Hãy tự nở hoa trong lòng mình

Cách đây mấy năm, tôi được Đức pháp Vương Gyalwang Drukpa, người đứng đầu dòng Truyền thừa Drukpa và Ngài được gọi là phật sống, mời trợ duyên cho buổi thuyết pháp của Ngài tại Văn Miếu Quốc Tử Giám. 

Buổi thuyết pháp có tên ''Thiên nhiên - Con người: Một thế giới''.  Mở đầu buổi thuyết pháp của Ngài, tôi có lời thưa với các phật tử và các khách mời rằng: “Khi lòng ta nở một bông hoa, thì trên thế gian nở bạt ngàn những cánh đồng hoa. Khi lòng ta chặt một cái cây thì trên thế gian những cánh rừng tàn lụi”. 

Trong lần gặp Đức Pháp Vương gần đây nhất, Ngài đã cho tôi bước vào mật thất của Ngài và hỏi tôi: ''Con có muốn ta làm điều gì cho con không?''. 

Tôi đã nói với Ngài: “Xin Ngài hãy ban cho con ánh sáng''. Ngài ôm lấy tôi, đặt bàn tay lên đỉnh đầu tôi theo cách người ta gọi là gia trì (ban phép) và nói: “Ánh sáng không bao giờ tắt trong con”. 

Ngay lập tức, một điều gì đó thật lớn lao hiện ra trong tâm hồn tôi. Tôi bỗng muốn yêu thương những gì tôi từng hờ hững, tôi muốn chia sẻ với những người tôi từng dửng dưng, tôi bỗng nghe thấy âm nhạc trong câm lặng lâu nay và tôi thấy cuộc sống reo vang từ trong than khóc. 

Trước đó, trong buổi giới thiệu cuốn sách của Ngài nói về con đường mà con người tìm tới hạnh phúc ngày ngày. Tôi nói với bạn đọc trong buổi giới thiệu sách ấy rằng: tôi tin có phép thiêng trong đời sống này. Đó là sự thật. Đó không phải câu chuyện cổ tích hay sự hão huyền. 

Bởi phép thiêng không phải là biến một cục đất thành một cục vàng mà phép thiêng làm cho con người nhận những vẻ đẹp trong những người, những thứ mà trước đó ta chỉ thấy sự vô cảm.

Thực ra, Ngài không mang ánh sáng trong tâm hồn và tuệ giác của Ngài đặt vào tâm hồn tôi. Ngài không có khả năng làm điều đó. Mà nếu Ngài có khả năng làm điều đó thì cũng chỉ là vô vọng mà thôi. Bởi khi Ngài rời bỏ tôi thì bóng tối lại ùa kín tôi và tôi lại vô định trong bóng tối lòng mình. Nhưng kỳ vĩ thay là Ngài là một người biết cách giúp tôi tự thắp lên ngọn đèn trong tôi.

Trong tất cả chúng ta đều có một ngọn đèn. Điều tối thượng là chúng ta nhận ra và biết cách thắp lên ngọn đèn ấy. Trong chúng ta có những cánh đồng hoa. Điều tối thượng là ta làm cho những cánh đồng hoa kia bừng nở. Chúng ta đang sống trong một thời đại quá nhiều vô cảm, quá nhiều hận thù và vô vàn bất trắc. 

Một lần, trong buổi nói chuyện với bạn đọc ở một thư viện, một phụ nữ đã đề nghị các nhà văn hãy viết một cuốn cẩm nang về những cạm bẫy có trên đời này để con cái họ biết được mà tránh, mà vượt qua. 

Tôi đã nói với người phụ nữ ấy rằng: Nếu chúng tôi viết ra một cuốn cẩm nang với 1.000 cạm bẫy thì khi bước vào cuộc đời, những chàng trai cô gái kia sẽ gặp cái cạm bẫy thứ 1001 và chúng sẽ gục ngã. Nhưng nếu ta làm cho đứa trẻ kia biết thắp một ngọn đèn hay trồng một bông hoa trong chính tâm hồn nó thì nó sẽ đủ khả năng nhận biết Thiện và Ác và nó sẽ đi qua tất cả cạm bẫy dọc đường đời của nó.

Trong một cuộc hội thảo thơ ở Hàn Quốc cách đây gần hai mươi năm với chủ đề Thơ Đông Á trong một thế giới nhiều vô cảm và tội lỗi, tôi đã đọc bài tham luận của mình với cái tên “Tự nở hoa trong lòng mình” như một con đường sống còn để mỗi con người đi qua bóng tối của vô cảm và tội lỗi. 

Tự nở hoa trong lòng là đỉnh điểm của ý thức về cái đẹp và sự cứu rỗi. Chúng ta làm những điều tốt đẹp, suy tưởng về những điều tốt đẹp như chính là sự thở của chúng ta. Chúng ta không thể trông chờ ai đó thở giúp ta để ta tồn tại. Chúng ta phải tự sống với những điều đẹp đẽ và nhân văn nhất mà không cần ai đó phải biết hay để chúng ta khoe khoang về điều đó.

Năm 2003, tôi một mình sống trong một ngôi nhà sáng tác của Ủy ban sáng tác Ai-Len trên một vùng đồi mênh mông nở đầy hoa dại. Một chiều lang thang trên vùng đồi ấy, tôi nhìn thấy những bông hoa nở lộng lẫy trong bóng tối ở một khe đá. 

Những bông hoa này có lẽ đã nở cả một triệu năm trước trên vùng đồi này, trong những khe đá phủ đầy bóng tối này. Và có thể chưa ai nhìn thấy chúng nở bao giờ ngoài tôi trong buổi chiều đó. Nhưng nó vẫn nở. Nở cả mấy triệu năm nay trong im lặng và cô độc. Nó nở vì không phải nở để cho ai trầm trồ về vẻ đẹp của nó. Nó nở như tự thân nó phải sinh ra như vậy và kiêu hãnh như vậy ngay cả trong bóng tối vô tận kia. 

Nếu nó chỉ nở với mục đích để cho người khác nhìn thấy mà cúi đầu trước nó mà trầm trồ, mà ngợi ca thì nó đã tàn lụi từ lâu rồi. Bởi nó không đủ kiên nhẫn để đợi cả triệu năm nay cho tôi hay ai đó một chiều như chiều nao nhìn thấy nó và cúi đầu chiêm ngưỡng.

Những bông hoa kia cũng giống tâm hồn ta vậy. Cho dù ta phải sống trong một thời gian nào đó với bất trắc, với khó khăn, với đói rét, với sợ hãi thì cũng đừng bao giờ tuyệt vọng. Đừng bao giờ để cho bóng tối của sự yếu hèn và sợ hãi hay tuyệt vọng nhấn chìm ta. Trong một bài thơ tôi viết:

Chúng ta ngỡ bóng tối chứa đầy vũ trụ
Thực ra chỉ mỏng như màng mắt người mù
Chúng ta chỉ cần bước thêm một bước
Chúng ta sẽ sáng lên sau những hãi hùng.

Những gì tôi đang viết bằng những dòng đơn giản và đầy xúc động này là những gì tôi đã trải qua. Tôi không giàu có như nhiều người khác, không uy quyền như nhiều người khác, không danh tiếng như nhiều người khác, không chiếm đoạt được như nhiều người khác… và tôi cũng đầy rẫy những âu lo, sợ hãi, nhưng tôi có một ngọn đèn của chính tôi do tôi thắp lên, một ngọn đèn không bao giờ tắt, tôi có nhưng cánh đồng hoa trong tâm hồn tôi mà tôi tự gieo trồng, một cánh đồng hoa không bao giờ tàn lụi. Và tất cả những điều ấy đã cho phép tôi chạm vào hạnh phúc.

Thị xã Hà Đông, 20/8/2019

Nguyễn Quang Thiều

Các tin khác

"Nghịch lý" với phim Việt

"Nghịch lý" với phim Việt

Có một nghịch lý là phim Việt có thể giành chiến thắng tại các liên hoan phim quốc tế như Cannes, Berlin, Busan… nhưng vẫn chịu cảnh "ế ẩm" tại phòng vé nội địa. Phải chăng do xuất phát từ sự chênh lệch lớn giữa gu nghệ thuật hàn lâm và thị hiếu giải trí đại chúng? Vấn đề đặt ra là làm thế nào để tình trạng này không tái diễn.

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Suốt nhiều thập kỷ, thế giới quen với nhìn Trung Quốc như một công xưởng khổng lồ, nơi sản xuất mọi thứ nhưng hiếm khi phát minh ra thứ gì mang tính đột phá. Hình ảnh đó giờ đây đã lỗi thời. Trung Quốc đang bước vào cái mà giới khoa học quốc tế gọi là kỷ nguyên "khoa học lớn", nơi những dự án nghiên cứu tiên tiến trở thành thương hiệu quốc gia.

Nghỉ hưu mấy lần

Nghỉ hưu mấy lần

Thời Lê trung hưng, nhiều vị quan từ cấp Thượng thư trở lên đến Tể tướng, dù đã được vua Lê, chúa Trịnh cho hưu trí, nhưng sau đó lại gọi ra làm việc trở lại.

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

Xu hướng làm clip tự phát trên YouTube, Facebook, TikTok đang biến mạng xã hội thành một sân khấu mà ai cũng có thể tham gia. Có những clip sáng tạo, được đầu tư như những tác phẩm giải trí thực sự nhưng cũng có không ít nội dung phản cảm, chỉ để câu like, câu view. Khi lượt xem trở thành thước đo, vấn đề đặt ra đâu là giải trí và đâu là sự độc hại?

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Dù chưa ra mắt nhưng dự án phim “Hoàng hậu cuối cùng” đang vướng phải những rắc rối xung quanh mối quan hệ giữa nguyên mẫu – nhân vật. Trước đó, nhà sản xuất phim “Em và Trịnh”, “Kiều”…cũng gặp phải những phản ứng về vấn đề này. Tuân thủ những quy định về pháp lý hay áp dụng ứng xử có lý có tình để giải bài toán với nguyên mẫu vẫn là điều khiến các nhà làm phim loay hoay.

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Khi tỷ lệ sinh toàn cầu suy giảm và tuổi thọ trung bình không ngừng kéo dài, thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của một khái niệm kinh tế mới: "nền kinh tế bạc" với toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và ngành công nghiệp phục vụ nhóm dân số cao tuổi. Khắp nơi trên thế giới, các chính phủ đang chạy đua biến "gánh nặng nhân khẩu học" thành một động cơ tăng trưởng mới. Nhưng câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu đây có thực sự là trụ cột kinh tế của thế kỷ 21, hay chỉ là một phép thử đầy rủi ro trước một cuộc khủng hoảng dân số chưa từng có tiền lệ?

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Thời phong kiến, những người gian lận thi cử bị đánh giá tư cách rất thấp. Thế nhưng, vẫn có những vụ gian lận xảy ra, dù triều đình đã tìm nhiều biện pháp để phòng ngừa.

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games (EG) là giải thi đấu thể thao dành cho các vận động viên sử dụng doping. Ý tưởng này nghe qua thì thật điên rồ, nhưng sự kiện EG đầu tiên vừa diễn ra vào ngày 24/5 tại thành phố Las Vegas, Mỹ. Giải đấu lôi kéo sự tò mò của cả những người không mấy mặn mà với thể thao. Ai cũng muốn biết xem khoảng cách giữa các vận động viên có và không sử dụng chất cấm là bao xa.

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

Đến thời điểm này, "danh phận" di tích Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh đèo Ngang vẫn bị "treo" trong suốt hàng thập niên qua và chưa chốt định được một cách rõ ràng với một tâm thế hoàn toàn mới. Vì vậy, đã đến lúc phải có "trọng tài" thiết lập cơ chế đồng quản lý, phát huy giá trị di tích.

Đạo giáo trong triều đình Việt

Đạo giáo trong triều đình Việt

Trong thời kỳ Bắc thuộc ở nước ta, Đạo giáo thịnh hành lúc nhà Đường cai trị, nên khi nước ta bắt đầu thời kỳ độc lập, ảnh hưởng của Đạo giáo vào triều đình vẫn rất lớn.

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.