Vui buồn “địa phương ca”

Lập kỷ lục 8 triệu lượt xem sau 24 giờ lên sóng, 64 triệu lượt xem sau 2 tuần và top 1 YouTube thịnh hành toàn cầu là MV Bắc Bling. Cho dù cái tên Bắc Bling nhảy nhót ra khỏi chữ Bắc Ninh nhưng không làm cho người xem có thể hoãn lại cái thú thưởng thức tác phẩm này.

Ông Nguyễn Hữu Mạo, Giám đốc Bảo tàng và Xúc tiến Du lịch Bắc Ninh, cho biết tuần qua lượng khách tham gia tour Bắc Ninh tăng đột biến. Thương hiệu Bắc Ninh làm cho các tỉnh bạn có phần ghen tị.

Gần đây, nhiều nhạc sĩ nhận được sự ướm hỏi từ địa phương rằng có thể sản xuất một sản phẩm tương tự cho tỉnh, huyện không? Nhạc sĩ sẵn sàng nhưng về độ viral (hiệu ứng làm người xem chia sẻ, lan tỏa) không ai dám đánh cược.

Điều độc đáo là người sáng tác nhạc Tuấn Cry, Hòa Minzy (9X), đã “liên thủ” với NSƯT (6X) Xuân Hinh đều là đồng hương Bắc Ninh. Đất quan họ đã từng có tác phẩm nao lòng người “Những cô gái trên quê hương quan họ”, nhưng nhạc sĩ Phó Đức Phương không hề sinh ra ở đây mà là tại Hưng Yên. Có người nói nghệ sĩ là người nói hộ tấm lòng người khác.

Có bài ca nói hộ lòng người Tây Nguyên lại là của một nhạc sĩ sinh ra từ 36 phố phường thủ đô. Đó là Nguyễn Cường. “Tôi sinh, sinh từ nơi đây, cha tôi cũng sinh từ nơi đây/ Ơi M'Đrắk, M'Đrắk ơi!”. Nguyễn Cường viết như chính mình sinh ra cao nguyên: “Gái trai quê tôi da nâu mắt sáng, vóc dáng hiền hòa”. Sau này, có nhạc sĩ trẻ viết: “Người Việt Nam da nâu mắt đen…”. Có thể do ảnh hưởng từ câu ca này hoặc là ý tưởng lớn gặp nhau.

Thực ra trước đây, chúng ta đã có nhiều tác phẩm “địa phương ca” trở thành bài ca đi cùng năm tháng. Tiếc rằng trước đây chưa có mạng internet để có cơn sốt lan tỏa. Có những đường chéo kỳ lạ là hầu hết kiệt tác địa phương ca đều do những tác giả quê khác viết.

Bài “Hà Tây quê lụa” do nhạc sĩ quê Phú Yên là Nhật Lai sáng tác. Bài “Dáng đứng Bến Tre” lại ra đời từ một nhạc sĩ Nghệ An là Nguyễn Văn Tý. Người Hà Giang yêu ca khúc “Hà Giang quê tôi” do nhạc sĩ Sơn Tây là Thanh Phúc sáng tác. Người Thanh Hóa nức lòng với bài “Chào sông Mã anh hùng” của nhạc sĩ quê Hưng Yên là Xuân Giao. Người Đông Nam Bộ tự hào với bài “Vàm Cỏ Đông” của nhạc sĩ Trung Bộ là Trương Quang Lục. Người Nha Trang yêu bài “Nha Trang mùa thu lại về” của nhạc sĩ Nam Định là Văn Ký. Người Quảng Bình yêu “Quảng Bình quê ta ơi” do nhạc sĩ phố cổ Hà Nội là Hoàng Vân sáng tác. Những ca khúc để đời của Hà Nội có tới hàng trăm, nhưng đều do các nhạc sĩ không sinh ra và lớn lên ở thủ đô. Thí dụ nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi thì chào đời ở… Lào và trưởng thành tại Hải Phòng.

Cách đây không lâu, trong cuộc thi địa phương ca, lãnh đạo địa phương bày tỏ mong muốn rằng bài về huyện ta nhưng phải được những huyện khác cũng yêu thì mới thỏa lòng. Thí dụ như cả nước hát “Đôi mắt Pleiku” chứ không riêng người Pleiku. Có những địa phương chưa có được bài nào thì chỉ cần nghe tên quê mình trong bài hát nào đó là đã hãnh diện rồi. Nhạc sĩ Thuận Yến từng kể rằng ông hay nhận được quà tặng của tỉnh Sông Bé (sau này tách thành Bình Dương và Bình Phước) vì trong bài hát “Mỗi bước ta đi” ca ngợi anh Giải phóng quân có nhắc tới tên tỉnh: “Anh đi về đâu, từ Quy Nhơn đến Biên Hòa/ Vượt qua Sông Bé oai hùng về Phước Long xây chiến thắng”.

Đã có không ít cuộc thi địa phương ca tầm to, giải lớn, hoành tráng tổ chức, trao giải tưng bừng nhưng sau khi kết thúc thì những ca khúc trở nên “tàng hình”, không ai nhắc nhớ. Các tác phẩm đã chọn trong những cuộc thi kiểu đó được dàn dựng ghi âm ghi hình và biểu diễn có một số điểm chung. Đó là âm nhạc đẹp, lời chuẩn tiêu chí nhưng thiếu tình và tứ. Tình là cảm xúc thật từ tâm hồn tác giả, tứ là cách dẫn dắt câu chuyện. Ca khúc luôn được triển khai về giai điệu cùng hòa âm “đúng bài” nhưng ít yếu tố tìm tòi, phát hiện. Lời ca thì không có tứ, câu chuyện dẫn dắt nên luôn là tập hợp những ca từ hoặc nịnh tai, hoặc hô phong hoán vũ nhưng cá tính tác giả nhòe mờ.

Điều mà ca từ làm được là thực hiện đủ 100% những tiêu chí yêu cầu trong thể lệ và tất nhiên không thể “đốn tim” được thính giả. Cái làm giảm sức lan tỏa chính là thói quen giáo điều của sáng tác. Các địa phương ca huyền thoại xưa, các nhạc sĩ tự cảm tự viết mà nhiệm vụ, tình cảm rất vẹn tròn xao xuyến, có phải thi thố gì đâu. Có lẽ các cuộc thi cần điều chỉnh nhấn mạnh tiêu chí “lay động lòng người”.

Bắc Bling không phải là quan họ nên không lấy thang điểm liền anh liền chị mà xét nét được. Người xem thích vì Bắc Bling kết nối khéo léo âm nhạc, hình ảnh hiện đại với cổ truyền. “Chơi” rap mới được các rapper Âu, Mỹ sáng tạo từ thế kỷ 20 chứ nhạc cổ Việt thì nhiều thế kỷ nay, các bài đồng dao, vè, hề chèo, hò đò dọc thì gần rap như hình với bóng. Thành ra Xuân Hinh đọc rap dễ bắn súng liên thanh.

Xứ Việt ta, văn hóa phong phú, dân tộc đa dạng, dân ca dân vũ muôn màu, điệu nào cũng dễ giao hòa với âm nhạc hiện đại. Vùng Tây Bắc đã có MV “Để Mỵ nói cho mà nghe” chứng minh điều đó. Dân vũ như Xòe Thái, múa hông (Khơ Mú), múa Xoang (Gia Rai, Ba Na), múa Apsara (Chăm), Robam (Khmer) và nhiều nữa, có thể làm chất liệu quảng bá cho địa phương một cách ngọt ngào. Hy vọng, mỗi tỉnh huyện đều biết kể câu chuyện của chính mình như nhóm Bắc Bling.

Câu chuyện cho thấy, để đi vào lòng khán giả, không cần phải huy động những gì quá xa xôi, mà cần thân thiện, không xa lạ với nhân dân.

Tả Từ

Các tin khác

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.

Thanh kiếm quyền lực

Thanh kiếm quyền lực

Trong các câu chuyện về kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công ở nước ta năm 1945, hầu như không thể thiếu đề tài: Đại diện chính quyền cách mạng tiếp nhận ấn, kiếm và chứng kiến Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị.

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Sau bốn suất diễn tại Nhà hát Hồ Gươm, vở vũ kịch “Khổng Tước - The Peacock Hanoi 2026” đã khép lại hành trình tại Hà Nội, để lại nhiều dư âm sâu sắc trong lòng khán giả. Không chỉ gây ấn tượng bởi ngôn ngữ múa tinh tế và không gian sân khấu giàu tính nghệ thuật, vở diễn  tạo nên những rung động mạnh mẽ với người xem.

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Một đoạn clip tranh cãi tưởng chừng chỉ là va chạm cá nhân lại nhanh chóng bộc lộ phía sau nó những vấn đề lớn hơn, đáng để người ta phải suy ngẫm, đó là cách ứng xử của người nổi tiếng trong cuộc sống đời thường, đó là văn hóa kinh doanh, coi khách hàng là "ông nội", sẵn sàng cho người lao động nghỉ việc, khi áp dụng bộ quy tắc cứng nhắc.

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Khi thế giới nói về biến đổi khí hậu, Amazon thường được nhắc đến như “lá phổi của Trái đất”. Nhưng ở phía bên kia Đại Tây Dương, rừng mưa Congo - khu rừng nhiệt đới lớn thứ hai thế giới - đang âm thầm gánh vác vai trò không kém phần sống còn đối với khí hậu hành tinh, trong khi sự quan tâm, nguồn lực và cam kết bảo vệ lại quá ít ỏi.

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Trà Shan tuyết cổ thụ mọc trên những ngọn núi cao, trải dài từ Đông Bắc qua Tây Bắc. Mỗi vùng thổ nhưỡng khác biệt, hương vị trà cũng vì thế mà có nhiều biến đổi. Trà từ phía Đông như Quản Bạ, Tây Côn Lĩnh, Hoàng Su Phì của Hà Giang thiên về vị ngọt, chuyển qua cực Tây với Tủa Chùa của Điện Biên sẽ nồng nàn đắng chát, trục giữa có vùng trà cổ thụ ở Tà Xùa (Sơn La), lại mang sự cân bằng hoàn hảo ở cả hương - vị trong nội chất trà.

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.