Khủng hoảng di cư: Khi những đứa trẻ “bốc hơi”

Cuộc khủng hoảng di cư tồi tệ nhất kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai đã diễn ra hơn một năm qua và Liên minh châu Âu (EU) đã dùng "trăm phương nghìn kế" để tìm lời giải cho bài toán khó này. Tuy nhiên, vấn đề chẳng những không được giải quyết, mà còn xuất hiện thêm những khó khăn, thách thức mới.

Trong một báo cáo vừa công bố, Liên Hợp Quốc đã cảnh báo cuộc khủng hoảng di cư có nguy cơ trầm trọng hơn do những vấn đề liên quan đến trẻ em. Theo đó, hơn 60 triệu người, một nửa là trẻ em, đã phải trốn chạy khỏi các cuộc xung đột bạo lực và hiện phải sống trong cảnh tị nạn không nhà cửa. 

Tuy nhiên, Cơ quan Cảnh sát hình sự châu Âu (Europol) đã đưa ra cảnh báo về việc ít nhất 10.000 trẻ em tị nạn không có người thân đi kèm đang mất tích sau khi đặt chân đến châu Âu, và nhiều em trong số đó có thể đã rơi vào tay các tổ chức buôn người, thậm chí bị lôi kéo và đào tạo bởi bàn tay của những kẻ Hồi giáo cực đoan.

Mất tích bí ẩn

Số lượng trẻ em di cư đến châu Âu đang có dấu hiệu tăng dần, nguy hiểm hơn khi các em không hề có gia đình hay bất cứ người thân nào bảo vệ. Chỉ tính riêng tại Thụy Điển, số trẻ em di cư không có người thân hay chưa đủ tuổi tị nạn đến quốc gia Bắc Âu này năm 2015 đã lên tới gần 36.000 em. 

Trong khi đó, Thủ tướng Anh David Cameron mới đây đã từ chối tiếp nhận 3.000 trẻ em tị nạn rải rác tại châu Âu và cho rằng việc làm này sẽ chỉ thúc đẩy, khuyến khích tình trạng di cư. 

Số lượng trẻ em di cư đến châu Âu "bốc hơi" bí ẩn đang có dấu hiệu tăng dần khi các em không hề có gia đình hay bất cứ người thân nào bảo vệ.
Số lượng trẻ em di cư đến châu Âu "bốc hơi" bí ẩn đang có dấu hiệu tăng dần khi các em không hề có gia đình hay bất cứ người thân nào bảo vệ.

Tuy nhiên, sau đó, chính phủ Anh đã nhượng bộ và đồng ý tiếp nhận thêm trẻ em di cư không có người đi cùng từ các trại tị nạn ở xung quanh Syria. "Đảo quốc sương mù" có thể sẽ đón tối đa 20.000 trẻ em di cư từ nay đến năm 2020.

Theo thống kê của Tổ chức nhân đạo Save the Children (Cứu lấy trẻ em), có khoảng gần 50.000 trẻ em không có người thân đi kèm đã đến châu Âu trong năm ngoái. Europol, với lực lượng nhân sự hùng hậu gồm 900 chuyên gia phân tích tình báo và sĩ quan cảnh sát, cho rằng con số ước tính 10.000 trẻ em bị mất tích có lẽ còn quá thấp. 

Theo báo cáo của Bộ Nội vụ Đức công bố đầu tháng 4/2016, trong năm 2015, có tới gần 6.000 trường hợp trẻ em và vị thành niên mất tích tại Đức. Cơ quan này cho biết thêm, số trẻ này không có người đi cùng và các em chủ yếu đến từ Afghanistan, Syria, Eritrea, Morocco và Algeria. 

Sự biến mất đột ngột của những đứa trẻ di cư không phải vấn đề của riêng Đức. Chỉ riêng tại Italia, số trẻ em tị nạn mất tích lên tới 5.000 em, trong khi ở Thụy Điển, con số này là 1.000.

Trẻ em di cư mất tích không chỉ là nỗi đau của các gia đình, mà còn là gánh nặng đè lên vai các nhà chức trách châu Âu. Các cơ quan chức năng nhiều nước châu Âu không thể lý giải được nguyên nhân của số lượng người di cư bị mất tích đang tăng một cách đáng báo động. 

Trước sự bất lực của giới chức các nước sở tại, Europol buộc phải mở các cuộc điều tra; nhưng cho đến nay, những vụ mất tích vẫn là những câu hỏi lớn không lời giải đáp. Sự việc nghiêm trọng đến mức, một cuộc điều tra lớn đã được trình lên Quốc hội Đức. 

Một số chính trị gia thậm chí còn công kích chính phủ Đức vì đã không có bất kỳ hành động nào để giải quyết vấn nạn này. Họ cáo buộc chính quyền không để ý đến "sự nguy hiểm của nạn lạm dụng" đối với những người nhập cư.

Trẻ em nhập cư trở thành miếng mồi ngon của các băng đảng tội phạm buôn người, hay những kẻ Hồi giáo cực đoan và các tổ chức khủng bố.
Trẻ em nhập cư trở thành miếng mồi ngon của các băng đảng tội phạm buôn người, hay những kẻ Hồi giáo cực đoan và các tổ chức khủng bố.

Miếng mồi ngon của tội phạm

Europol cảnh báo, tội phạm xuyên châu Âu giờ đây đang nhằm vào người tị nạn, đặc biệt là trẻ em. Đây là những đối tượng dễ bị dụ dỗ và nhiều khả năng có thể rơi vào tay bọn buôn người hoặc các băng nhóm buôn bán ma túy. 

Europol hiện đang có trong tay bằng chứng cho thấy, một số trẻ di cư ở châu Âu đã bị lạm dụng tình dục, coi như chi phí trả cho những kẻ buôn người đưa những người tị nạn sang châu Âu. 

Cơ quan này khẳng định sẽ tìm thêm bằng chứng từ các tổ chức đang làm việc trên các tuyến đường di cư qua các quốc gia vùng Balkan, đồng thời kêu gọi các cộng đồng dân cư đề cao cảnh giác và quan tâm hơn đến các cộng đồng di cư sống xung quanh để phát hiện giúp các cơ quan chức năng những trường hợp có thể là trẻ em di cư bị lạm dụng.

Europol cũng từng đề cập tới khả năng tình trạng trẻ em nhập cư biến mất không dấu vết là do bàn tay của những kẻ Hồi giáo cực đoan và các tổ chức khủng bố. Chúng đặc biệt chú ý tới trẻ em và thanh thiếu niên không có gia đình bảo vệ, cố gắng chiêu mộ và đào tạo những cá nhân "ngây thơ và dễ tẩy não" để đưa vào hàng ngũ thánh chiến. 

Những kẻ cực đoan đặc biệt muốn săn lùng những đứa trẻ có sức khỏe tốt, có khả năng thực hiện những công việc "bẩn thỉu" mà chúng giao cho như buôn lậu thuốc phiện, cướp bóc và thực hiện các vụ tấn công khủng bố. 

"Khi người di cư đến đây, họ không hề có tiền. Bởi vậy, họ được những kẻ chiêu mộ chỉ cho cách kiếm tiền một cách nhanh chóng mà không cần phải đào tạo", báo cáo của Europol cho biết.

Nhận định này hoàn toàn có cơ sở khi hiện nay, giới chỉ huy của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đang gặp khó khăn trong việc chiêu mộ và giữ chân các cá nhân chủ chốt. Để lấp những lỗ hổng này, IS lại xoay sang chiến lược chiêu mộ, đào tạo và sử dụng binh lính trẻ em. 

Europol xác nhận, IS đã cho phép binh lính trẻ em tham gia các hoạt động cùng các chiến binh trưởng thành khác. Theo kế hoạch đào tạo của IS, lực lượng binh lính nhí này ban đầu được giao nhiệm vụ thu thập tin tình báo, do thám thông tin, sau đó sẽ được IS sử dụng nhằm tiến hành các cuộc tấn công liều chết. 

Thế nên, bắt đầu xuất hiện một quan ngại đặc biệt về số lượng trẻ em gia nhập các cuộc chiến vì tư tưởng cực đoan ngày càng tăng. Một số báo cáo cho thấy, trẻ em đang được tuyển mộ vào các phe phái trong cuộc xung đột, với mức lương lên tới 400 USD/tháng.

Các em cần được bảo vệ

Vấn đề trẻ di cư không có người giám hộ hiện nổi lên là một trong những câu hỏi gây quan ngại nhiều nhất trong cuộc khủng hoảng nhập cư châu Âu. Đa số các em nhỏ đều bị căng thẳng, sợ hãi hoặc sang chấn tâm lý vì bị tách khỏi bố mẹ, bị ngược đãi trên đường sang châu Âu, hay trở thành nô lệ lao động hoặc "miếng mồi" của bọn buôn bán nội tạng. 

Những đứa trẻ "bốc hơi" khi vào đến châu Âu có số phận khá mong manh, song vẫn còn may mắn hơn nhiều em khác đã phải bỏ mạng trên biển khi chưa đến được "miền đất hứa" hoặc ốm đau, bệnh tật trong những trại tị nạn ở châu Âu. 

Kể từ tháng 9/2015 đến nay, trung bình mỗi ngày có 2 trẻ em bỏ mạng trên biển, khi gia đình của các em cố gắng vượt qua Địa Trung Hải đến châu Âu. Và tất nhiên, con số trẻ em thiệt mạng đang không ngừng gia tăng. Theo đó, con số trên thực tế có thể còn cao hơn rất nhiều, bởi thi thể của các em đã không được tìm thấy trên biển.

Tổ chức Save the Children khẩn thiết kêu gọi chính phủ các nước châu Âu và cộng đồng quốc tế chung tay hành động vì trẻ em di cư, bởi các em là đối tượng cần và xứng đáng được giúp đỡ và bảo vệ. 

Trên thực tế, trước khi những biện pháp an ninh được thực thi, nhiều quốc gia châu Âu đã triển khai nhiều dự án chăm sóc cho trẻ em di cư bị thất lạc gia đình. Tuy nhiên, các nước đều thừa nhận gánh nặng trẻ nhập cư là rất lớn, đặc biệt phải tìm đủ nơi ở cho trẻ tị nạn và cũng không có đủ nhân lực để chăm sóc, quản lý hết các em. 

Chưa hết, vấn đề trẻ tị nạn đang tạo ra một áp lực lớn cho trung tâm phúc lợi thanh thiếu niên. Rõ ràng, để giải quyết vấn đề trẻ em nhập cư mất tích, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan an ninh châu Âu và các tổ chức xã hội. Nhưng đảm bảo cuộc sống an toàn cho các em nhỏ mới chỉ là điểm bắt đầu, châu Âu sẽ cần thêm nhiều giải pháp để giúp các em hòa nhập và trở thành công dân có ích tại đất nước quê hương thứ hai của mình…

Lê Nam

Các tin khác

Đã theo nghề thì hãy viết đi

Đã theo nghề thì hãy viết đi

“Trước khi viết một tập tiểu thuyết mới, anh có những chuẩn bị gì?”.
Tôi thường hỏi bạn bè trong những lúc ngồi tán phét chuyện trên trời dưới đất. Có lần, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn bảo, đại khái, chẳng chuẩn bị gì cả, cứ bắt tay vào viết, trong quá trình viết, các tình tiết xảy ra thì cân nhắc, xử lý. Cũng tựa như đứa trẻ nhảy xuống hồ, dù chưa biết bơi. Thực tế của công việc lúc ấy tự khắc khiến mình phải làm gì.

Một mỏ khai thác khoáng sản khổng lồ tại Zambia. Ảnh: First Quantum Minerals

Châu Phi với bài toán thoát “bẫy tài nguyên”

Khoáng sản châu Phi đang trở thành trung tâm của một cuộc tranh giành địa chính trị chưa từng có. Trong khi các cường quốc đổ vốn vào lục địa này, liệu châu Phi có thể tận dụng thời thế để trở thành bên hưởng lợi thực sự từ chính nguồn tài nguyên của mình hay không?

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với không ít gia đình, nỗi đau chưa thể nguôi ngoai khi có người thân hy sinh mà tên tuổi, hài cốt vẫn nằm lại nơi chiến trường xưa hoặc chưa được xác định danh tính. Những ngày này, Công an TP Đà Nẵng đang thực hiện một hành trình vô cùng đặc biệt: Thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Về ngôi nhà của dế

Về ngôi nhà của dế

Đó là một ngôi nhà xưa thân quen cũ kỹ nằm trong ngõ Đoàn Nhữ Hài. Nhà văn Tô Hoài (1920-2014) mua ngôi nhà này (năm 1957) từ tiền giải thưởng tập “Truyện Tây Bắc”. Một thời, cánh văn trẻ chúng tôi vẫn thường rủ nhau tới ngôi nhà của Tô Hoài vì ông rất thân thiện. Giờ đây, ngôi nhà trở thành không gian lưu niệm cuộc đời và sự nghiệp văn chương Tô Hoài. Con trai ông, nhà báo Phương Vũ đặt tên Nhà lưu niệm đúng với cái tên mà mọi người vẫn gọi: Tô Hoài House (Ngôi nhà Tô Hoài).

Chương trình âm nhạc “Mây lang thang” bị cho là đã nhiều lần vi phạm bản quyền trên môi trường số

Khoảng trống bản quyền âm nhạc ở Việt Nam

Trong nhiều năm qua, thị trường âm nhạc số Việt Nam phát triển nhanh nhưng việc vi phạm sở hữu trí tuệ tràn lan. Nhiều đơn vị kiếm tiền từ hàng triệu lượt xem mà tác giả, nhạc sĩ hoặc chủ sở hữu bản ghi không hề biết tác phẩm của mình bị khai thác như thế nào.

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Trong nghề cầm bút, sống bằng con chữ, lấy chữ làm phương tiện để trình bày suy nghĩ, nhân sinh quan của mình, tôi dám quả quyết, một khi viết những trang văn tạo ra tiếng cười là điều không bao giờ dễ dàng. Chính vì thế khi nhìn lại tiến trình phát triển văn học Việt Nam, kể từ năm 1930 đến nay, ta thấy số lượng tác giả viết văn cười, trào phúng, châm biếm chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Rất ít ỏi.

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Trong vài năm gần đây, Việt Nam bắt đầu xuất hiện trong các cuộc thảo luận quốc tế như một “điểm đến mới nổi” của công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện. Từ sự bùng nổ của các concert âm nhạc, chương trình giải trí thu hút hàng triệu người theo dõi, đến việc đầu tư hàng loạt nhà hát, trung tâm triển lãm và tổ hợp sáng tạo quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đặc biệt: trở thành trung tâm mới của các sự kiện văn hóa và biểu diễn trong khu vực.

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Những người yêu văn học, điện ảnh, sân khấu thì đều biết hai nhân Romeo và Juliet trong vở bi kịch của nhà văn Anh William Shakespeare. Từ trong kịch, phim, Romeo - Juliet đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho những cặp tình nhân trẻ đang trong giai đoạn chớm nở và mãnh liệt. Vì thế, đến thành phố Verona (nằm trong tỉnh cùng tên thuộc vùng Veneto, miền bắc nướcÝ) lần này, tôi quyết định đến thăm ngôi nhà của nàng Juliet.

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Năm 2025, điện ảnh Việt có 55 phim ra rạp thì năm 2026, con số này được dự báo tăng lên khoảng 70 - 80 phim. Trong bối cảnh phim Việt ra rạp ngày càng dày đặc, cuộc cạnh tranh căng thẳng giữa các phim không chỉ bằng nội dung mà còn ở khả năng giành suất chiếu và tạo hiệu ứng truyền thông ngay từ những ngày đầu ra mắt.

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Cuộc gặp gỡ mang tên "Thời tiết của ký ức" không đơn thuần là một buổi ra mắt sách. Đó là một cuộc hội ngộ đặc biệt của "ngũ vị văn chương" - 5 cá tính văn chương độc bản: Trung Trung Đỉnh, Nguyễn Trọng Tín, Phạm Ngọc Tiến, Bảo Ninh, Nguyễn Quang Lập. Nói như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, không chỉ là trang viết, họ là "những người lưu giữ ký ức của dân tộc". Trong số 5 tác giả này, tôi ấn tượng với 3 người: Trung Trung Đỉnh, Phạm Ngọc Tiến và Nguyễn Trọng Tín.

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Sinh thời nhà thơ Xuân Diệu có "tự giới thiệu" về địa chỉ nhà của mình ở Hà Nội như sau: "Nhà tôi 24 Cột Cờ/ Ai thương thì đến, hững hờ thì qua". Còn "trung niên thi sĩ" Bùi Giáng khi về cư ngụ ở Xóm Gà (Bình Thạnh) cũng có lúc ngẫu hứng giới thiệu với các bạn văn chương rằng: "Gặp nàng, nàng ở Già Lam/ Gặp cô, cô ở Lê Quang Định đường/ Nhà thuốc tây, gái du dương/ Bốn tám hai (482) hẻm tôi thường vô ra".Với những thông tin trên ắt người yêu thơ có thể tìm ra chỗ ở của ông một cách dễ dàng. Còn nhà văn Sơn Nam do không làm thơ nên khi ai hỏi nhà của mình thì ông chỉ đáp: "Cứ đến nhà truyền truyền thống quận Gò Vấp hỏi, thì có người dẫn vào nhà".

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Với phần đông công chúng, nghệ sĩ sân khấu và điện ảnh là những người sống giữa ánh hào quang, được tôn vinh bằng tài năng và danh tiếng. Nhưng phía sau tấm màn nhung, không ít người đang đối diện với một thực tế trái ngược, thu nhập bấp bênh, lương thấp và một câu hỏi được đặt ra: liệu nghệ thuật biểu diễn có là một nghề đủ để sống?

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Ngày 25/4/2026, Kiều bào Việt tại Pháp cùng bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình đã cùng tham gia Lễ đặt bia Tưởng niệm các nạn nhân Việt Nam bị nhiễm chất độc da cam trong Công viên Choisy, thuộc quận 13 thành phố Paris.

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.