Bút sa khổ Thứ trưởng

...như sấm động giữa trời quang, mưa bão giữa mùa hè, một văn bản của Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khiến cả người đang đội nắng, cả người đang tắm mưa đều hướng ánh nhìn về một phương.

Cuối tuần rồi Hà Nội vẫn cứ rất nóng còn Sài Gòn vẫn cứ mưa dầm, đại khái đâu nắng cứ nắng còn đâu mưa cứ mưa, hoàn toàn không có liên quan hay xâm phạm gì nhau. Người chịu nắng thì kêu nóng, người chịu mưa thì than ngập, mỗi người một nỗi niềm thật vô cùng tươi mới sắc màu sinh động của cuộc đời.

Trong bối cảnh ấy, tự dưng như sấm động giữa trời quang, mưa bão giữa mùa hè, một văn bản của Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khiến cả người đang đội nắng, cả người đang tắm mưa đều hướng ánh nhìn về một phương.

Ấy là một văn bản vô tiền khoáng hậu, lừng lừng lẫy lẫy đi vào đời sống vốn dĩ không thể nhộn nhịp hơn trong bối cảnh hiện tại.

1. Câu chuyện bán đảo Sơn Trà tưởng đã khép lại sau chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam theo đó thì lùi thời hạn bổ sung xem xét quy hoạch bán đảo Sơn Trà thêm ba tháng để có thời gian nghiên cứu, đánh giá tác động của việc khai thác du lịch tại nơi này. 

Bất ngờ, ông thứ trưởng lại phát đi công văn yêu cầu kỷ luật một ông họ Huỳnh khác, ông họ Huỳnh này là Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP Đà Nẵng. Từ đây, Ngô tôi sẽ gọi ông là Huỳnh chủ tịch.

Huỳnh chủ tịch một mình một ngựa, đơn thương độc mã hệt như Triệu Tử Long xưa cứu ấu chúa trong tiểu thuyết Tàu Tam Quốc Chí, hệt như Kiều Phong một mình đơn đấu quần hùng ân đoạn nghĩa tuyệt trong Thiên Long Bát Bộ.

Huỳnh chủ tịch phản ứng với địa phương khi địa phương đòi sử dụng bản quy hoạch bán đảo Sơn Trà đã được phê duyệt, Huỳnh chủ tịch viết tâm thư khẩn cầu Thủ tướng can thiệp, Huỳnh chủ tịch tha thiết mời đoàn khảo sát của Tổng cục Du lịch cùng tham quan Sơn Trà. Huỳnh chủ tịch khiến tôi nhớ đến điển tích Ngu Công dời núi được chép trong "Liệt tử".

Điển tích này cũng không dài lắm, Ngô trích lại hầu quý bạn đọc. "Chuyện kể rằng, có một ông lão, tên là Ngu Công, đã gần 90 tuổi rồi. Trước cửa nhà ông có hai ngọn núi lớn, một ngọn tên là Thái Hàng Sơn, một ngọn là Vương Ốc Sơn, mọi người ra vào rất không tiện. 

Một hôm, Ngu Công triệu tập tất cả người trong nhà lại nói: "Hai ngọn núi này đã ngăn cản trước cửa nhà ta, ta ra cửa phải đi nhiều đường vòng oan uổng. Chi bằng chúng ta cả nhà ra sức, di chuyển hai ngọn núi này, mọi người thấy thế nào?".

Các con, cháu Ngu Công nghe nói đều nói, "Ông nói đúng, từ ngày mai chúng ta bắt tay vào làm". Thế nhưng, vợ Ngu Công cảm thấy dọn hai ngọn núi này khó quá, nêu ra ý kiến phản đối nói: "Chúng ta đã sống nhiều năm tại đây, làm sao lại không thể tiếp tục sống như thế này? Huống chi, hai ngọn núi lớn như vậy, cho dù có thể di dời từng tí một, nhưng nơi nào có thể đổ nhiều đất đá xuống như vậy?".

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Lời nói của vợ Ngu Công lập tức khiến mọi người bàn luận, đây quả thực là một vấn đề. Sau cùng họ quyết định, chuyển đất đá trên núi đổ xuống biển.

Ngày thứ hai, Ngu Công dẫn cả nhà bắt đầu dọn núi. Láng giềng của ông là một bà goá, bà có một đứa con trai, mới mười bảy, mười tám tuổi, nghe nói dời núi cũng vui vẻ đến giúp. Nhưng công cụ di dời núi của nhà Ngu Công chỉ là cuốc và gùi địu trên lưng, hơn nữa giữa núi và biển cả cách nhau xa xôi, một người một ngày không đi được hai chuyến. Một tháng làm việc, ngọn núi xem ra chẳng khác gì ban đầu.

Có một ông lão tên là Trí Tẩu, ăn ở đối xử rất tinh ranh. Ông thấy cả nhà Ngu Công dọn núi thì cảm thấy nực cười. Một hôm, ông nói với Ngu Công rằng: "Ông đã nhiều tuổi như vậy, đi lại đã không dễ dàng, làm sao có thể dọn được hai ngọn núi này?". 

Ngu Công trả lời rằng: "Tên ông là Trí Tẩu, nhưng tôi thấy ông còn không giỏi bằng con nít. Tôi tuy đã sắp chết, nhưng tôi còn có con trai, con trai tôi chết, còn có cháu, con cháu đời đời truyền cho nhau, vô cùng vô tận. Đất đá trên núi dọn đi chút nào thì ít đi chút ấy, không thể mọc thêm được. Chúng tôi ngày nào, tháng nào, năm nào cũng dọn, làm sao không thể dọn nổi ngọn núi?". Trí Tẩu tự cho là thông minh nghe nói cũng không nói thêm được lời nào.

Ngu Công dẫn cả nhà, bất kể mùa hè nóng nực, hay là mùa đông giá lạnh, hàng ngày đi sớm về tối, không ngừng đào núi. Việc làm của họ cuối cùng đã cảm động Thượng Đế. Thượng Đế đã cử hai vị thần tiên xuống trần gian, dọn hai ngọn núi này, Thế nhưng chuyện Ngu Công dời núi luôn lưu truyền đến nay. Nó nói với mọi người, bất kể gặp phải việc khó khăn ra sao, miễn là có quyết tâm có nghị lực làm thì có thể thành công".

Tầm quan trọng của bán đảo Sơn Trà, tôi chắc không cần phải giới thiệu nữa vì bất cứ ai quan tâm đều đã hiểu rất rõ. Chỉ là hành động của Huỳnh chủ tịch khiến tôi rất ấn tượng, tin rằng sống trên đời có thể thành bại, có thể làm quan hay làm dân, nhưng nhất định không làm điều hổ thẹn với chính mình. Việc làm được nhất định phải cố làm để mai sau về với cát bụi không còn hối tiếc, đấm ngực thở than.

2. Ông thứ trưởng là một người được đánh giá rất kỹ tính, thận trọng. Suốt nhiều năm thân tại quan trường chưa hề có tì vết, vậy mà phút chốc đại họa lâm đầu tứ bề thọ địch khi ký văn bản yêu cầu xử lý Huỳnh chủ tịch do phát ngôn của Huỳnh chủ tịch trong một buổi hội thảo về Sơn Trà.

Thật ra thì trong một buổi hội thảo để tìm ra giải pháp, người ta có quyền nói toàn bộ suy nghĩ của mình về vấn đề mà buổi hội thảo khoanh vùng. Tôi nhớ là những tập đoàn lớn trên thế giới, mỗi lần trình bày một phương án kinh doanh hay mô hình sản phẩm mới, họ đều yêu cầu các thành viên tham gia phải đưa ra ý kiến phản biện, xem đó là tiêu chí để đánh giá thẩm định năng lực và trách nhiệm của thành viên tập đoàn. Bất cứ sự phản biện nào cũng được ghi nhận và tìm câu trả lời thuyết phục, hoàn toàn không có chịu cười cợt hay phỉ báng.

Thế cho nên, khi văn bản do ông thứ trưởng ký được truyền thông loan tin dư luận hết sức phẫn nộ. Thậm chí, giới luật sư còn phân tích văn bản của ông thứ trưởng có những điểm lạm quyền, phạm luật.

Trong một động thái hết sức cầu thị, ông thứ trưởng đã xin ý kiến chỉ đạo để ra văn bản thu hồi lại văn bản cũ. Đồng thời, gửi lời xin lỗi đến Huỳnh chủ tịch. Tuy nhiên, ông thứ trưởng có tiết lộ vì sao ký văn bản này.

Theo ông thứ trưởng thì, "Tôi được Bộ phân công phát biểu kỷ niệm 71 năm quốc khánh Ý tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. Khoảng 6h, tôi nhận được điện thoại của Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, nói có văn bản trình tôi ký gấp. 

Tôi hỏi thì được trả lời là về xung quanh bán đảo Sơn Trà. Tôi nói đang dự lễ kỷ niệm và còn phát biểu nữa, nên hơn 6h thì các bạn đến Bảo tàng Dân tộc học VN tôi sẽ xem xét. Sau đó bên Tổng cục Du lịch cử anh em tới, đưa tôi xem văn bản. Nhưng khi xem, tôi không đồng ý ký vì có những nội dung còn phức tạp và tôi chưa rõ mục đích của văn bản đó là gì, tại sao lại phải ký ban hành văn bản đó.

Tôi đề nghị Tổng cục Du lịch làm lại cho rõ ràng. Tổng cục Du lịch nói đây là ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nên anh em mới biên tập lại cái này trình tôi ký. 

Tôi nói lại rằng nếu đã có ý kiến của Phó Thủ tướng thì tôi sẽ xem xét ký nhưng tôi đã yêu cầu chỉnh sửa lại cho mềm mại hơn. Tôi còn cẩn thận hỏi kỹ lại Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch là có đúng Phó Thủ tướng chỉ đạo như thế này không? 

Ông tổng cục trưởng nói đúng như vậy. Vậy nên tôi đã ký văn bản đó. Nhưng đến ngày hôm sau, tôi cảm thấy không an tâm. Tiếp đến, mạng xã hội phản ứng rất nhiều và ông Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng cũng gọi cho tôi hỏi sao tôi lại ký văn bản đó. Tôi nghĩ có sự chỉ đạo thì tôi ký chứ biết sao bây giờ.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam có gọi điện và nhắn tin cho tôi với nội dung đại ý là văn bản Bộ ra rất không chuẩn ở chỗ đòi Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng giải trình. Cán bộ tham mưu quen kiểu hành chính, cứ nghĩ như cán bộ của mình. Nên thu hồi văn bản đó ngay. 

Tôi xin ý kiến Bộ trưởng, trao đổi với Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, nói dứt khoát phải thu hồi. Bộ trưởng đồng ý thu hồi. Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch cũng đồng ý thu hồi. Tôi ký văn bản thu hồi văn bản trước đó.

Rõ ràng, có điều gì đó không ổn trong bộ phận tham mưu dưới quyền của ông thứ trưởng. Điều gì không rõ ràng thì phải chờ xác định của các cơ quan chức năng, tôi không dám võ đoán. Nhưng chắc chắn rằng, người ta phải có động cơ không trong sáng thì mới phải lập lờ thông báo về chỉ đạo của Phó Thủ tướng được. Tôi hoàn toàn không tin việc cán bộ công chức lại có thể hiểu sai chỉ đạo của một người chuẩn mực từ tác phong cho đến lời nói như Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam.

3. Tôi ủng hộ sự phát triển theo đúng tinh thần của Thủ tướng Chính phủ là không đánh đổi môi trường. Quan trọng hơn, sự phát triển ấy thật sự là vì cái chung chứ không phải phục vụ cho một nhóm người, một nhóm lợi ích nào đó.

Viết đến đây lại nhớ câu của Dương Chấn khi từ chối món quà của Vương Mật khi Vương Mật bảo cứ nhận quà đi không có ai biết đâu, Dương Chấn trả lời "Trời biết, đất biết, ông biết, tôi biết, sao lại bảo là không ai biết".

Trời đất biết cả, hồn thiêng sông núi biết cả, mà chắc hẳn rằng nhân dân cũng biết cả.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định đất nước đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược chính trị của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về công việc của mình được chứ?