Khách: Chắc chắn như vậy. Ông bà ta có câu “đi một ngày đàng, học một sàng khôn”, mà hôm nay khôn một sàng đâu có đủ, phải nhiều hơn, phải rất nhiều hơn mới hy vọng nâng tầm hiểu biết của mỗi con người.
PV: Vậy thưa anh, mấu chốt của du lịch là gì?
Khách: Là được nhìn, được nghe, được sờ. Nói cách khác là được trải nghiệm tất cả những gì mà nếu ngồi im trong nhà thì chúng ta không thể có.
PV: Đặc biệt là du lịch nước ngoài.
Khách: Chính xác. Đặc biệt là du lịch nước ngoài, vì đấy là những vùng đất hoàn toàn xa lạ về thiên nhiên và con người lẫn văn hóa, nếu không tới tận nơi, ta không thể cảm nhận đầy đủ được.
PV: Nhưng thưa anh, ở nước ngoài, dù văn minh tới đâu cũng chẳng thể nào toàn những thứ tốt đẹp.
Khách: Vâng. Hoàn toàn đồng ý. Bất cứ quốc gia nào cũng có trộm cắp, lừa đảo, gài bẫy, ăn chặn, đặc biệt là những nơi người ngoại quốc đến nhiều.
PV: Do đó, mỗi khi tới đâu, khách du lịch cần tìm hiểu.
Khách: Đồng ý. Tuy nhiên điều này rất khó, vì nhiều lý do, hoặc không thông thuộc ngoại ngữ, không thông thuộc đường đi, di chuyển vội vàng và không rành luật pháp cho nên khách du lịch bất cứ đâu luôn luôn là “mồi ngon” của bọn bất lương.
PV: Vậy chúng ta phải khắc phục như thế nào?
Khách: Không khó lắm đâu, nhưng tôi rất ngạc nhiên là các công ty du lịch Việt Nam ít làm điều này.
PV: Ví dụ như họ làm gì?
Khách: Tất cả những quốc gia đều có bán những cuốn sách gọi là “Cẩm nang du lịch” , trong đó có chi tiết từng nước hay từng vùng miền.
PV: Rồi sao nữa ạ?
Khách: Trong các cuốn sách nhỏ đó, họ hướng dẫn rất chi tiết, ví dụ như khách sạn nào tốt, quán ăn nào ngon, giá cả nào là phải chăng, những luật lệ địa phương cần tôn trọng và những mánh khóe lừa đảo cần đề phòng.
PV: Hay nhỉ, rồi những cuốn sách đó bán ở đâu?
Khách: Ở khắp nơi, từ phòng đăng ký chuyến đi cho tới sân bay, hoặc được các hướng dẫn viên phát tận tay.
PV: Quá tốt.
Khách: Đúng, quá tốt. Và nhờ đó khách sẽ tránh rất nhiều rủi ro. Những cuốn sách này in đẹp, khổ nhỏ, rất dễ cho vào túi và được cập nhật thường xuyên nên rất chính xác, đầy đủ, và giá thành cũng chả cao.
PV: Vậy sao chúng ta không làm nhỉ?
Khách: Nếu tôi nhớ chính xác thì có làm nhưng còn rất sơ sài và không đầy đủ, và không tới tận tay khách hàng một cách thuận tiện.
PV: Lạ thật, bỏ ra vài chục cho tới vài trăm triệu đồng để đi nước ngoài nhưng lại không mua một cuốn sách hướng dẫn chi tiết chỉ có vài chục ngàn đồng.
Khách: Vấn đề là ở chỗ ấy. Tôi tin chắc chả khách nào tiếc số tiền đó, nhưng cách chúng ta làm, bày bán và quảng cáo không thỏa đáng, cho nên nhiều người không biết tới chúng và do đó có thể phải lãnh nhận một hậu quả rất đắt khi sự cố xảy ra.
PV: Và sự cố của du lịch thì muôn ngàn.
Khách: Không đến nỗi vậy đâu. Những thứ thủ đoạn lừa đảo của bọn xấu với người phương xa tới thường giống nhau và lặp đi lặp lại, nếu chúng ta biết nguyên tắc thì sẽ lật tẩy được ngay và đề phòng được cho bản thân, gia đình và bạn bè.
PV: Cảm ơn anh về sáng kiến này.
Khách: Sáng kiến gì đâu. Thế giới họ làm lâu lắm rồi.
Phỏng vấn Victor Hugo 
