“Lùa gà”

“Lùa gà” là một thuật ngữ vỉa hè được sử dụng từ mấy thập niên trước, khi đất nước trong thời gian khó. Gà là chỉ người dân  ở quê ra phố, ngơ ngác, lạ nước lạ cái. Càng thật thà tin người lạ thì càng gọi là “gà béo”.

Phường lừa đảo thường thăm hỏi nhau làm ăn thế nào, đã lùa được con gà béo nào chưa? Thời kinh tế thị trường, việc “lùa gà” thể hiện đa dạng, có thể thô bạo như nạn “cơm tù”, tín dụng “đen” và khá mơ hồ, tinh vi trong các sự kiện bán hàng đa cấp hoặc môi trường đầu tư chứng khoán.

Sau một thời gian tạm ngừng vì đại dịch thì hoạt động du lịch đã bắt đầu nhúc nhích trở lại. Du khách cần thông thái, tỉnh táo nếu không muốn bị biến thành “gà béo”.

Trước đây đã từng có tài xế taxi ép khách ngoại quốc trả 980 nghìn đồng dù đồng hồ cước chỉ hiển thị 98 nghìn đồng. Lại có du khách Nhật đi xích lô 1 km phải trả 2,9 triệu đồng. Những thông tin tương tự “thượng đế” bị bắt nạt trên báo là nhiều và kể lại cũng là thừa.

Đọc báo thì thấy các thí dụ chèo kéo, bắt chẹt khách nhan nhản. Nhưng nếu có trải nghiệm trực tiếp thì sẽ đỡ phải mượn thí dụ xa xôi. Có lần chính tác giả bài viết đi xuyên Việt cùng gia đình. Hầu hết các vùng đất đi qua đều cảm nhận được những tình cảm đẹp, chào đón nồng hậu, nhưng cũng có vài cảm giác gợn vặt muốn kể lại.

Khi tới một vùng sơn thủy như mộng thì lại gặp những dịch vụ kiểu chơi khăm. Thí dụ, mua vài hộp dâu tây căng  mọng. Ăn hết lớp chín mọng bên trên thì phát lộ lớp dưới toàn quả méo mó quắt queo “suy dinh dưỡng”. Các hộp tiếp theo cũng được sắp xếp “đội hình” giống hệt hộp đầu tiên. Hóm hỉnh thế chứ lỵ. Câu hỏi đặt ra là tại sao bán hàng cứ phải khôn vặt kiểu này?

Tại một thác nước có một chú ngựa ve vẩy đuôi chờ “thượng đế”. Bên cạnh có kỵ sĩ đội mũ cao bồi tươi cười nghênh tiếp. Người viết bài này muốn cho cháu bé ngồi trên ngựa để chụp ảnh? Kỵ sĩ đồng ý nói 10.000 đồng. Giá thật thân thương. Kỵ sĩ bày tỏ muốn chụp giúp rồi cầm máy ảnh của thượng đế, hào hiệp bấm như súng liên thanh tà roạch toạch toạch… phải can mới chịu dừng. Sau khi chụp xong thì kỵ sĩ xem lại các kiểu ảnh một cách khoái trá như nhiếp ảnh gia rồi báo giá 220.000. Sao thế nhỉ? Kỵ sĩ giải toán. Đó là tiền công chụp ảnh. Kỵ sĩ bấm 22 kiểu thì 10.000 đồng/1 kiểu. Chà! Tính toán như thần. Bây giờ thì “thượng đế” đã biết mình đã biến thành “gà béo”. Sau vài câu thắc mắc qua lại thì thấy các bạn của kỵ sĩ cũng xúm lại trợ oai chứng minh giá đó hợp lý. “Gà béo” biết lôi thôi là hỏng chuyến du xuân bèn trả nhanh để lên đường. Thật là tráng sĩ một đi không trở lại. Số tiền kiểu này không lớn nhưng tạo ra cái gợn vặt khiến cảm xúc rơi tõm xuống suối. Mỗi điểm du lịch có một vài người “khôn” thế này thì làm sao cho khách quay trở lại?

Một người bạn kể rằng cùng người thân đã ăn một bữa tối giá cao trợn mắt tại khu du lịch. Khi hỏi nhà hàng sao các món đều đắt gấp mấy lần giá thông thường thì thanh niên tính tiền hỏi: Tóm lại là có trả tiền không? Khách khảng khái: Không thể chặt chém thế được. Thanh niên nhà hàng nói thẳng không lòng vòng rằng bọn em sống ở đất này được nhờ chặt chém mà anh. Anh thanh toán không thì cứ nói một câu? Các thanh niên nhà hàng xúm quanh yểm trợ. Khách biết mình đã trở thành “gà béo” nhưng vẫn nói cứng rằng tôi vừa làm việc với lãnh đạo ở đây. Nhà hàng khuyên rằng anh nên biết điều. Người của anh đến thì đã muộn rồi. Đàm phán cũng phải có điểm dừng. Cuối cùng thì “gà béo” xác định thân cô thế cô, đành trả đầy đủ và lẩm bẩm sẽ một đi không trở lại. Sống trong môi trường nhiều người “khôn” thì chỉ có nước bỏ của chạy lấy người.

So với nhiều quốc gia thì Việt Nam sở hữu rất nhiều bãi biển rực nắng, tươi đẹp hàng đầu thế giới. Địa hình xứ ta sơn thủy hữu tình, văn hóa xứ mình đa dạng và con người thì nồng hậu. Tiềm năng du lịch đáng để nhiều nước ghen tỵ. Thế nhưng mỗi địa chỉ du lịch chỉ cần vài “con sâu khôn” thì du khách sẽ cạch mặt, thiệt hại chung không thể đo đếm. Giải pháp “trừ sâu” của nhiều nước là dùng cảnh sát du lịch. Gần chúng ta như Thái Lan, Malaysia, Indonesia… xa hơn như Hàn Quốc, Nepal đều có cảnh sát du lịch và nhiều quốc gia khác đều thực hiện tốt nhiệm vụ giải quyết mọi rắc rối, giúp cho “thượng đế” an tâm không bị bắt nạt.

Với thế mạnh toàn dân bảo vệ an ninh thì mỗi khu du lịch của chúng ta đều có thể duy trì đội ngũ bảo vệ dành riêng cho du khách. Nhân sự dựa vào nguồn tình nguyện từ chính nhân dân địa phương là rất khả thi.

Cần bỏ tật xấu “lùa gà” ngay và luôn. Khôn vặt thì lợi nhỏ hại to. Khôn vừa thôi! Thân thiện thêm tý xem nào!

Lê Tâm

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định đất nước đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược chính trị của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về công việc của mình được chứ?