Chơi vậy ai độ nổi (?!)

Quốc gia vững mạnh thì vị thế của lãnh đạo quốc gia ấy được vững mạnh, quốc gia vẻ vang thì vị thế của lãnh đạo quốc gia ấy được vẻ vang, quốc gia hưng thịnh thì vị thế của lãnh đạo quốc gia ấy được lưu danh trường tồn. Những điều Ngô vừa viết, lịch sử đã chứng minh rồi, không cần phải lạm bàn nhiều.

Mấy hôm trước, Ngô sang đền Đức Thánh Trần để thắp hương bái tạ ngài nhân lễ giỗ. Ngồi ngoài sân đình sau bái tạ, Ngô nghĩ rất nhiều.

Vì sao hơn 700 năm rồi, nhân dân vẫn thương yêu kính trọng Đức Thánh Trần? Vì sao một danh tướng bằng xương bằng thịt bỗng dưng được thờ phượng thành thánh thành thần? Vì sao mãi đến thời điểm này cũng không ai dám làm bất cứ điều mạo phạm nào đến ngài?

Có phải vì lòng biết ơn của nhân dân mà thành, vì sự cảm kích công lao với sơn hà mà nảy sinh sự tôn kính hết mực.

1. Mỗi cuối tuần cả nhà Ngô thường ăn điểm tâm cùng nhau, cuối tuần này ăn món này thì cuối tuần kia dùng món khác, nhưng chung quy thì cũng hủ tíu, bánh canh cá lóc, bún bò, cơm tấm sườn nướng... Món được lựa chọn nhiều hơn cả vẫn là phở. Phở ở Sài Gòn không ngon bằng phở ở Hà Nội, là Ngô thấy vậy. Tuy nhiên, ăn cũng như yêu, không nhất thiết phải ép người khác cảm thấy như mình.

Phở Sài Gòn kiểu quen vị miền Nam, có tương ớt loại tương ớt ngọt, ngoài tương ớt có thêm tương đen, tương đen lại càng ngọt. Đại khái, tương nào cũng ngọt. Muốn ăn tương không ngọt phải đến các tiệm chuẩn vị phở Bắc. Phở Bắc ở Sài Gòn có tương ớt cay khác hẳn tương ớt kiểu miền Nam, ngoài tương ớt cay lại còn có cả quẩy. Quẩy là món ăn của người Hoa, người mình ăn dần thành quen, cái gì cũng có quẩy. Ăn cháo lòng cũng có quẩy mà ăn cháo mực cũng có quẩy, ăn phở gà cũng có quẩy mà ăn phở bò cũng có quẩy. Lắm khi không ăn gì, chạy ra hàng bánh tiêu bánh bò mua ít quẩy về nhai cho vui miệng.

Con trai Ngô có lần hỏi xuất xứ của quẩy, trẻ con nên hỏi rất nhiều, người lớn cũng nên trả lời nhiều.

Nhà Tống đến hồi mạt, nhưng phúc phần vẫn còn ít nhiều nên danh tướng đủ để chống ngoại bang theo lối tính tuần tính tháng. Trong các danh tướng đương thời có Nhạc Phi, Nhạc Phi trên trung với vua dưới hiếu với dân, một lòng một dạ kháng quân Kim giữ giang sơn nhà Tống. Tần Cối thân làm Tể tướng, ăn của đút lót nhiều, nhận luôn cả hiện kim của quân Kim. Tần Cối hầu hạ Cao Tông (hoàng đế nhà Tống), không nói gì Cao Tông không nghe, không tấu gì Cao Tông không duyệt. Cao Tông sủng ái Tần Cối đến mức, "Khanh thấy đúng quyết là được".

Tần Cối mong Tống hòa Kim, nhượng đất nhượng thành. Nhạc Phi thì nước đến ngăn đập, giặc đến thì đánh. Quân Kim lại rất kiêng dè Nhạc Phi.

Sau nhiều luận bàn, người Kim mang của đến đút cho Tần Cối. Tần Cối dùng lời đường mật mê hoặc Cao Tông, trong lời ấy dùng kế kích động. Cối tâu, thiên hạ chỉ biết Nhạc Phi, không biết hoàng đế nhà Tống.

Thân làm tướng cầm quân chiến trường, bọn đại thần nhu nhược hèn yếu ở yên triều ca nay thì khích vua, mai thì xúc xiểm tướng... Không cần phải nghĩ quá nhiều, cũng biết cái ngày đầu của Nhạc Phi còn ở yên trên cổ là không lâu. Kết cục đúng như vậy, cả nhà Nhạc Phi bị chém. Quân Kim không còn sợ Nhạc Phi, hành hạ con dân nhà Tống khổ sở không còn gì kể xiết.

Căm thù Tần Cối, người dân thời điểm đó làm loại bánh bằng bột với hình hai thân người dính vào nhau rồi ném vào chảo dầu đang sôi, chiên cho vàng bánh là vớt ra ăn. Ban đầu, gọi là bánh "Du gia quỷ", con quỷ bị đun trong vạc dầu. Về sau, người Việt mình đọc chại ra nhiều, từ Giò cháo quẩy, ngắn gọn hơn là quẩy.

Ngoài việc bị đúc tượng quỳ gối trong lồng sắt để người bái viếng mộ Nhạc Phi phun nước bọt, vợ chồng Tần Cối còn phải chịu cảnh khinh khi đến cùng cực từ món bánh bột này.

Nhắc lại chuyện cũ của xứ người để thấy rằng, muốn dân thương hoài cũng dễ mà muốn dân oán hoài cũng không khó.

Trong các oán hận của nhân dân mà sử sách chép lại, thì cõng rắn cắn gà nhà, rước voi giầy mả tổ là loại bị oán hận nhiều nhất. Kế đến là sưu cao thuế nặng, vua quan hoang dâm vô độ chơi bời xa xỉ khiến quốc gia kiệt quệ, đời sống dân tình khó khăn... Mặc cho thiệt ra, có vế hai thì sẽ có vế một. Còn không nảy sinh vế hai thì chắc chắn song hành với họa mất nước.

Là nhớ ra mà kể, nhớ đến đâu kể đến đấy, có chút dông dài có chút cà kê, ngỏ hầu bạn đọc cũng đọc báo vào lúc rỗi rảnh vậy. Có điều gì khiến chấp nhặt khó chịu, Ngô mong bỏ quá cho.

Minh họa: Hùng Dingo.

Minh họa: Hùng Dingo.

2. Nhắc chuyện dân ghét dân thương, cũng không hẳn là chỉ có vua quan ngày xưa mới được dân yêu dân oán, dân thờ dân hận. Ngay cả thời nay cũng có đấy thôi, có cả đền thờ miếu mạo, có cả khách hành hương khấn lạy cúi đầu. Trong cái quan điểm đậm đặc Á Đông của nước mình, yêu-ghét cũng có tính truyền đời và nhìn nhận khách quan.

Có cái tin trên báo lọt thỏm giữa muôn trùng công ty địa ốc Alibaba lừa đảo mấy nghìn người với mấy nghìn tỷ là chuyện "TP HCM: Kỳ lạ thu tiền gửi xe lỗ gần 700 triệu/tháng", nhưng trót nhắc đến Alibaba cho Ngô nhiều chuyện chút.

Biết là Alibaba lừa đảo khách hàng từ rất lâu, báo giới lên tiếng rất sớm, cơ quan chức năng cũng nhấc lên đặt xuống bao lần, cảnh báo khuyến nghị đủ cả. Nhưng rồi sau đó thì sao chứ...

Cứ mỗi lần có báo phản ánh những mờ ám giao dịch của Alibaba, là từ lãnh đạo cho đến nhân viên của công ty này lại lên mạng xã hội để ra rả... chửi lại. Ngô không biết lãnh đạo Trung ương có biết không, chứ Ngô tin lãnh đạo địa phương không thể không biết vụ việc ầm ĩ này. Ấy vậy mà cứ để ngày qua ngày, Alibaba thoải mái lừa đảo khách hàng, ấy vậy mà nay cứ khai trương văn phòng không phép này mai lại khánh thành dự án mở bán căn hộ mới... Vô pháp vô thiên, không chủ không khách, không luật không lệ... kiểu như ai phản ứng cứ phản ứng, Alibaba muốn làm gì mặc kệ Alibaba cho đến lúc Bộ Công an có những động thái kiên quyết.

Đó là chưa kể đến trên website của Alibaba lại xuất hiện thêm hình ảnh nguyên lãnh đạo một Bộ đến úy lạo, thăm hỏi động viên giàn sếp của công ty này, người dân thấy hình ảnh đấy có biết đầu cua tai nheo gì đâu. Cứ nghĩ đơn giản, hẳn nhiên người thành đạt mới được lãnh đạo tươi cười trò chuyện bắt tay khoác vai, chứ loại tài thấp phận mỏng chí khí kém như Ngô thì hết mùa chuối cũng không ai thèm chìa tay ra.

Viết điều này thấy cũng kỳ, bởi ngày mai của ai thì người đó chịu chứ sao lại bắt người nay phải gách vác. Thế nhưng, lãnh đạo vốn có nhiều thông tin, ít ra thì thông tin phải biết nhiều hơn nhân dân rồi. Chính vì vậy trước khi thăm hỏi động viên công ty nào, lãnh đạo cần phải kiểm tra lại kỹ hơn. Đừng vô tình hay hữu ý mà lại "bắt rất chặt tay đứa lừa đảo".

Nhiều người trách bà con mua suất đầu tư của Alibaba là tham là dại, nhưng trách dễ mà. Nhất là bà con thấy cơ quan chức năng cảnh báo, báo giới đăng tin liên tục nhưng hết tháng này đến tháng kia Alibaba có làm sao đâu. Vậy là cứ xuống tiền mua thôi. Đời mà, có ai sợ chuyện tương lai bao giờ.

Alibaba không là một cá biệt.

Đã có rất nhiều cá biệt xảy ra ở hiện thực, không chỉ hiện tại mà ngay cả những năm tháng xa xăm trước. Thế nên mới có những câu đại loại, để lâu cái nâu hóa bùn, còn để đến cùng thì bùn hóa không.

Có rất nhiều việc chậm trễ, nếu không muốn nói là vô cùng chậm trễ. Một cán bộ sai phạm nhiều, vẫn đang tung tăng xe công họp hành, bất chấp Trung ương đã có kết luận cụ thể. Siêu nhân hơn, có cán bộ thuộc dạng quản lý của tổ chức, vẫn tung tăng biến mất ngay trước mắt các cơ quan chức năng một cách vô cùng ngoạn mục. Không phải ngẫu nhiên mà những kẻ kém tắm hay đùa, "Có không giữ, mất đừng tìm".

3. Trở lại chuyện thu tiền đỗ xe lỗ mấy trăm triệu một tháng, Công ty Thanh niên Xung phong được UBND TP HCM giao cho thu tiền đỗ xe ôtô tại 23 tuyến đường. Công ty này triển khai thu một chặp xong báo cáo, càng thu càng lỗ, mỗi tháng phải bù lỗ tiền nhân viên đến 700 triệu đồng.

Chuyện này khó quá là khó lận, tư nhân đấu thầu bãi xe, trả tiền công tiền cán khắp nơi còn có lời. Đằng này, được giao thu phí vẫn lỗ. Ai cũng biết mà, phố thì chật xe lại đông, chỗ đậu tìm toét cả mắt, cứ nghĩ đây là mỏ vàng tấm cho nguồn thu của thành phố thì phút chốc lại biến thành gánh nặng cho ngân sách.

Kiểu như có những công ty Nhà nước nghìn tỷ, tập đoàn Nhà nước vạn tỷ vậy, nhiều lúc nghĩ nội gửi ngân hàng không cũng đã thu lãi đến độ vừa xài vừa phá vẫn dư. Vậy mà, mấy ông mấy bà bằng sự siêu năng lực nào đó đã đốt xong tiền ngân sách còn kẹp kem thêm những món nợ khổng lồ, hút tài nguyên mang đi bán cũng lỗ luôn, cũng quán quân nợ luôn. Thật sự kinh hoàng.

Cái lỗ của công ty Thanh niên Xung phong trong việc thu phí giữ xe cũng hệt cái lỗ của những công ty, tập đoàn Nhà nước. Đó là cái lỗ không ai khóc, đó là cái lỗ mà lỗ cũng chẳng sao, lời cũng không sao. Hệt như tứ cố vô thân trôi sông lạc chợ, quăng đâu thì quăng mà ném đâu thì ném mặc lòng.

Dẫu rằng ai cũng biết, ngân sách càng bị phung phí, quốc gia càng yếu đi. Mà quốc gia yếu đi, thì làm sao có ơn sâu ghi tạc.

Trào phúng thì đùa, chơi vậy ai độ?!.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

"Nghịch lý" với phim Việt

"Nghịch lý" với phim Việt

Có một nghịch lý là phim Việt có thể giành chiến thắng tại các liên hoan phim quốc tế như Cannes, Berlin, Busan… nhưng vẫn chịu cảnh "ế ẩm" tại phòng vé nội địa. Phải chăng do xuất phát từ sự chênh lệch lớn giữa gu nghệ thuật hàn lâm và thị hiếu giải trí đại chúng? Vấn đề đặt ra là làm thế nào để tình trạng này không tái diễn.

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Từ công xưởng đến phòng thí nghiệm của thế giới

Suốt nhiều thập kỷ, thế giới quen với nhìn Trung Quốc như một công xưởng khổng lồ, nơi sản xuất mọi thứ nhưng hiếm khi phát minh ra thứ gì mang tính đột phá. Hình ảnh đó giờ đây đã lỗi thời. Trung Quốc đang bước vào cái mà giới khoa học quốc tế gọi là kỷ nguyên "khoa học lớn", nơi những dự án nghiên cứu tiên tiến trở thành thương hiệu quốc gia.

Nghỉ hưu mấy lần

Nghỉ hưu mấy lần

Thời Lê trung hưng, nhiều vị quan từ cấp Thượng thư trở lên đến Tể tướng, dù đã được vua Lê, chúa Trịnh cho hưu trí, nhưng sau đó lại gọi ra làm việc trở lại.

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

“Diễn viên” trên mạng: Nhiều rủi ro khi sự cợt nhả lên ngôi

Xu hướng làm clip tự phát trên YouTube, Facebook, TikTok đang biến mạng xã hội thành một sân khấu mà ai cũng có thể tham gia. Có những clip sáng tạo, được đầu tư như những tác phẩm giải trí thực sự nhưng cũng có không ít nội dung phản cảm, chỉ để câu like, câu view. Khi lượt xem trở thành thước đo, vấn đề đặt ra đâu là giải trí và đâu là sự độc hại?

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Phim Việt và bài toán ứng xử với nguyên mẫu

Dù chưa ra mắt nhưng dự án phim “Hoàng hậu cuối cùng” đang vướng phải những rắc rối xung quanh mối quan hệ giữa nguyên mẫu – nhân vật. Trước đó, nhà sản xuất phim “Em và Trịnh”, “Kiều”…cũng gặp phải những phản ứng về vấn đề này. Tuân thủ những quy định về pháp lý hay áp dụng ứng xử có lý có tình để giải bài toán với nguyên mẫu vẫn là điều khiến các nhà làm phim loay hoay.

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Nền kinh tế bạc: Động lực thực sự hay ảo vọng?

Khi tỷ lệ sinh toàn cầu suy giảm và tuổi thọ trung bình không ngừng kéo dài, thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của một khái niệm kinh tế mới: "nền kinh tế bạc" với toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và ngành công nghiệp phục vụ nhóm dân số cao tuổi. Khắp nơi trên thế giới, các chính phủ đang chạy đua biến "gánh nặng nhân khẩu học" thành một động cơ tăng trưởng mới. Nhưng câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: liệu đây có thực sự là trụ cột kinh tế của thế kỷ 21, hay chỉ là một phép thử đầy rủi ro trước một cuộc khủng hoảng dân số chưa từng có tiền lệ?

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Cha ông ta chống gian lận thi cử

Thời phong kiến, những người gian lận thi cử bị đánh giá tư cách rất thấp. Thế nhưng, vẫn có những vụ gian lận xảy ra, dù triều đình đã tìm nhiều biện pháp để phòng ngừa.

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games và sự trung thực

Enhanced Games (EG) là giải thi đấu thể thao dành cho các vận động viên sử dụng doping. Ý tưởng này nghe qua thì thật điên rồ, nhưng sự kiện EG đầu tiên vừa diễn ra vào ngày 24/5 tại thành phố Las Vegas, Mỹ. Giải đấu lôi kéo sự tò mò của cả những người không mấy mặn mà với thể thao. Ai cũng muốn biết xem khoảng cách giữa các vận động viên có và không sử dụng chất cấm là bao xa.

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

"Danh phận" Hoành Sơn Quan phải chờ đợi đến bao giờ?

Đến thời điểm này, "danh phận" di tích Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh đèo Ngang vẫn bị "treo" trong suốt hàng thập niên qua và chưa chốt định được một cách rõ ràng với một tâm thế hoàn toàn mới. Vì vậy, đã đến lúc phải có "trọng tài" thiết lập cơ chế đồng quản lý, phát huy giá trị di tích.

Đạo giáo trong triều đình Việt

Đạo giáo trong triều đình Việt

Trong thời kỳ Bắc thuộc ở nước ta, Đạo giáo thịnh hành lúc nhà Đường cai trị, nên khi nước ta bắt đầu thời kỳ độc lập, ảnh hưởng của Đạo giáo vào triều đình vẫn rất lớn.

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.