May mà còn có cái hang

Mấy hôm liền, cái hang ở tỉnh Quảng Bình được lên Đài truyền hình của xứ Mỹ. Đừng đùa, đâu phải muốn lên đài truyền hình xứ Mỹ là được lên đâu. Thế cho nên, dân tình nước mình vui như trúng mùa lúa, được mùa khoai, nô nức hẳn lên. Y như ngày xưa cô Tấm mang hài trẩy hội.

Giá mà ngoài cái hang, chúng ta còn thấy nhiều thứ khác của nước mình được các kênh truyền hình của nước ngoài ca ngợi thì vui biết mấy, nhỉ?. Ấy là Ngô nghĩ vậy.

Là chuyện gió sớm mưa chiều, những khi rỗi rãi, những lúc nhàn hạ. Thích, thì đọc cho biết. Không thích, thì đọc cho vui. Bởi, đời sống là mấy chốc đâu. Vui được lúc nào thì vui, cười được khi nào thì cười.

Bạn có đồng ý với quan điểm của tác giả hay không, là chuyện của cá nhân bạn. Văn minh là gì? Văn minh là biết cách tôn trọng: mỗi cá nhân khác nhau, luôn có những tư duy khác nhau.

1. Ngô đọc thấy, nước ta rừng vàng biển bạc, sản vật phong phú, mùa nào thức nấy, nắng mưa rõ ràng, gió mây riêng biệt… Ấy là vùng đất không sinh ra thiên tài thì cũng không khó tìm hào kiệt, không có bậc quốc sắc thiên hương thì cũng không thiếu giai nhân mỹ nữ.

Lịch sử đã chứng minh, con dân nước Việt chịu thương chịu khó, hiền lành chân chất; biết giúp kẻ nghèo, biết thương người khốn. Biết nhường cơm sẻ áo, biết vun vén cho nhau. Tất nhiên còn những đặc tính tủn mủn thì Ngô không bàn đến, bởi điều này thuộc về hoàn cảnh lịch sử cộng đồng quy chuẩn.

Thế nên, Ngô hoàn toàn không ngạc nhiên khi thấy cái hang Sơn Đoòng ở nước Nam ta được vinh danh trên kênh truyền hình của Mỹ. Lại càng không ngạc nhiên khi Sơn Đoòng trở hành hang động tự nhiên lớn nhất thế giới với những cảnh quan vô cùng diễm lệ.

Khi chúng ta được thế giới vinh danh theo chiều hướng tích cực, thì cho dù đó là sự vinh danh cụ thể gì đi chăng nữa, đó là sự vui mừng khôn xiết.

Như khi chúng ta được thế giới công nhận ca trù, được công nhận cố đô Huế, được công nhận loại hình nghệ thuật này được công nhận khu di tích kia… chúng ta hoàn toàn có quyền tự hào. Thậm chí, là kênh kiệu với những thứ mà các nước khác trên thế giới không có được.

Như bài viết trên một tờ báo vậy, tác giả nói nước Mỹ có nằm mơ hoặc có ao ước thì cũng không thể nào sở hữu một hang động như Sơn Đoòng. Nói kiểu này, nói tếu táo cho vui thì được, chứ nói thẳng ruột ngựa trên một cơ quan truyền thông thì vô cùng thiển cận. 

Nước Mỹ không có Sơn Đoòng, đúng. Nhưng nước Mỹ có rất nhiều thứ mà chúng ta vẫn chưa thể có. Như khi, nhà chúng ta có thứ này thì nhà hàng xóm có thứ khác, ai lại vỗ tay khen mình một cách mờ mịt tư duy thế kia. Đến gia tài cự phách như Thạch Sùng còn không có được cái mẻ kho cơ mà.

Thế nhưng, chúng ta phải bình tĩnh. Càng được khen ngợi, càng phải bình tĩnh. Lời khen, thường khiến chúng ta lâm vào trạng thái mơ ngủ. Lắm lúc, ngủ mà không tỉnh dậy được.

Hang Sơn Đoòng là do mẹ thiên nhiên ban tặng cho đất nước ta, đây là thứ chúng ta không thể nào làm ra được. Không thể nào làm ra được, tức không phải thuộc về công sức của chúng ta.

Khi Ngô thấy mọi người phấn khích về Sơn Đoòng, Ngô đã nghĩ “Một đứa trẻ có quyền tự hào về dòng dõi thế gia hay tài sản do bố mẹ mình làm ra. Nhưng sẽ thật thú vị biết mấy nếu đứa trẻ đó tự hào về những gì mình tự làm được và được đám đông công nhận”.

Sẽ thật tự hào biết mấy khi một hôm nào đó, truyền thông thế giới loan tin về đất nước của chúng ta, một đất nước với môi trường tự nhiên trong sạch. Một đất nước với cư dân thân thiện cùng khách du lịch, không nảy sinh tình trạng chặt chém du khách. Một đất nước bình yên, không để du khách phải lâm vào cảnh nước mắt chảy dài vì bị giật mất hộ chiếu. Một đất nước không bị loan tin về tình trạng tham nhũng trong đầu tư cơ sở hạ tầng, một đất nước không mắc quá nhiều nợ công…

Đây là những thứ mà chúng ta rất nên tự hào vì chúng ta làm được, những thứ chính xác thuộc về chúng ta chứ không phải thuộc về sự ưu đãi của tự nhiên.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

2. Sẽ thật vô lý biết bao, sẽ thật lẩm cẩm biết mấy khi Ngô khiến bạn đọc cho rằng Ngô là một kẻ vô duyên. một kẻ chỉ biết khiến đám đông tụt cảm hứng khi đang hưng phấn cao độ. Một kẻ lẩm cẩm ngồi tán chuyện không đẩu không đâu. Nhưng Ngô biết làm sao được, vì Ngô không thể nào yêu cầu mọi người có chung tư duy như Ngô, chỉ là Ngô muốn trình bày quan điểm của chính mình.

Ngô sẽ kể cho mọi người nghe một câu chuyện cũ.

Vào thời Bắc thuộc, người Trung Hoa đã đem vải (lúc này chưa được gọi là vải thiều) sang trồng ở miền Châu Hoan (Thanh Hóa), thuộc Giao Chỉ. Do có điều kiện sinh thái phù hợp nên vải phát triển tốt, cho năng suất cao, quả ngon ngọt lạ thường. Dương Quý Phi - một trong tứ đại mỹ nhân của Trung Hoa rất thích vải được trồng ở Giao Chỉ. Vì vậy, mỗi năm nhân dân phải đem cống nộp vải thiều cùng với các sản vật khác đến kinh đô Trường An. Đến thế kỷ thứ 8 từ thời vua Mai Hắc Đế, cây vải được chuyển ra trồng ở vùng Hồng Châu, Hải Dương ngày nay.

Không chỉ Dương Quý Phi, thiếp yêu của vua Đường Minh Hoàng mới thích vải của nước ta, rất nhiều bậc vương tôn công tử của thiên triều cũng thích thưởng thức trái vải phương Nam. Điển tích mà Ngô đọc thấy có viết, quan lại Trung Hoa mỗi sớm thức dậy, sau khi xúc miệng bằng chè xanh thường ăn một trái vải phương Nam cho thơm miệng. Những nhà quyền quý trong kinh thành mua cả băng tuyết với giá cực đắt để trữ vải trong nhà mà dùng dần, càng lâu càng tốt.

Ngô không tự hào quá mức khi nhắc lại câu chuyện này, chẳng qua chỉ là vì Ngô muốn hỏi, tại sao thiên nhiên ban tặng chúng ta nhiều đến vậy mà chúng ta lại không thể nào phát triển cho xứng tầm với tiềm năng? Trái vải, chỉ là một ví dụ rất nhỏ.

Dân tộc ta tự bấy lâu nay, luôn nổi tiếng vì tự lực cánh sinh. Biết bao can qua, biết bao dâu bể, biết bao cuộc chiến đã xảy ra mà nếu đánh mất khí chất này thì chắc chắn chúng ta đã không có được sự tự do như ngày hôm nay.

Đã có thể tự lực cánh sinh lại được thiên nhiên ban tặng cho sơn hà đẹp như gấm vóc, vậy tại sao chúng ta lại vẫn phải chịu cảnh vay nợ, chúng ta vẫn phải chịu cảnh ngong ngóng xem bản xếp hạng kinh tế thế giới sắp xếp chúng ta vào nhóm nước gì, vậy tại sao chúng ta phải luôn mơ về một con đường đẹp như nước này, một thành phố sầm uất như nước kia.

Có phải điều này đúng là vô lý lắm không, thưa mọi người?

3. Câu chuyện tìm kiếm thấy hang Sơn Đoòng rất thú vị. Độ đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, một người dân đi rừng vì trú mưa nên núp vào vòm hang. Người đi rừng này, hoàn toàn không biết cái hang mà ông đang trú chính là thiên hạ đệ nhất động. Mãi cho đến hơn 20 năm sau, khi các nhà thám hiểm của Anh quốc thuê người đã từng trú mưa ở Sơn Đoòng đưa đi tìm hang động mới, họ mới phát hiện một Sơn Đoòng rực rỡ biết nhường bao.

Sơn Đoòng thời điểm này, được các phương tiện truyền thông loan tin ầm ĩ. Nhưng sự thu hút chỉ dừng lại ở một mức độ nào đó tương đối. Phải cho đến khi Sơn Đoòng hiện hữu trên kênh truyền hình Mỹ, thì ngay lập tức trở thành một thông tin chấn động, các tour du lịch thám hiểm hang Sơn Đoòng đã kín cho đến năm 2016. Mặc cho chuyện giá tiền để có chuyến thám hiểm Sơn Đoòng có khi bằng cả một gia tài đối với người bình thường.

Ngô tin rằng, Sơn Đoòng sẽ nhận được cách hành xử rất trân trọng của những nhà quản lý. Họ sẽ đối xử với Sơn Đoòng một cách nâng niu, đúng mực để giữ cho Sơn Đoòng trọn vẹn sự hoang sơ. Bởi người kém thông minh nhất cũng biết rằng, món lợi trường tồn bao giờ cũng lớn gấp nhiều lần so với món lợi trước mắt.

Thế nhưng, như Ngô đã trình bày từ nãy đến giờ, dẫu sao đó cũng chỉ là phần ăn sẵn. Nghĩa là nhà có sẵn đây, cứ dọn lên mà ăn. Mà có của ăn sẵn nào ăn mãi không hết. Ngô được dạy từ tấm bé, ngồi ăn mòn núi.

Không còn cách nào khác đâu, phải làm việc. Phải thực tâm làm việc, phải làm vì lòng tự hào dân tộc, phải làm như một cách minh chứng cho giá trị bản thân mình, phải làm vì đơn giản đã may mắn sinh ra trọn vẹn hình hài không thể phung phí những tháng ngày đang sống. Quan phải làm vì dân, dân phải làm vì chính mình.

Có Sơn Đoòng là may mắn, có Sơn Đoòng là có thêm hy vọng để níu chân, để vẫy mời du khách. Tuy nhiên, nếu mãi mãi chỉ có Sơn Đoòng hay thêm một cái hang nào đó nữa thì sẽ ra sao?.

Vui ít thôi, vui bình tĩnh thôi. Vỗ tay nhẹ thôi, vỗ tay chừng mực thôi. Hãy dành nỗi vui, hãy dành tiếng vỗ tay to lớn ấy khi chứng kiến những thành quả của chúng ta, những thành quả do chính chúng ta làm ra và được thế giới ghi nhận.

Đừng mải miết mỉm cười vì đã có Sơn Đoòng nữa, hãy bắt tay vào thực hiện những công việc cần thiết cho ngày hôm nay, cho giai đoạn hiện tại. Để vài năm hay vài mươi năm nữa, chúng ta có quyền tự hào về những gì chúng ta làm ra. Thay vì chúng ta chép miệng ủi an nhau, “May mà còn có một cái hang”.

Nhẽ nào với bề dày lịch sử, với cơ đồ mà tiền nhân để lại, chúng ta vẫn tếu táo, “Cuối cùng chỉ có Sơn Đoòng/ Đóng hang nhìn lại ta không còn gì?”.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định đất nước đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược chính trị của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về công việc của mình được chứ?