Chơi vậy ai độ nổi (?!)

Quốc gia vững mạnh thì vị thế của lãnh đạo quốc gia ấy được vững mạnh, quốc gia vẻ vang thì vị thế của lãnh đạo quốc gia ấy được vẻ vang, quốc gia hưng thịnh thì vị thế của lãnh đạo quốc gia ấy được lưu danh trường tồn. Những điều Ngô vừa viết, lịch sử đã chứng minh rồi, không cần phải lạm bàn nhiều.

Mấy hôm trước, Ngô sang đền Đức Thánh Trần để thắp hương bái tạ ngài nhân lễ giỗ. Ngồi ngoài sân đình sau bái tạ, Ngô nghĩ rất nhiều.

Vì sao hơn 700 năm rồi, nhân dân vẫn thương yêu kính trọng Đức Thánh Trần? Vì sao một danh tướng bằng xương bằng thịt bỗng dưng được thờ phượng thành thánh thành thần? Vì sao mãi đến thời điểm này cũng không ai dám làm bất cứ điều mạo phạm nào đến ngài?

Có phải vì lòng biết ơn của nhân dân mà thành, vì sự cảm kích công lao với sơn hà mà nảy sinh sự tôn kính hết mực.

1. Mỗi cuối tuần cả nhà Ngô thường ăn điểm tâm cùng nhau, cuối tuần này ăn món này thì cuối tuần kia dùng món khác, nhưng chung quy thì cũng hủ tíu, bánh canh cá lóc, bún bò, cơm tấm sườn nướng... Món được lựa chọn nhiều hơn cả vẫn là phở. Phở ở Sài Gòn không ngon bằng phở ở Hà Nội, là Ngô thấy vậy. Tuy nhiên, ăn cũng như yêu, không nhất thiết phải ép người khác cảm thấy như mình.

Phở Sài Gòn kiểu quen vị miền Nam, có tương ớt loại tương ớt ngọt, ngoài tương ớt có thêm tương đen, tương đen lại càng ngọt. Đại khái, tương nào cũng ngọt. Muốn ăn tương không ngọt phải đến các tiệm chuẩn vị phở Bắc. Phở Bắc ở Sài Gòn có tương ớt cay khác hẳn tương ớt kiểu miền Nam, ngoài tương ớt cay lại còn có cả quẩy. Quẩy là món ăn của người Hoa, người mình ăn dần thành quen, cái gì cũng có quẩy. Ăn cháo lòng cũng có quẩy mà ăn cháo mực cũng có quẩy, ăn phở gà cũng có quẩy mà ăn phở bò cũng có quẩy. Lắm khi không ăn gì, chạy ra hàng bánh tiêu bánh bò mua ít quẩy về nhai cho vui miệng.

Con trai Ngô có lần hỏi xuất xứ của quẩy, trẻ con nên hỏi rất nhiều, người lớn cũng nên trả lời nhiều.

Nhà Tống đến hồi mạt, nhưng phúc phần vẫn còn ít nhiều nên danh tướng đủ để chống ngoại bang theo lối tính tuần tính tháng. Trong các danh tướng đương thời có Nhạc Phi, Nhạc Phi trên trung với vua dưới hiếu với dân, một lòng một dạ kháng quân Kim giữ giang sơn nhà Tống. Tần Cối thân làm Tể tướng, ăn của đút lót nhiều, nhận luôn cả hiện kim của quân Kim. Tần Cối hầu hạ Cao Tông (hoàng đế nhà Tống), không nói gì Cao Tông không nghe, không tấu gì Cao Tông không duyệt. Cao Tông sủng ái Tần Cối đến mức, "Khanh thấy đúng quyết là được".

Tần Cối mong Tống hòa Kim, nhượng đất nhượng thành. Nhạc Phi thì nước đến ngăn đập, giặc đến thì đánh. Quân Kim lại rất kiêng dè Nhạc Phi.

Sau nhiều luận bàn, người Kim mang của đến đút cho Tần Cối. Tần Cối dùng lời đường mật mê hoặc Cao Tông, trong lời ấy dùng kế kích động. Cối tâu, thiên hạ chỉ biết Nhạc Phi, không biết hoàng đế nhà Tống.

Thân làm tướng cầm quân chiến trường, bọn đại thần nhu nhược hèn yếu ở yên triều ca nay thì khích vua, mai thì xúc xiểm tướng... Không cần phải nghĩ quá nhiều, cũng biết cái ngày đầu của Nhạc Phi còn ở yên trên cổ là không lâu. Kết cục đúng như vậy, cả nhà Nhạc Phi bị chém. Quân Kim không còn sợ Nhạc Phi, hành hạ con dân nhà Tống khổ sở không còn gì kể xiết.

Căm thù Tần Cối, người dân thời điểm đó làm loại bánh bằng bột với hình hai thân người dính vào nhau rồi ném vào chảo dầu đang sôi, chiên cho vàng bánh là vớt ra ăn. Ban đầu, gọi là bánh "Du gia quỷ", con quỷ bị đun trong vạc dầu. Về sau, người Việt mình đọc chại ra nhiều, từ Giò cháo quẩy, ngắn gọn hơn là quẩy.

Ngoài việc bị đúc tượng quỳ gối trong lồng sắt để người bái viếng mộ Nhạc Phi phun nước bọt, vợ chồng Tần Cối còn phải chịu cảnh khinh khi đến cùng cực từ món bánh bột này.

Nhắc lại chuyện cũ của xứ người để thấy rằng, muốn dân thương hoài cũng dễ mà muốn dân oán hoài cũng không khó.

Trong các oán hận của nhân dân mà sử sách chép lại, thì cõng rắn cắn gà nhà, rước voi giầy mả tổ là loại bị oán hận nhiều nhất. Kế đến là sưu cao thuế nặng, vua quan hoang dâm vô độ chơi bời xa xỉ khiến quốc gia kiệt quệ, đời sống dân tình khó khăn... Mặc cho thiệt ra, có vế hai thì sẽ có vế một. Còn không nảy sinh vế hai thì chắc chắn song hành với họa mất nước.

Là nhớ ra mà kể, nhớ đến đâu kể đến đấy, có chút dông dài có chút cà kê, ngỏ hầu bạn đọc cũng đọc báo vào lúc rỗi rảnh vậy. Có điều gì khiến chấp nhặt khó chịu, Ngô mong bỏ quá cho.

Minh họa: Hùng Dingo.

Minh họa: Hùng Dingo.

2. Nhắc chuyện dân ghét dân thương, cũng không hẳn là chỉ có vua quan ngày xưa mới được dân yêu dân oán, dân thờ dân hận. Ngay cả thời nay cũng có đấy thôi, có cả đền thờ miếu mạo, có cả khách hành hương khấn lạy cúi đầu. Trong cái quan điểm đậm đặc Á Đông của nước mình, yêu-ghét cũng có tính truyền đời và nhìn nhận khách quan.

Có cái tin trên báo lọt thỏm giữa muôn trùng công ty địa ốc Alibaba lừa đảo mấy nghìn người với mấy nghìn tỷ là chuyện "TP HCM: Kỳ lạ thu tiền gửi xe lỗ gần 700 triệu/tháng", nhưng trót nhắc đến Alibaba cho Ngô nhiều chuyện chút.

Biết là Alibaba lừa đảo khách hàng từ rất lâu, báo giới lên tiếng rất sớm, cơ quan chức năng cũng nhấc lên đặt xuống bao lần, cảnh báo khuyến nghị đủ cả. Nhưng rồi sau đó thì sao chứ...

Cứ mỗi lần có báo phản ánh những mờ ám giao dịch của Alibaba, là từ lãnh đạo cho đến nhân viên của công ty này lại lên mạng xã hội để ra rả... chửi lại. Ngô không biết lãnh đạo Trung ương có biết không, chứ Ngô tin lãnh đạo địa phương không thể không biết vụ việc ầm ĩ này. Ấy vậy mà cứ để ngày qua ngày, Alibaba thoải mái lừa đảo khách hàng, ấy vậy mà nay cứ khai trương văn phòng không phép này mai lại khánh thành dự án mở bán căn hộ mới... Vô pháp vô thiên, không chủ không khách, không luật không lệ... kiểu như ai phản ứng cứ phản ứng, Alibaba muốn làm gì mặc kệ Alibaba cho đến lúc Bộ Công an có những động thái kiên quyết.

Đó là chưa kể đến trên website của Alibaba lại xuất hiện thêm hình ảnh nguyên lãnh đạo một Bộ đến úy lạo, thăm hỏi động viên giàn sếp của công ty này, người dân thấy hình ảnh đấy có biết đầu cua tai nheo gì đâu. Cứ nghĩ đơn giản, hẳn nhiên người thành đạt mới được lãnh đạo tươi cười trò chuyện bắt tay khoác vai, chứ loại tài thấp phận mỏng chí khí kém như Ngô thì hết mùa chuối cũng không ai thèm chìa tay ra.

Viết điều này thấy cũng kỳ, bởi ngày mai của ai thì người đó chịu chứ sao lại bắt người nay phải gách vác. Thế nhưng, lãnh đạo vốn có nhiều thông tin, ít ra thì thông tin phải biết nhiều hơn nhân dân rồi. Chính vì vậy trước khi thăm hỏi động viên công ty nào, lãnh đạo cần phải kiểm tra lại kỹ hơn. Đừng vô tình hay hữu ý mà lại "bắt rất chặt tay đứa lừa đảo".

Nhiều người trách bà con mua suất đầu tư của Alibaba là tham là dại, nhưng trách dễ mà. Nhất là bà con thấy cơ quan chức năng cảnh báo, báo giới đăng tin liên tục nhưng hết tháng này đến tháng kia Alibaba có làm sao đâu. Vậy là cứ xuống tiền mua thôi. Đời mà, có ai sợ chuyện tương lai bao giờ.

Alibaba không là một cá biệt.

Đã có rất nhiều cá biệt xảy ra ở hiện thực, không chỉ hiện tại mà ngay cả những năm tháng xa xăm trước. Thế nên mới có những câu đại loại, để lâu cái nâu hóa bùn, còn để đến cùng thì bùn hóa không.

Có rất nhiều việc chậm trễ, nếu không muốn nói là vô cùng chậm trễ. Một cán bộ sai phạm nhiều, vẫn đang tung tăng xe công họp hành, bất chấp Trung ương đã có kết luận cụ thể. Siêu nhân hơn, có cán bộ thuộc dạng quản lý của tổ chức, vẫn tung tăng biến mất ngay trước mắt các cơ quan chức năng một cách vô cùng ngoạn mục. Không phải ngẫu nhiên mà những kẻ kém tắm hay đùa, "Có không giữ, mất đừng tìm".

3. Trở lại chuyện thu tiền đỗ xe lỗ mấy trăm triệu một tháng, Công ty Thanh niên Xung phong được UBND TP HCM giao cho thu tiền đỗ xe ôtô tại 23 tuyến đường. Công ty này triển khai thu một chặp xong báo cáo, càng thu càng lỗ, mỗi tháng phải bù lỗ tiền nhân viên đến 700 triệu đồng.

Chuyện này khó quá là khó lận, tư nhân đấu thầu bãi xe, trả tiền công tiền cán khắp nơi còn có lời. Đằng này, được giao thu phí vẫn lỗ. Ai cũng biết mà, phố thì chật xe lại đông, chỗ đậu tìm toét cả mắt, cứ nghĩ đây là mỏ vàng tấm cho nguồn thu của thành phố thì phút chốc lại biến thành gánh nặng cho ngân sách.

Kiểu như có những công ty Nhà nước nghìn tỷ, tập đoàn Nhà nước vạn tỷ vậy, nhiều lúc nghĩ nội gửi ngân hàng không cũng đã thu lãi đến độ vừa xài vừa phá vẫn dư. Vậy mà, mấy ông mấy bà bằng sự siêu năng lực nào đó đã đốt xong tiền ngân sách còn kẹp kem thêm những món nợ khổng lồ, hút tài nguyên mang đi bán cũng lỗ luôn, cũng quán quân nợ luôn. Thật sự kinh hoàng.

Cái lỗ của công ty Thanh niên Xung phong trong việc thu phí giữ xe cũng hệt cái lỗ của những công ty, tập đoàn Nhà nước. Đó là cái lỗ không ai khóc, đó là cái lỗ mà lỗ cũng chẳng sao, lời cũng không sao. Hệt như tứ cố vô thân trôi sông lạc chợ, quăng đâu thì quăng mà ném đâu thì ném mặc lòng.

Dẫu rằng ai cũng biết, ngân sách càng bị phung phí, quốc gia càng yếu đi. Mà quốc gia yếu đi, thì làm sao có ơn sâu ghi tạc.

Trào phúng thì đùa, chơi vậy ai độ?!.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định đất nước đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược chính trị của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về công việc của mình được chứ?