Người giữ nghề đan đó

“Cá vào đó thì khó mà ra”. Nói vậy mà ngư phủ ngày nay thay đổi cách đánh bắt nên ngư cụ này không còn được sử dụng rộng rãi và đang dần bị quên lãng. May mắn thay, có những nông dân xã Thủ Sỹ (Tiên Lữ - Hưng Yên) vẫn bảo tồn nghề đan đó truyền thống như giữ gìn một ký ức đẹp.

Nghệ nhân giữ nghề đó hiếm hoi chúng tôi gặp có cái tên phải nói là độc nhất vô nhị, cụ là Lương Sơn Bạc. Nghe danh sấm đánh bên tai tưởng ta gặp giữa “Quán núi đêm hàn rượu nóng với mắt xếch Võ Tòng và đầm sâu Thuỷ Hử”.  Chẳng ai nghĩ đó lại là tên một lão nông hóm hỉnh, người cả đời níu kéo nghề đan đó vùng Thủ Sỹ này.

Lão nông hóm hỉnh Lương Sơn Bạc, người cả đời níu kéo nghề đan đó vùng Thủ Sỹ.
Lão nông hóm hỉnh Lương Sơn Bạc, người cả đời níu kéo nghề đan đó vùng Thủ Sỹ.

Xuân, hạ, thu, đông rồi lại xuân, cụ Lương Sơn Bạc đạp chiếc xe thồ cao ngất ngưởng với hàng chùm rọ, đó tre tỏa ra như đóa sen khổng lồ kĩu kịt khắp làng trên xóm dưới. Cụ tới đâu là các bà, các cô cứ cười rinh rích khi nghe cụ Lương Sơn Bạc trổ tài hoạt kê. Ai dám tin cụ đã vượt xa thất thập cổ lai hy và đang ở tuổi bát tuần.

Xã Thủ Sỹ chỉ còn khoảng 500 người làm nghề đan đó. Truyền thống lâu đời nhất là Làng Tất Viên và Nội Lăng. Ở đây, già, trẻ, gái, trai tay đan nhanh hơn gió, ngoạn mục như chim múa hoa cười. 

Cụ Lương Sơn Bạc cưỡi chiếc xe thồ ngất ngưởng những chùm rọ, đó tre đi khắp làng trên xóm dưới.
Cụ Lương Sơn Bạc cưỡi chiếc xe thồ ngất ngưởng những chùm rọ, đó tre đi khắp làng trên xóm dưới.

Ngôi nhà ba gian cổ kính của cụ Lương Sơn Bạc, từ sân vào bếp chất đầy những đó và rọ lớn, rọ bé. Hai cô con gái lấy chồng xa nên cụ ông cụ bà nương tựa vào nhau. “Con chăm cha chẳng bằng bà chăm ông”. Cụ bà Phạm Thị Nhài năm nay 75 tuổi là giáo viên đã nghỉ hưu, cụ Nhài bị lãng tai nên cụ ông cứ phải nói to lên mới đủ nghe. Thế lại hóa hay. Tầm này thì lời nào chả là lời yêu thương.

Hỏi về nghề thì Cụ Bạc hăng hái hẳn: “Phải chọn tre hoặc nứa già. Dễ nhất là đan hom miệng đó, khó nhất là cạp, vành miệng và đan làm đuôi. Còn phải hong gác bếp, vừa nhuộm mầu vừa bền lâu”.

Các cụ già Thủ Sỹ tay đan đó nhanh như gió, ngoạn mục như vũ điệu chim công.
Các cụ già Thủ Sỹ tay đan đó nhanh như gió, ngoạn mục như vũ điệu chim công.

Cả đời cụ Bạc bán đó cho dân bắt cua, cá lươn những vùng trũng của huyện Tiên Lữ, Ân Thi, Phù Cừ, các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa… Thời nay thị trường này cũng rơi rụng dần. Thời du lịch và giải trí lên ngôi thì dân Thủ Sỹ bán cho các nhà hàng, quán cà phê làm đèn trang trí.

Cụ Bạc ngậm ngùi với nghề lắm. Tuy ngư cụ của tổ tiên này không còn quan trọng với ngư phủ nữa, nhưng tới nay cũng chưa mất hẳn. Ít ra, khi được treo trên tường nó vẫn còn tỏa sáng.

Bài và ảnh: Long Hưng

Các tin khác

"Nghịch lý" với phim Việt

"Nghịch lý" với phim Việt

Có một nghịch lý là phim Việt có thể giành chiến thắng tại các liên hoan phim quốc tế như Cannes, Berlin, Busan… nhưng vẫn chịu cảnh "ế ẩm" tại phòng vé nội địa. Phải chăng do xuất phát từ sự chênh lệch lớn giữa gu nghệ thuật hàn lâm và thị hiếu giải trí đại chúng? Vấn đề đặt ra là làm thế nào để tình trạng này không tái diễn.

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Suốt nhiều thập kỷ, thế giới quen với nhìn Trung Quốc như một công xưởng khổng lồ, nơi sản xuất mọi thứ nhưng hiếm khi phát minh ra thứ gì mang tính đột phá. Hình ảnh đó giờ đây đã lỗi thời. Trung Quốc đang bước vào cái mà giới khoa học quốc tế gọi là kỷ nguyên "khoa học lớn", nơi những dự án nghiên cứu tiên tiến trở thành thương hiệu quốc gia.

Nghỉ hưu mấy lần

Nghỉ hưu mấy lần

Thời Lê trung hưng, nhiều vị quan từ cấp Thượng thư trở lên đến Tể tướng, dù đã được vua Lê, chúa Trịnh cho hưu trí, nhưng sau đó lại gọi ra làm việc trở lại.

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

Xu hướng làm clip tự phát trên YouTube, Facebook, TikTok đang biến mạng xã hội thành một sân khấu mà ai cũng có thể tham gia. Có những clip sáng tạo, được đầu tư như những tác phẩm giải trí thực sự nhưng cũng có không ít nội dung phản cảm, chỉ để câu like, câu view. Khi lượt xem trở thành thước đo, vấn đề đặt ra đâu là giải trí và đâu là sự độc hại?

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Dù chưa ra mắt nhưng dự án phim “Hoàng hậu cuối cùng” đang vướng phải những rắc rối xung quanh mối quan hệ giữa nguyên mẫu – nhân vật. Trước đó, nhà sản xuất phim “Em và Trịnh”, “Kiều”…cũng gặp phải những phản ứng về vấn đề này. Tuân thủ những quy định về pháp lý hay áp dụng ứng xử có lý có tình để giải bài toán với nguyên mẫu vẫn là điều khiến các nhà làm phim loay hoay.

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Khi tỷ lệ sinh toàn cầu suy giảm và tuổi thọ trung bình không ngừng kéo dài, thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của một khái niệm kinh tế mới: "nền kinh tế bạc" với toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và ngành công nghiệp phục vụ nhóm dân số cao tuổi. Khắp nơi trên thế giới, các chính phủ đang chạy đua biến "gánh nặng nhân khẩu học" thành một động cơ tăng trưởng mới. Nhưng câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu đây có thực sự là trụ cột kinh tế của thế kỷ 21, hay chỉ là một phép thử đầy rủi ro trước một cuộc khủng hoảng dân số chưa từng có tiền lệ?

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Thời phong kiến, những người gian lận thi cử bị đánh giá tư cách rất thấp. Thế nhưng, vẫn có những vụ gian lận xảy ra, dù triều đình đã tìm nhiều biện pháp để phòng ngừa.

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games (EG) là giải thi đấu thể thao dành cho các vận động viên sử dụng doping. Ý tưởng này nghe qua thì thật điên rồ, nhưng sự kiện EG đầu tiên vừa diễn ra vào ngày 24/5 tại thành phố Las Vegas, Mỹ. Giải đấu lôi kéo sự tò mò của cả những người không mấy mặn mà với thể thao. Ai cũng muốn biết xem khoảng cách giữa các vận động viên có và không sử dụng chất cấm là bao xa.

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

Đến thời điểm này, "danh phận" di tích Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh đèo Ngang vẫn bị "treo" trong suốt hàng thập niên qua và chưa chốt định được một cách rõ ràng với một tâm thế hoàn toàn mới. Vì vậy, đã đến lúc phải có "trọng tài" thiết lập cơ chế đồng quản lý, phát huy giá trị di tích.

Đạo giáo trong triều đình Việt

Đạo giáo trong triều đình Việt

Trong thời kỳ Bắc thuộc ở nước ta, Đạo giáo thịnh hành lúc nhà Đường cai trị, nên khi nước ta bắt đầu thời kỳ độc lập, ảnh hưởng của Đạo giáo vào triều đình vẫn rất lớn.

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.