Người trẻ Việt Nam đang nghĩ gì

Mới đây, khi Google nói rằng, từ khoá được quan tâm, truy cập nhiều nhất trong năm 2015 của người Nhật là “nhà nước Hồi giáo”, của người Hàn Quốc là “dịch Mers”, của người Singapore là “cháy rừng” còn của người Việt Nam là “Vợ người ta”, “Không phải dạng vừa đâu” - tên những bản nhạc thị trường thì chúng ta bắt buộc phải đặt ra nhiều câu hỏi.

Đầu tiên chúng ta hỏi nhau, đối tượng, lứa tuổi nào ở Việt Nam vào Google nhiều hơn cả? Thật khó để trả lời chính xác, nhưng nếu căn cứ vào việc Internet khai sinh ở Việt Nam vào năm 1997 và con số 42% người sử dụng Internet ở Việt Nam thuộc lứa tuổi từ 15 đến 24 mà hãng nghiên cứu thị trường Com Score từng đưa ra hai năm về trước, có thể tin rằng những đối tượng truy cập chủ yếu là người trẻ, thậm chí là rất trẻ.

Ở một góc độ nào đó thì việc những người trẻ không chọn từ khoá liên quan đến một ca sĩ, diễn viên Hàn Quốc nào đó, mà lại chọn những từ khoá liên quan đến những sản phẩm ca nhạc, giải trí thuần Việt cũng là một tín hiệu đáng mừng. Bởi chỉ vài năm trước thôi, với sự xâm lăng ồ ạt của điện ảnh - nghệ thuật Hàn Quốc, và với việc các chàng trai, cô gái xứ ta thi nhau ăn mặc như những “diễn viên Hàn” chúng ta từng sợ hãi rằng đến một lúc nào đó người trẻ Việt Nam sẽ mê đắm và quan tâm đến văn hoá ngoại hơn văn hoá nội.

Tuy nhiên, nếu sự chuyển hướng hình thức từ ngoại sang nội chỉ đem đến một chút phấn khởi thì nội dung của việc quan tâm kia lại tạo một cảm giác không thể phấn khởi như thế. Bởi lẽ, khi người trẻ đặt ưu tiên quan tâm hàng đầu đến những thứ đơn thuần giải trí thì họ sẽ dành bao nhiêu thời gian, tâm lực cho những thứ căn bản và cần thiết khác của đời sống?

Và bởi lẽ, cái thế giới lấp lánh của “Vợ người ta”, “Không phải dạng vừa đâu”... liệu có khiến người trẻ không thể (hoặc không cần) nghĩ đến những thứ liên quan đến sự phát triển thực sự của một quốc gia, dân tộc? Hãy thử tưởng tượng, thay vì “Vợ người ta”, “Không phải dạng vừa đâu”, những từ khoá hàng đầu mà người trẻ xứ mình tìm đến là “Hoàng Sa”, “Trường Sa”, “thảm họa giáo dục”, “tụt hậu kinh tế”...  thì cảm giác của chúng ta bây giờ sẽ phấn chấn như thế nào?

Cách đây chưa lâu, chúng ta từng rùng mình với một kết luận: Mỗi năm, trung bình người Việt Nam đọc chưa đến... một quyển sách. Một khi với sách vở - cái căn cốt để tạo nên những suy nghĩ chiều sâu đang ở thực trạng như vậy, còn với Internet, với Google, thứ ưu tiên quan tâm số 1 lại là “Vợ người ta” hay “Không phải dạng vừa đâu” thì dễ thấy là chúng ta đang có nhiều cái để lo.

Viết tới đây, tôi chợt nhớ lại một câu chuyện trong cuốn Những tấm lòng cao cả, khi một chú bé người Ý đã ném trả lại những đồng xu mình vừa nhọc công xin được chỉ vì người cho mình đã buột miệng nói xấu nước Ý thân yêu của chú. Rồi tôi lại nhớ câu chuyện một cậu bé Nhật đã từ chối quyền được “xếp hàng ưu tiên” trong dòng người đang nhận đồ cứu tế, sau một thảm hoạ động đất cách đây vài năm. Lý lẽ của cậu bé: Tất cả đều khổ, đều cần đồ cứu trợ như cháu, vậy thì tại sao cháu lại được ưu tiên? Tôi tự hỏi: giả như đối diện với màn hình Internet, với Google, thì từ khoá ưu tiên hàng đầu của những chú bé này là gì nhỉ?

Nhìn sâu vào lịch sử Việt Nam, chúng ta từng chứng kiến một chú bé đã đau đáu vận nước tới mức bóp nát quả cam bên ngoài hội nghị Diên Hồng, rồi chúng ta cũng từng nhìn thấy những chú bé liên lạc sẵn sàng băng qua lửa đạn, đối diện với cái chết để thực hiện bằng được nhiệm vụ cách mạng giao phó.

Nhưng đấy là trong thời chiến, thời mà dòng máu yêu nước luôn cuộn trào, sôi sục. Còn trong thời bình, thời dễ bị thoả hiệp bởi rất nhiều vinh hoa và cám dỗ, phải làm gì để những chú bé - những người trẻ vẫn có thể quan tâm đến những điều liên quan tới sự phát triển đúng nghĩa của một dân tộc? Phải làm gì để một năm, hai năm, ba năm nữa, những từ khoá kiểu như “làm vợ người ta”, “không phải dạng vừa đâu” sẽ chỉ xuất hiện ở những vị trí thứ yếu, chứ không phải là những vị trí đầu tiên trong hành trình truy cập Google của người trẻ Việt Nam?

Vì tương lai dân tộc, chúng ta phải có trách nhiệm trả lời bằng được câu hỏi này!

Phan Đăng

Các tin khác

"Nghịch lý" với phim Việt

"Nghịch lý" với phim Việt

Có một nghịch lý là phim Việt có thể giành chiến thắng tại các liên hoan phim quốc tế như Cannes, Berlin, Busan… nhưng vẫn chịu cảnh "ế ẩm" tại phòng vé nội địa. Phải chăng do xuất phát từ sự chênh lệch lớn giữa gu nghệ thuật hàn lâm và thị hiếu giải trí đại chúng? Vấn đề đặt ra là làm thế nào để tình trạng này không tái diễn.

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Suốt nhiều thập kỷ, thế giới quen với nhìn Trung Quốc như một công xưởng khổng lồ, nơi sản xuất mọi thứ nhưng hiếm khi phát minh ra thứ gì mang tính đột phá. Hình ảnh đó giờ đây đã lỗi thời. Trung Quốc đang bước vào cái mà giới khoa học quốc tế gọi là kỷ nguyên "khoa học lớn", nơi những dự án nghiên cứu tiên tiến trở thành thương hiệu quốc gia.

Nghỉ hưu mấy lần

Nghỉ hưu mấy lần

Thời Lê trung hưng, nhiều vị quan từ cấp Thượng thư trở lên đến Tể tướng, dù đã được vua Lê, chúa Trịnh cho hưu trí, nhưng sau đó lại gọi ra làm việc trở lại.

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

Xu hướng làm clip tự phát trên YouTube, Facebook, TikTok đang biến mạng xã hội thành một sân khấu mà ai cũng có thể tham gia. Có những clip sáng tạo, được đầu tư như những tác phẩm giải trí thực sự nhưng cũng có không ít nội dung phản cảm, chỉ để câu like, câu view. Khi lượt xem trở thành thước đo, vấn đề đặt ra đâu là giải trí và đâu là sự độc hại?

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Dù chưa ra mắt nhưng dự án phim “Hoàng hậu cuối cùng” đang vướng phải những rắc rối xung quanh mối quan hệ giữa nguyên mẫu – nhân vật. Trước đó, nhà sản xuất phim “Em và Trịnh”, “Kiều”…cũng gặp phải những phản ứng về vấn đề này. Tuân thủ những quy định về pháp lý hay áp dụng ứng xử có lý có tình để giải bài toán với nguyên mẫu vẫn là điều khiến các nhà làm phim loay hoay.

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Khi tỷ lệ sinh toàn cầu suy giảm và tuổi thọ trung bình không ngừng kéo dài, thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của một khái niệm kinh tế mới: "nền kinh tế bạc" với toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và ngành công nghiệp phục vụ nhóm dân số cao tuổi. Khắp nơi trên thế giới, các chính phủ đang chạy đua biến "gánh nặng nhân khẩu học" thành một động cơ tăng trưởng mới. Nhưng câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu đây có thực sự là trụ cột kinh tế của thế kỷ 21, hay chỉ là một phép thử đầy rủi ro trước một cuộc khủng hoảng dân số chưa từng có tiền lệ?

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Thời phong kiến, những người gian lận thi cử bị đánh giá tư cách rất thấp. Thế nhưng, vẫn có những vụ gian lận xảy ra, dù triều đình đã tìm nhiều biện pháp để phòng ngừa.

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games (EG) là giải thi đấu thể thao dành cho các vận động viên sử dụng doping. Ý tưởng này nghe qua thì thật điên rồ, nhưng sự kiện EG đầu tiên vừa diễn ra vào ngày 24/5 tại thành phố Las Vegas, Mỹ. Giải đấu lôi kéo sự tò mò của cả những người không mấy mặn mà với thể thao. Ai cũng muốn biết xem khoảng cách giữa các vận động viên có và không sử dụng chất cấm là bao xa.

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

Đến thời điểm này, "danh phận" di tích Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh đèo Ngang vẫn bị "treo" trong suốt hàng thập niên qua và chưa chốt định được một cách rõ ràng với một tâm thế hoàn toàn mới. Vì vậy, đã đến lúc phải có "trọng tài" thiết lập cơ chế đồng quản lý, phát huy giá trị di tích.

Đạo giáo trong triều đình Việt

Đạo giáo trong triều đình Việt

Trong thời kỳ Bắc thuộc ở nước ta, Đạo giáo thịnh hành lúc nhà Đường cai trị, nên khi nước ta bắt đầu thời kỳ độc lập, ảnh hưởng của Đạo giáo vào triều đình vẫn rất lớn.

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.