Tinh thần Quốc gia

Phải lâu lắm rồi, người dân mới cảm nhận được luồng gió mới từ những chủ trương chống tham nhũng, kiên quyết xử lý sai phạm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vào tháng 6 năm 2016. 

Hơn hai năm qua, hàng loạt khuất tất của các cán bộ từ Trung ương đến địa phương bị vạch trần, bị bóc tách. Những cá nhân trót nhúng chàm bị xử lý theo luật định.

Quan sát rất cẩn trọng, Ngô tin rằng sẽ có nhiều tín hiệu tốt từ phía tương lai khi mà niềm tin trong nhân dân được củng cố, khi mà nội lực quốc gia được phục hồi, khi mà ngân sách được đảm bảo không lạm chi.

Trong bài viết này, Ngô tôi chỉ xin lạm bàn về tinh thần quốc gia. Bởi đẩy mạnh công cuộc làm trong sạch bộ máy chính là một dạng tinh thần quốc gia.

1. Nhiều lần ngồi tán gẫu với bằng hữu, chúng tôi vẫn thường trò chuyện vì sao nội lực của quốc gia suy yếu đi. Có phải vì thiếu tài nguyên. Chắc chắn là không. Có phải vì thiếu người có tài có tâm lãnh đạo. Hẳn nhiên là không. Có phải vì quốc tế cô lập? Tuyệt đối là không. Vậy thì tại sao? Mỗi người một quan điểm, duy có Ngô bảo lưu quan điểm cá nhân, nội lực suy yếu là do chính chúng ta.

Một quốc gia mạnh hay yếu, văn minh hay tụt hậu, thì chắc chắn một điều rằng nền tảng phải dựa vào tinh thần quốc gia. Phải có một tinh thần quốc gia thì mới chung tay mà xây dựng, phải có tinh thần quốc gia thì mới không lấy của công làm của tư, phải có tinh thần quốc gia thì mới không tạo nên lợi ích nhóm, phải có tinh thần quốc gia thì mới không lợi dụng chức vụ quyền hạn mà làm điều xằng bậy, phải có tinh thần quốc gia thì mới không gạt người tài đề bạt người nhà, phát quang hoạn lộ để nhấn đệ tử con nhang của mình vào cái ghế nào đó để về sau dễ bề sai xử…

Phải có một tinh thần quốc gia thì người ta mới không dám nộp công văn cho Trung ương xin được làm quảng trường, xin được làm tượng đài nghìn tỷ; không dám lạm bàn về nhà hát giao hưởng trong bối cảnh lòng dân còn bức bối.

Một cán bộ lãnh đạo địa phương xong nhiệm kỳ chính trị, dấu ấn để lại chính là lòng dân, chính là đã giúp được gì cho dân, đã giúp được gì cho tỉnh nhà. 

Chứ làm sao một cán bộ lãnh đạo địa phương xong nhiệm kỳ chính trị lại tự hào vì để lại cho nhân dân tỉnh nhà một quảng trường, một tượng đài trong bối cảnh dân còn đầu đội đơn kêu oan vì mất đất, trong bối cảnh dân còn mỏi mệt vì đường sá nay đào mai xới, trong bối cảnh dân cái gì cũng thiếu, chỉ mỗi năng lượng tiêu cực là luôn thừa mứa.

Minh họa: Hùng Dingo
Minh họa: Hùng Dingo

Nếu có tinh thần quốc gia, cán bộ lãnh đạo sẽ biết xấu hổ khi phải đánh công văn xin Trung ương cho gạo cứu đói. Nếu có tinh thần quốc gia, cán bộ lãnh đạo sẽ hiểu rằng, khi coi sóc nhân dân trong một tỉnh mà để nhân dân thiếu đói chạy ăn tức là không hoàn thành trọng trách được Trung ương giao phó, thiếu năng lực trong việc hoạch định chính sách, tạo cơ chế cũng như điều kiện  trước hết để nhân dân đủ cơm ăn, áo mặc; để nhân dân thoát nghèo và trở nên giàu có.

Ví dụ này Ngô từng dẫn chứng nay xin dẫn chứng lại để bạn đọc đỡ quên. Xã Quảng Công, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, mấy năm trước người dân hồ hởi đến tham dự khánh thành ngôi trường mang tên Phan Thế Phương. 

Ông Phan Thế Phương là lãnh đạo cấp Sở của tỉnh Thừa Thiên Huế. Xét về phẩm hàm, ông Phương chỉ bé xíu, ông ấy là Giám đốc Sở Thủy sản tỉnh Thừa Thiên - Huế. Vậy mà, ngày ông Phương mất do tai nạn giao thông, người dân cơm nắm cơm đùm khắp nơi đến dự tang ông. Ai cũng thương cũng tiếc ông chân thành.

Ông Phương là người dạy cho dân Quảng Công, nói là hướng dẫn cho hợp thời, cách nuôi con tôm con cá. Ông biến một vùng đất khốn khó thay da đổi thịt thành nhà tường, nhà lầu. Con em của người dân đủ điều kiện để đến trường, người dân mỗi dịp lễ tết được vui chơi không còn cảm thấy đó là gánh nặng.

Dân có bạc với lãnh đạo tốt bao giờ. Ngày ông Phương mất, nhân dân lập đền thờ, tôn ông làm Thành hoàng. Mà ngay cả khi mất, ông Phương vẫn vì nhân dân, ông mất trên chuyến xe đi công tác học hỏi thêm kinh nghiệm nuôi trồng thủy hải sản để cập nhật kiến thức rồi về phổ biến lại cho bà con nhân dân trong vùng.

Chuyện ông Phương có lâu chưa? Đã lâu đâu, bởi tính đến nay chỉ mới đúng hai mươi bảy năm. Hai mươi bảy năm thôi, chứ không phải là chuyện mấy trăm năm, cũng không phải là chuyện người xông pha trận mạc giữ tròn vẹn cương thổ cho giang sơn, cũng không phải là tích cáo lão từ quan vì khí tiết trung thần.

Người cán bộ vì dân vì nước bao giờ cũng có một vị trí trang trọng trong lòng nhân dân. Người cán bộ ấy được nhân dân tự xây thành trì cho chính mình, từ câu chuyện kể, từ lời truyền miệng.

Tiếng lành đồn xa mà tiếng dữ cũng đồn xa, sống được như ông Phan Thế Phương ấy đã là sống một cuộc đời không phí hoài rồi.

2. Tinh thần quốc gia chính là điều giúp cá nhân vượt qua được những cám dỗ mà đời người mắc phải. Đó là không giúp cho người sai, không bao che cho người xấu, không thỏa hiệp với người không làm đúng pháp luật.

Nếu xây dựng được tinh thần quốc gia cho mỗi cán bộ lãnh đạo, mà phải là tinh thần quốc gia thật sự. Chúng ta sẽ có cơ hội để không thấy những công trình nghìn tỷ đắp chiếu, những dự án hạ tầng đội vốn liên tục mà chất lượng lại không như hứa hẹn ban đầu, những quan chức nay còn nói rất hay về đạo đức, về cống hiến, ngày mai đã lộ mặt là người không tuân thủ pháp luật, cả những nước mắt hay khốn khó của nhân dân.

Có một tinh thần quốc gia, chúng ta sẽ thấy những cán bộ lãnh đạo hết quan hoàn dân, nhẹ nhàng trở về với mảnh vườn nhà, với be bờ cuốc đất, với cây chôm chôm, cây măng cụt, với đãi khách là cái bánh xèo nước chấm nhà quê rau cuốn hái sẵn trong vườn nhà. 

Như cái cách mà Ngô đọc được trên báo về nguyên Thủ tướng. Có một tinh thần quốc gia, chúng ta sẽ thấy khi rời bỏ cõi tạm trần ai, nhẹ nhàng khiêm tốn về nằm cạnh người bạn đời đã theo mình mấy mươi năm trường. 

Buồn vui sướng khổ hoạn nạn có nhau, hanh thông thăng trầm có nhau, bây giờ không còn cùng nhau sớm hôm thủ thỉ, thì lại có nhau cận kề cỏ xanh. Như cái cách mà Ngô đọc về nơi an táng của cố Thủ tướng Phan Văn Khải.

Những lời Ngô nói đều thật lòng, đều vì cái chung mà viết ra, đều vì hy vọng vào một tương lai tươi sáng mà lạm bàn.

Dân biết hết, biết hết cả, ai xấu ai tốt, ai vì dân, ai giả bộ vì dân, ai lo cho dân, ai chỉ đóng kịch đang lo cho dân, dân hiểu cả. Tại sao dân ủng hộ công cuộc chống tham nhũng của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mà lại phản đối quyết liệt xây dựng nhà hát giao hưởng, có thể coi đây là một ví dụ nhanh nhất mà hợp thời nhất vậy.

Mà tinh thần quốc gia là gì, tinh thần quốc gia ấy chính là sự yêu nước chân thành, tự nguyện trong mỗi cá nhân. Đó là biết xấu hổ khi thấy đất nước còn nhiều hạn chế, đó là biết đỏ mặt khi thấy ngân sách bị thâm thụt hằng ngày, đó là biết tự vấn mình khi thấy tốc độ phát triển kinh tế đang bị các nước khác vượt mặt ngày càng xa… 

Xấu hổ, đỏ mặt, tự vấn là để nhìn lại mà bước đến, là nhìn lại mà vượt qua khó khăn chứ không phải là xấu hổ xong để đó, đỏ mặt xong để đó, tự vấn xong để đó. Cứ để đó rồi hứa hẹn nhường lại trách nhiệm cho người kế nhiệm thì còn gì để mà bàn nữa.

Ngô rất thích đọc những thông tin về hai miền Hàn Quốc với Triều Tiên, nhất là hai cá nhân đứng đầu quốc gia của họ. Chuyện âm mưu, chuyện chính trường, chuyện toan tính sâu xa Ngô không nhắc đến. 

Ngô chỉ xúc động với chuyện đang diễn ra, đó là một hòa bình, đó là một hàn gắn, đó là vượt qua được những bất đồng để các người con cùng dân tộc, cùng dòng máu, cùng ngôn ngữ có cơ hội ôm chầm lấy nhau, tha thiết như những thành viên trong gia đình xa cách lâu ngày được gặp lại.

Một đoạn ngắn trên facebook cá nhân của Ngô như là cái kết cho bài viết này, "Sáng nay, 14-6-2018, các báo đưa tin Kim Jong-Un đã về đến Bình Nhưỡng, Triều Tiên sau cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Singapore. Kim Jong-Un được cho là không ghé qua Bắc Kinh hội kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, việc này trái với dự đoán của các chuyên gia quan sát. Thế giới ngày càng bất ngờ hơn, từ Donald Trump cho đến Kim Jong-Un, nhưng tựu trung thì không ngoài mấy chữ "lợi ích quốc gia là trên hết". 

Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích quốc gia là trên hết thì còn một cụm từ khác quan trọng hơn mà theo quan điểm cá nhân của tôi thì là "vì quốc gia mà phụng sự". Tổng thống Hàn Quốc, Moon Jae-in là một biểu trưng của cụm từ đó.

Moon Jea-in, với hoàn cảnh xuất thân của mình, có lẽ ông hiểu rõ nhất nỗi đau của một dân tộc bị chia cắt. Và gần như suốt cả cuộc đời mình, suốt cả sự nghiệp chính trị của mình, chưa bao giờ ý nghĩ phải thúc đẩy một hàn gắn dân tộc trong ông biến mất.

Lên nắm quyền Tổng thống Hàn Quốc, Moon Jea-in có vẻ như tập trung toàn bộ sức lực của mình cho những gắn kết mà ông đã theo đuổi nhiều năm trời.

Ông gặp Kim Jong-Un, một buổi gặp đầm ấm như những người anh em lạc nhau trùng phùng. Ông thúc đẩy cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên. Donald Trump và Kim Jong-Un có khúc mắc, ông lại trở thành người hàn gắn rất đỗi chân thành để có cuộc gặp lịch sử tại Singapore vào ngày 12-6 vừa qua.

Người Hàn Quốc nhiều năm rồi, tính từ khi chia cắt và cả sau nội chiến Nam Hàn - Bắc Hàn (1950-1953), họ chưa bao giờ thôi xót xa về một đất nước còn chưa trọn vẹn. Những người thân của họ, máu mủ ruột rà của họ, đồng bào của họ còn trong cảnh cấm chợ ngăn sông, những chuyến tàu hội tụ đầy nước mắt.

Họ chưa bao giờ thù ghét người Triều Tiên.

Gạo, tiền vẫn được thả xuống biển để đến với Triều Tiên khi họ lo lắng sẽ có chiến tranh, họ sợ những người anh em của họ thiếu đói, khó khăn.

Trong tình cảm và suy nghĩ của họ, không có đường biên giới, không có đơn vị hành chính nào có thể ngăn được tình yêu thương mà họ dành cho nhau.

Moon Jae-in đã biến tâm tư ấy thành hành động, ông đã vì ý nguyện của dân tộc Triều Tiên mà thực hiện những thôi thúc rất đỗi linh thiêng.

Triều Tiên sẽ ra sao sau những nồng ấm với Mỹ ban đầu còn là một câu chuyện dài, nhưng những gì mà Moon Jae-in đã làm cho đến thời điểm này, cho tôi một cảm xúc rất thiết tha về sự phụng sự cho quốc gia. Đó không phải là tạo dựng một con đường tốt đẹp nhất cho đất nước từ vị thế của mình hay sao.

Và nếu không yêu đất nước mình một cách tự nguyện và phụng hiến, Moon Jae-in đâu cần phải miệt mài đến vậy".

Đấy chính là một tinh thần quốc gia chân chính vậy.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định đất nước đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược chính trị của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về công việc của mình được chứ?