“Lùa gà”

“Lùa gà” là một thuật ngữ vỉa hè được sử dụng từ mấy thập niên trước, khi đất nước trong thời gian khó. Gà là chỉ người dân  ở quê ra phố, ngơ ngác, lạ nước lạ cái. Càng thật thà tin người lạ thì càng gọi là “gà béo”.

Phường lừa đảo thường thăm hỏi nhau làm ăn thế nào, đã lùa được con gà béo nào chưa? Thời kinh tế thị trường, việc “lùa gà” thể hiện đa dạng, có thể thô bạo như nạn “cơm tù”, tín dụng “đen” và khá mơ hồ, tinh vi trong các sự kiện bán hàng đa cấp hoặc môi trường đầu tư chứng khoán.

Sau một thời gian tạm ngừng vì đại dịch thì hoạt động du lịch đã bắt đầu nhúc nhích trở lại. Du khách cần thông thái, tỉnh táo nếu không muốn bị biến thành “gà béo”.

Trước đây đã từng có tài xế taxi ép khách ngoại quốc trả 980 nghìn đồng dù đồng hồ cước chỉ hiển thị 98 nghìn đồng. Lại có du khách Nhật đi xích lô 1 km phải trả 2,9 triệu đồng. Những thông tin tương tự “thượng đế” bị bắt nạt trên báo là nhiều và kể lại cũng là thừa.

Đọc báo thì thấy các thí dụ chèo kéo, bắt chẹt khách nhan nhản. Nhưng nếu có trải nghiệm trực tiếp thì sẽ đỡ phải mượn thí dụ xa xôi. Có lần chính tác giả bài viết đi xuyên Việt cùng gia đình. Hầu hết các vùng đất đi qua đều cảm nhận được những tình cảm đẹp, chào đón nồng hậu, nhưng cũng có vài cảm giác gợn vặt muốn kể lại.

Khi tới một vùng sơn thủy như mộng thì lại gặp những dịch vụ kiểu chơi khăm. Thí dụ, mua vài hộp dâu tây căng  mọng. Ăn hết lớp chín mọng bên trên thì phát lộ lớp dưới toàn quả méo mó quắt queo “suy dinh dưỡng”. Các hộp tiếp theo cũng được sắp xếp “đội hình” giống hệt hộp đầu tiên. Hóm hỉnh thế chứ lỵ. Câu hỏi đặt ra là tại sao bán hàng cứ phải khôn vặt kiểu này?

Tại một thác nước có một chú ngựa ve vẩy đuôi chờ “thượng đế”. Bên cạnh có kỵ sĩ đội mũ cao bồi tươi cười nghênh tiếp. Người viết bài này muốn cho cháu bé ngồi trên ngựa để chụp ảnh? Kỵ sĩ đồng ý nói 10.000 đồng. Giá thật thân thương. Kỵ sĩ bày tỏ muốn chụp giúp rồi cầm máy ảnh của thượng đế, hào hiệp bấm như súng liên thanh tà roạch toạch toạch… phải can mới chịu dừng. Sau khi chụp xong thì kỵ sĩ xem lại các kiểu ảnh một cách khoái trá như nhiếp ảnh gia rồi báo giá 220.000. Sao thế nhỉ? Kỵ sĩ giải toán. Đó là tiền công chụp ảnh. Kỵ sĩ bấm 22 kiểu thì 10.000 đồng/1 kiểu. Chà! Tính toán như thần. Bây giờ thì “thượng đế” đã biết mình đã biến thành “gà béo”. Sau vài câu thắc mắc qua lại thì thấy các bạn của kỵ sĩ cũng xúm lại trợ oai chứng minh giá đó hợp lý. “Gà béo” biết lôi thôi là hỏng chuyến du xuân bèn trả nhanh để lên đường. Thật là tráng sĩ một đi không trở lại. Số tiền kiểu này không lớn nhưng tạo ra cái gợn vặt khiến cảm xúc rơi tõm xuống suối. Mỗi điểm du lịch có một vài người “khôn” thế này thì làm sao cho khách quay trở lại?

Một người bạn kể rằng cùng người thân đã ăn một bữa tối giá cao trợn mắt tại khu du lịch. Khi hỏi nhà hàng sao các món đều đắt gấp mấy lần giá thông thường thì thanh niên tính tiền hỏi: Tóm lại là có trả tiền không? Khách khảng khái: Không thể chặt chém thế được. Thanh niên nhà hàng nói thẳng không lòng vòng rằng bọn em sống ở đất này được nhờ chặt chém mà anh. Anh thanh toán không thì cứ nói một câu? Các thanh niên nhà hàng xúm quanh yểm trợ. Khách biết mình đã trở thành “gà béo” nhưng vẫn nói cứng rằng tôi vừa làm việc với lãnh đạo ở đây. Nhà hàng khuyên rằng anh nên biết điều. Người của anh đến thì đã muộn rồi. Đàm phán cũng phải có điểm dừng. Cuối cùng thì “gà béo” xác định thân cô thế cô, đành trả đầy đủ và lẩm bẩm sẽ một đi không trở lại. Sống trong môi trường nhiều người “khôn” thì chỉ có nước bỏ của chạy lấy người.

So với nhiều quốc gia thì Việt Nam sở hữu rất nhiều bãi biển rực nắng, tươi đẹp hàng đầu thế giới. Địa hình xứ ta sơn thủy hữu tình, văn hóa xứ mình đa dạng và con người thì nồng hậu. Tiềm năng du lịch đáng để nhiều nước ghen tỵ. Thế nhưng mỗi địa chỉ du lịch chỉ cần vài “con sâu khôn” thì du khách sẽ cạch mặt, thiệt hại chung không thể đo đếm. Giải pháp “trừ sâu” của nhiều nước là dùng cảnh sát du lịch. Gần chúng ta như Thái Lan, Malaysia, Indonesia… xa hơn như Hàn Quốc, Nepal đều có cảnh sát du lịch và nhiều quốc gia khác đều thực hiện tốt nhiệm vụ giải quyết mọi rắc rối, giúp cho “thượng đế” an tâm không bị bắt nạt.

Với thế mạnh toàn dân bảo vệ an ninh thì mỗi khu du lịch của chúng ta đều có thể duy trì đội ngũ bảo vệ dành riêng cho du khách. Nhân sự dựa vào nguồn tình nguyện từ chính nhân dân địa phương là rất khả thi.

Cần bỏ tật xấu “lùa gà” ngay và luôn. Khôn vặt thì lợi nhỏ hại to. Khôn vừa thôi! Thân thiện thêm tý xem nào!

Lê Tâm

Các tin khác

"Nghịch lý" với phim Việt

"Nghịch lý" với phim Việt

Có một nghịch lý là phim Việt có thể giành chiến thắng tại các liên hoan phim quốc tế như Cannes, Berlin, Busan… nhưng vẫn chịu cảnh "ế ẩm" tại phòng vé nội địa. Phải chăng do xuất phát từ sự chênh lệch lớn giữa gu nghệ thuật hàn lâm và thị hiếu giải trí đại chúng? Vấn đề đặt ra là làm thế nào để tình trạng này không tái diễn.

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Suốt nhiều thập kỷ, thế giới quen với nhìn Trung Quốc như một công xưởng khổng lồ, nơi sản xuất mọi thứ nhưng hiếm khi phát minh ra thứ gì mang tính đột phá. Hình ảnh đó giờ đây đã lỗi thời. Trung Quốc đang bước vào cái mà giới khoa học quốc tế gọi là kỷ nguyên "khoa học lớn", nơi những dự án nghiên cứu tiên tiến trở thành thương hiệu quốc gia.

Nghỉ hưu mấy lần

Nghỉ hưu mấy lần

Thời Lê trung hưng, nhiều vị quan từ cấp Thượng thư trở lên đến Tể tướng, dù đã được vua Lê, chúa Trịnh cho hưu trí, nhưng sau đó lại gọi ra làm việc trở lại.

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

Xu hướng làm clip tự phát trên YouTube, Facebook, TikTok đang biến mạng xã hội thành một sân khấu mà ai cũng có thể tham gia. Có những clip sáng tạo, được đầu tư như những tác phẩm giải trí thực sự nhưng cũng có không ít nội dung phản cảm, chỉ để câu like, câu view. Khi lượt xem trở thành thước đo, vấn đề đặt ra đâu là giải trí và đâu là sự độc hại?

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Dù chưa ra mắt nhưng dự án phim “Hoàng hậu cuối cùng” đang vướng phải những rắc rối xung quanh mối quan hệ giữa nguyên mẫu – nhân vật. Trước đó, nhà sản xuất phim “Em và Trịnh”, “Kiều”…cũng gặp phải những phản ứng về vấn đề này. Tuân thủ những quy định về pháp lý hay áp dụng ứng xử có lý có tình để giải bài toán với nguyên mẫu vẫn là điều khiến các nhà làm phim loay hoay.

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Khi tỷ lệ sinh toàn cầu suy giảm và tuổi thọ trung bình không ngừng kéo dài, thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của một khái niệm kinh tế mới: "nền kinh tế bạc" với toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và ngành công nghiệp phục vụ nhóm dân số cao tuổi. Khắp nơi trên thế giới, các chính phủ đang chạy đua biến "gánh nặng nhân khẩu học" thành một động cơ tăng trưởng mới. Nhưng câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu đây có thực sự là trụ cột kinh tế của thế kỷ 21, hay chỉ là một phép thử đầy rủi ro trước một cuộc khủng hoảng dân số chưa từng có tiền lệ?

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Thời phong kiến, những người gian lận thi cử bị đánh giá tư cách rất thấp. Thế nhưng, vẫn có những vụ gian lận xảy ra, dù triều đình đã tìm nhiều biện pháp để phòng ngừa.

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games (EG) là giải thi đấu thể thao dành cho các vận động viên sử dụng doping. Ý tưởng này nghe qua thì thật điên rồ, nhưng sự kiện EG đầu tiên vừa diễn ra vào ngày 24/5 tại thành phố Las Vegas, Mỹ. Giải đấu lôi kéo sự tò mò của cả những người không mấy mặn mà với thể thao. Ai cũng muốn biết xem khoảng cách giữa các vận động viên có và không sử dụng chất cấm là bao xa.

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

Đến thời điểm này, "danh phận" di tích Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh đèo Ngang vẫn bị "treo" trong suốt hàng thập niên qua và chưa chốt định được một cách rõ ràng với một tâm thế hoàn toàn mới. Vì vậy, đã đến lúc phải có "trọng tài" thiết lập cơ chế đồng quản lý, phát huy giá trị di tích.

Đạo giáo trong triều đình Việt

Đạo giáo trong triều đình Việt

Trong thời kỳ Bắc thuộc ở nước ta, Đạo giáo thịnh hành lúc nhà Đường cai trị, nên khi nước ta bắt đầu thời kỳ độc lập, ảnh hưởng của Đạo giáo vào triều đình vẫn rất lớn.

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.