Từ sự hỗn loạn tại Đồi Capitol đến "cơn ác mộng" của Roku
"Rác AI (AI slop)" đang làm quá tải văn phòng soạn thảo luật của Hạ viện Mỹ” - tờ Politico ngày 17/8 đã giật tít như vậy. Theo mô tả của Politico, Văn phòng Cố vấn lập pháp (OLC) đang phải vật lộn để xử lý lượng lớn những đề xuất lập pháp được tạo ra bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo, mà phần nhiều trong số đó chứa đầy lỗi cũng như ngôn từ cẩu thả.
Khả năng tạo ra khối lượng văn bản khổng lồ một cách nhanh chóng của AI đang buộc các luật sư của OLC phải dành nhiều thời gian hơn đáng kể để xem xét và viết lại các đề xuất. Trong nhiều trường hợp, các bản dự thảo có những sai sót có thể gây ảnh hưởng sâu rộng ra ngoài phạm vi Washington, nghĩa là làm đình trệ việc thông qua luật, thậm chí có nguy cơ bị kiện vì trích dẫn sai điều luật hoặc đưa định nghĩa pháp lý không chính xác.
Nói ngắn gọn, sự xuất hiện của AI tại Quốc hội Mỹ đồng nghĩa với việc công nghệ đang phát triển nhanh chóng này (vốn đã đe dọa có thể làm gián đoạn các lĩnh vực như phần mềm, chiến tranh, Hollywood và vô số ngành công nghiệp khác) có thể sớm định hình các đạo luật ảnh hưởng đến hàng triệu người Mỹ theo những cách khó lường.
"OLC sở hữu chuyên môn kỹ thuật cần thiết để soạn thảo luật hiệu quả, đồng thời phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với các dự luật được trình lên Quốc hội. Trách nhiệm đó không thể được giao cho một chatbot!", Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Norma Torres chỉ trích.
![c001.jpg](https://cdn.cand.vn/images/iObcjCxW-2PK7U46Vx-leT2jCnCGfA8WA1lwuGSGucqpMkFxSAVfseOR0A8oQj1A/c001.jpg.avif "Với Dario Amodei, "đây là một cuộc khủng hoảng về niềm tin"")
Trước đó, tờ The Guardian cũng có bài viết: "Cơn ác mộng: Rác AI của Roku tạo ra thậm chí còn tệ hơn dự kiến". Trong đó, câu chuyện được đề cập là về Fairground AI Creator TV - một kênh truyền hình 24/7 thuộc Tập đoàn giải trí Roku, chuyên phát nội dung AI chất lượng thấp, "dành cho những khán giả đã chán ngấy việc xem người thật di chuyển theo những cách không hề gây ám ảnh".
"Tuy nhiên, nó vẫn tệ hại, tệ hại đến mức thảm hại. Kênh này không chỉ đơn thuần là cung cấp các chương trình mà còn là một khung cảnh mộng ảo trôi nổi của những ý tưởng tồi tệ được thể hiện một cách kinh khủng nhất có thể, mà không hề chú trọng đến việc lên lịch phát sóng. Vào một thời điểm trong ngày thứ Tư, một bộ phim hoạt hình với âm thanh chói tai, tần số cao đã nhường chỗ cho một phim ngắn dài và tẻ nhạt bằng tiếng Đức về bộ máy quan liêu của Đức Quốc xã. Sau đó là một kiểu nhái theo phim Gladiator, với sự thiếu sức sống của một triển lãm bạn có thể thấy ở bảo tàng hạng tư trong một kỳ nghỉ gia đình được lên kế hoạch tồi tệ", nhà bình luận Stuart Heritage của The Guardian phê phán.
Theo Stuart Heritage, "Rõ ràng là người ta hy vọng những thứ như Fairground sẽ là tương lai của ngành giải trí, sản xuất ra những thứ nhảm nhí với giá rẻ mạt, trong khi cả một tầng lớp nghệ sĩ phải chịu đói. Và ai biết được, một ngày nào đó nó có thể đạt được điều này. Công nghệ đang phát triển quá nhanh, đến nỗi không phải là không thể thấy rằng cuối cùng nó sẽ phát triển khả năng tạo ra những nội dung giải trí thuyết phục. Nhưng dựa trên những gì tôi đã thấy, ngày đó vẫn còn xa lắm. Có lúc, kênh truyền hình chuyển sang quảng cáo kênh Dr. Phil của Roku, và cảnh tượng một con người bằng xương bằng thịt đang hành động một cách rất con người đã gần như khiến tôi rơi nước mắt".
Aidan Walker, nhà sáng tạo nội dung và nghiên cứu xu hướng Internet tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, gọi AI slop là một "vết thương ngày càng mưng mủ" vì "người dùng ngày càng khó chịu với nó. Bầu không khí dư luận đã thực sự thay đổi và giờ đây các công ty mới bắt đầu đối mặt với những vấn đề này".
Và đó là lý do để một CEO công nghệ thượng thặng như Dario Amodei phải cúi đầu: "Tôi nghĩ rằng lời chỉ trích chính xác nhất đối với các công ty AI, bao gồm cả Anthropic, là chúng tôi vẫn chưa thực hiện được những lời hứa lớn lao về việc mang lại lợi ích cho thế giới. Đó hoàn toàn là lỗi của chúng tôi, và tôi nghĩ đó mới là lời chỉ trích đúng đắn, thay vì những thứ liên quan đến truyền thông và tiếp thị".
Khi lối thoát đôi khi lại chính là "từ bỏ"
Những nội dung chất lượng thấp do AI tạo ra đang phủ kín không gian mạng, tạo nên những "bãi rác kỹ thuật số", làm suy giảm niềm tin, hạ thấp các tiêu chuẩn cũng như làm gia tăng những sự phiền phức (chứ chưa tính đến các nguy cơ). Có lẽ chưa bao giờ, tiếp cận bất cứ thông tin nào có vẻ hấp dẫn trên Internet, loài người lại phải chú trọng đến việc kiểm chứng nhiều như hiện tại.
Đó chính là lý do khiến "AI slop" trở thành một trong những "Từ khóa của năm 2025" (theo Merriam-Webster, đơn vị xuất bản từ điển nổi tiếng) và cũng là nguyên nhân chính để gần đây, hàng loạt đại gia công nghệ buộc phải "xắn tay dọn rác".
![c002.jpg](https://cdn.cand.vn/images/iObcjCxW-2PK7U46Vx-leT2jCnCGfA8WA1lwuGSGucpvlB9ha6ijwC06PFLQMVJT/c002.jpg.avif ""Rác AI" đang tạo nên sự nghi ngờ và chán ghét ở khắp mọi nền tảng")
Theo The New York Times, nền tảng phát nhạc trực tuyến Spotify trong năm 2025 đã xóa tới 75 triệu lượt tải lên (upload) các bản nhạc trùng lặp và những ca khúc "mang tính spam". Tháng 7/2026, đến lượt LinkedIn tuyên bố: "AI slop là một trong những ưu tiên hàng đầu của chúng tôi", đồng thời phát triển nút Báo cáo (Report) để người dùng chung tay phát hiện và bài trừ những nội dung dạng này. Ở một diễn biến khác, các nhà nghiên cứu thuộc Google, công ty mẹ của YouTube, cho biết chỉ trong 6 tháng, một dịch vụ đăng tải video của họ đã xóa 130.000 kênh chứa nội dung chất lượng thấp.
Còn theo dịch vụ phát nhạc trực tuyến Deezer của Pháp, vào mùa xuân năm nay, gần một nửa số ca khúc được tải lên hệ thống mỗi ngày là sản phẩm nhân tạo, nhiều bài trong số đó chưa từng được người dùng nghe. Trong khi đó, AI tạo ra hơn 30% nội dung được tải lên Apple Music. Adam Mosseri, người đứng đầu nền tảng upload ảnh Instagram, cuối năm ngoái mỉa mai: Sẽ sớm "thực tế hơn" nếu có thể truy tìm những nội dung "thật" thay vì những nội dung giả. Nhận xét này được đưa ra không lâu sau khi Meta, công ty mẹ của Instagram, tung ra một luồng video hoàn toàn do AI tạo ra, bị nhiều người chế giễu như một "showcase cho AI slop".
Tháng 7 vừa qua, Meta cam kết tham gia một thỏa thuận tại châu Âu, nhằm giúp nhận diện nội dung do AI tạo nên. Cùng tháng, công ty cũng phát hành một công cụ tạo ảnh tự động sử dụng các tài khoản Instagram công khai làm hình ảnh tham chiếu. Và cuối cùng, Meta buộc phải gỡ tính năng này chỉ sau 3 ngày, do bị phản ứng dữ dội.
Một thực trạng kỳ quặc: Trên khắp Internet, các công ty công nghệ đang tiến hành một cuộc "giải độc" tập thể khỏi nội dung rác do AI tạo ra, mà trong nhiều trường hợp, lại chính là sản phẩm xuất hiện từ các công cụ AI của… họ. Pinterest cho phép người dùng hạn chế số lượng bài đăng do AI tạo ra xuất hiện trên bảng tin cá nhân (newsfeed). TikTok thử nghiệm tính năng tại Mỹ cho phép người dùng tăng hoặc giảm lượng nội dung AI mà họ nhìn thấy, đồng thời cũng cho biết đã tự động gắn nhãn hơn 3 tỷ video do AI tạo ra, cũng như xóa hơn 377.000 video vi phạm chính sách trong 3 tháng đầu năm 2026. Các ứng dụng nhắn tin, trang đánh giá nhà hàng, kho lưu trữ học thuật và dịch vụ hẹn hò đều đang tìm cách loại bỏ hoặc hạn chế sự xuất hiện của AI slop. Nhiều nền tảng thậm chí không ngần ngại sử dụng chính công nghệ AI để thực hiện cuộc thanh lọc này.
"Rác AI là con dao hai lưỡi. Nhiều nền tảng đã chứng kiến mức độ tương tác tăng lên nhờ nó. Nhưng rồi đến một lúc, nó trở thành gánh nặng vì có quá nhiều thứ hỗn tạp, khiến người dùng khó tìm được nội dung chất lượng mà họ thực sự cần", Paul Shovlin, chuyên gia AI tại Đại học Ohio, nhận xét. Còn Camille Francois, một chuyên gia khác, đánh giá AI thực ra vẫn là một công cụ sáng tạo và có nhiều mặt. Song, "những nền tảng xử lý vấn đề này một cách kém hiệu quả sẽ chứng kiến người dùng từ bỏ để chuyển sang nền tảng khác".
Tuy nhiên, xét cho cùng, sử dụng một công cụ vào mục đích nào, để nó có thể được đánh giá là tốt hay xấu, vô tri hay hữu ích…, tất cả đều vẫn phụ thuộc vào ý thức của con người.
