuổi. 17 tuổi - ta nhận thức được gần như tất cả xảy ra quanh mình.

Nhưng biết xung quanh có gì, và dán nhãn cho sự việc là đúng hay sai, lại là quá trình cực kỳ dài của trưởng thành nhân cách. Ở đó, ngôi trường và gia đình là hai giáo đường quan trọng. Đứa trẻ bị mẹ mắng là sai khi con nói dối. Học trò bị phạt khi quay bài. Đúng và sai được hình thành từ hàng ngàn ví dụ mỗi ngày trong quá trình sống và được dẫn dắt bởi người lớn.

Với Toàn, có lẽ điều cô bé không thấy ổn là không được nghe giảng bài. Học và nghe giảng quyền bình thường của người học. Cha mẹ trả tiền để con có chữ nghĩa, nhà nước dùng thuế để trả lương cho người giảng. Người học phải nhận được giá trị từ hai dòng đầu tư đó. Cô bé khóc để hỏi về quyền của mình. Cô nhận thức mình là người bị thiệt hại trong mối quan hệ dân sự này, và với tư cách là một đứa trẻ: Cô khóc để xin.

(Lẽ ra, cô có thể đòi hỏi - vì cha mẹ cô là công dân, họ vừa đóng thuế vừa đóng tiền học để trả cho cô giáo Minh Châu kia).

Nhưng trẻ con thường khóc để xin vì yếu thế.

Song Toàn chỉ không ngờ rằng cô trở thành quân cờ domino trong một lâu đài bằng các cây cờ nhựa lỏng lẻo khác. Cô tự ngã xuống. Xô đổ tất cả.

Giáo viên Trần Thị Minh Châu không giảng bài là phạm luật. Giáo viên ấy phải bị kỷ luật.

Tại sao giám thị hay giáo viên chủ nhiệm không biết điều này? - Vậy giám thị và giáo viên chủ nhiệm cũng phải bị kỷ luật.

Tại sao sự việc như vậy mà hiệu trưởng không biết điều này? - cần nói thêm, hiệu trưởng ăn lương quản lý. Vậy hiệu trưởng cũng phải bị kỷ luật.

Tại sao một ngôi trường lại xảy ra điều tồi tệ này? - ngôi trường ấy không thể được thi đua, thành tích, khen thưởng gì trong năm nay.

Em Phạm Song Toàn và các bạn tại trường THPT Long Thới.
Em Phạm Song Toàn và các bạn tại trường THPT Long Thới.

Hàng chục giáo viên trong trường sẽ mất chút tiền thưởng trong năm, hay trong nhiều năm qua họ vẫn có bỏ túi.

Vài chục học sinh trong lớp của Song Toàn bị phiền toái khi phóng viên ào tới phỏng vấn và các quan chức giáo dục cần tìm bằng chứng. Không ai muốn phiền toái rách việc. Có lẽ nên nói dối đại gì đó cho xong?

Chưa kể, vài kỳ thi đua văn nghệ, học sinh giỏi... có thể bị hoãn lại vì chuyện kỷ luật này. Số má ngôi trường giảm xuống. Học sinh từ đây ra cũng bị sứt mẻ ít nhiều danh hiệu.

Cả hệ thống bị thiệt hại vì... Song Toàn.

Nếu cô Châu cứ được để yên và nghênh ngang vi phạm Luật Giáo dục như suốt 3 tháng qua, có lẽ giáo viên vẫn được thưởng, học trò vẫn được tiếng thơm là học trường ổn, hiệu trưởng vẫn đảm bảo thi đua, giám thị hay giáo viên chủ nhiệm chẳng ai chịu kỷ luật.

Viết tới đây, tôi thấy chính mình chùn lòng lại - vì lựa chọn chính nghĩa (đúng theo luật) cho một đứa trẻ sao mà khó quá.

Cuộc tháo chạy của điều đúng

Thói lệ hành xử trong ngành giáo dục đã cho phép cô giáo như bà Trần Thị Minh Châu tồn tại khắp nơi trong ngành này. Họ ăn lương và không cần làm tròn bổn phận. Họ đi dạy giữa sự nhây nhưa và thiếu cương quyết của những thế lực xung quanh, không muốn sứt mẻ tí tiền thưởng và “phẩm giá” nhà giáo nào. Họ bạo hành học sinh. 

Họ có đủ sức mạnh để nhấn chìm một số phận 17 tuổi xuống bùn, đẩy nó khỏi trường, gọi cha mẹ nó lên hù dọa, dùng bạn bè nó ép nó nghỉ học. Kẻ có quá nhiều quyền luôn có đủ sức mạnh để bóp mũi một phẩm giá yếu ớt.

Ở đây, câu hỏi: “Vậy giáo dục của ta coi ai là trung tâm?” nổi lên.

Học sinh à? - nếu coi học sinh là trung tâm, thì sự sang chấn tinh thần của Song Toàn, tổn thương của em, kiến nghị về quyền được nghe giảng của em phải được coi trọng. Em phải được đảm bảo quyền tiếp tục đi học mà không bị tống cổ gấp gáp khỏi chỗ ngồi của mình. 

Em phải được nhìn thấy điều mình nói đúng - thì cần được xem xét - và người dạy làm sai phải bị kỷ luật. Lớp học cần quay lại trạng thái có người giảng bài. Và không ai bạo hành tinh thần và hù dọa em.

Rất tiếc, tất cả hành xử từ trường THPT Long Thới, hiệu trưởng, lớp học, đến sở giáo dục đều thể hiện sự ngược lại: Giáo viên mới là kẻ thắng cuộc trong trò chơi một mất một còn này. (Lạy trời, từ bao giờ giáo dục trở thành trận chiến một mất một còn vậy?).

Bởi Phó Giám đốc Sở Giáo dục TP HCM đã vội vàng phải giúp Toàn chuyển trường. Một cuộc tị nạn tháo chạy đúng nghĩa chỉ trong 13 ngày. Ủy ban nhân dân TP HCM cũng phải chấp nhận phương án này.

Không ai đủ can đảm nhìn thẳng vào trò chơi domino mà tôi kể trên.

Cái gì đã cho phép một hành vi phản giáo dục tồn tại suốt 3 tháng?

Ai đã cho phép cả hệ thống giáo dục tìm cách tiêu diệt một tế bào của giáo dục là học trò, bằng cách tống cổ nó đi?

Cơ chế nào đã khiến ngay cả những cá nhân bình thường nhất trong nghề và trường học phản bội lại chính hiện thực đang xảy ra sờ sờ trước mắt họ. Nhiều báo tường thuật học sinh trong trường đã nói cô Minh Châu là người rất tốt, để phản bác lại Song Toàn. 

Dù kết quả điều tra đã có, là bà Châu không hề giảng bài. Những đứa trẻ sẵn sàng nói dối vì điều gì? Và chúng cũng sẵn sàng tẩy chay cả bạn mình dù bạn nói thật - vì sao vậy?

Ngay cả giọt nước mắt thành thật của đứa trẻ 17 tuổi cũng được diễn dịch là “phá trường” - đó là cách những tổ chức trong ngành giáo dục đang diễn dịch một con người.

Vậy họ còn dám làm gì nữa với con trẻ ngoài kia?

Khải Đơn

Khải Đơn là phóng viên và nhà văn tại TP HCM. Chị là tác giả của một số sách viết cho giới trẻ như Gập ghềnh tuổi 20, Đừng tháo xuống nụ cười, Sài Gòn - thị thành hoang dại...  Hiện chị viết văn và giảng dạy trong một số chương trình báo chí.

Khải Đơn

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...