Gia Thụy Thẩm là Đội trưởng cảnh sát thuộc Công an huyện Ba Ngạn, ông bị giết vào ngày 12/10/1998.
Vương Dư Hạ là cảnh sát phòng An ninh công cộng thuộc Công an huyện Nam Cương bị giết vào ngày 2/12/1998.
Huyện Ba Ngạn và huyện Nam Cương đều thuộc Cáp Nhĩ Tân và là các huyện lân cận với Hồ Lan, ba huyện cách nhau chỉ trong một giờ xe chạy.
Đã gần 30 năm trôi qua, vụ án ba cảnh sát của Sở Công an huyện Hồ Lan vẫn còn in rõ trong ký ức của Phiên Đào và nhiều đồng đội cùng công tác trong thời gian ấy. Trong ký ức của Phiên Đào và ký ức của những người khác về cơ bản giống với những gì được ghi lại trong hồ sơ lưu các vụ án của Công an huyện Hồ Lan.
Cảnh sát Trương Phú Quý bị giết vào tối ngày 6/6/1997. Đây cũng là vụ giết cảnh sát đầu tiên được đưa tin trên các phương tiện truyền thông. Trước khi bị giết, ông Trương Phú Quý là cảnh sát của Sở Cảnh sát thị trấn Hứa Bảo huyện Hồ Lan.
“Tôi còn nhớ rằng gia đình ông Trương Phú Quý có năm người, bốn thành viên trong gia đình bị giết bao gồm ông ấy cùng với vợ, con gái lớn và con trai út, con gái thứ hai bị thương và may mắn sống sót”.
Cô con gái thứ hai này sau đó đã được Sở Cảnh sát Hồ Lan nuôi dưỡng. Khi lớn lên, cô ấy đã thừa kế công việc của cha mình và trở thành một cảnh sát. Hiện nay cô ấy đang làm việc tại văn phòng Công an huyện Hồ Lan.
Phiên Đào nhớ nhất là cảnh sát Mã Phúc Lâm. Trước khi chết, ông là Phó chủ nhiệm Công an huyện Hồ Lan. Ông là một người sống hòa nhã, vui vẻ, Phiên Đào từng cùng với ông ấy đi công tác ở Liêu Ninh giải quyết một vụ án. Vào đêm ngày 27/10/1997, kẻ sát nhân đã vào đột nhập nhà giết chết ông cùng vợ và con trai của ông. Ông còn có một cô con gái đã lấy chồng ở ngay cạnh nhà ông nhưng đêm hôm đó cũng không hề biết cha mẹ và em trai của mình bị giết.
Vụ cảnh sát Chu Hải bị giết hại không giống như hai cảnh sát kia.
Theo ghi chép trong hồ sơ lưu của Sở Cảnh sát Hồ Lan thì Chu Hải là cảnh sát tại đồn Cảnh sát Kiến Quốc thuộc Công an huyện Hồ Lan. Vào lúc 16 giờ ngày 23/12/1997, Chu Hải đến nhà ông Giám đốc công an huyện Hồ Lan để báo cáo công việc thì bị nghi phạm bắn hai phát súng lục K54 ở trước cửa nhà ông Giám đốc và đã tử vong sau khi được đưa đi cấp cứu.
Ông Giám đốc này là Đồng Triệu, Chu Hải có hình dáng rất giống ông Giám đốc, có thể kẻ sát nhân đã nhầm Chu Hải với ông Đồng Triệu.
Những người bị giết đều là cảnh sát, đặc biệt hai người đầu tiên bị giết là Trương Phú Quý và Mã Phúc Lâm bị sát hại ngay trong nhà của mình và khoảng thời gian cách nhau chỉ có bốn tháng. Đây là một sự khủng bố tàn khốc, ảnh hưởng rất lớn đến tình hình an ninh và gây ra những tin đồn tiêu cực trong dân chúng.
Phiên Đào nói với phóng viên rằng nghi phạm cũng đã có lần sảy tay. Một lần, nghi phạm đã ra tay sát hại một cảnh sát họ Hạ là cảnh sát canh trại giam. Một đêm khi đang ngủ, ông Hạ nghe thấy tiếng cạy cửa và ông đã dậy bật đèn lên, nghi phạm thấy có động đã bỏ chạy. Ngày hôm sau, cảnh sát Hạ đã báo cáo vụ việc xảy ra ở nhà mình với Sở Cảnh sát. Các chuyên gia hình sự về dấu vết từ Bắc Kinh về điều tra và nhận định rằng dấu vết này được thực hiện bởi cùng một người giống dấu vết ở nhà của Trương Phú Quý và Mã Phúc Lâm, công cụ được sử dụng cạy cửa có lẽ là một chiếc rìu.
Xung quanh năm vụ giết cảnh sát chưa được giải đáp này sau gần 30 năm lan truyền trên mạng nó đã phát triển thành một phiên bản của những tin đồn phổ biến trên Internet.
Phiên Đào cho rằng nhiều tin đồn tưởng tượng, suy đoán và phân tích khác nhau được phổ biến rộng rãi như những thông tin nội bộ, tạo ra nhiều mâu thuẫn trái ngược nhau. Đánh giá từ những thông tin có được thì kẻ sát nhân có thể là một “kẻ giết người biến thái”.
Trong tâm trí của Phiên Đào, kẻ sát nhân có một “chân dung” như thế này: “Một người có cơ thể cường tráng và thể lực sung mãn”. Theo phân tích từ các manh mối khác nhau của vụ án thì kẻ sát nhân khoảng 35 tuổi, vì tuổi quá cao thì thể lực không thể sung mãn và quá trẻ thì không đủ chín chắn trong khi tiến hành công việc.
Thời đó giao thông rất bất tiện, để đi từ Hồ Lan đến Cáp Nhĩ Tân mất ít nhất một tiếng rưỡi và phải vượt qua con sông Tùng Hoa. Phiên Đào cho rằng kẻ sát nhân có thể có một chiếc xe đạp để tiện lợi cho việc tẩu thoát nhanh chóng sau khi gây án. Ngoài ra, từ góc độ tính cách gây án, kẻ sát nhân là một kẻ phạm tội theo thói quen. Về khả năng chống lại các trinh sát của kẻ giết người, Phiên Đào nhớ lại hiện trường vụ sát hại gia đình Mã Phúc Lâm. Nhà Mã Phúc Lâm là một tầng và có một bể nước lớn. Sau khi hành sự xong, kẻ sát nhân đã mở vòi nước và thả ngan và vịt ra khỏi chuồng. Cảnh sát đến hiện trường thấy trong nhà đầy nước và đàn ngan vịt chạy tán loạn đã phá hủy toàn bộ dấu vết ở hiện trường.
Theo nhiều nguồn tin khác nhau, sau khi xảy ra vụ án giết cảnh sát ở Hồ Lan và các huyện lân cận, Bộ Công an và Sở Công an tỉnh Hắc Long Giang đã cử một nhóm chuyên gia đến Hồ Lan để phối hợp với cảnh sát Cáp Nhĩ Tân thành lập một đội đặc nhiệm tiến hành điều tra vụ án.
Vào thời điểm đó để tìm ra kẻ sát nhân, cảnh sát đã cử trinh sát đi khắp nơi, phạm vi điều tra không chỉ bao trùm Hồ Lan, mà còn cả các quận, huyện xung quanh. Anh Mạnh Tường Quốc nói rằng gia đình ông ở quận Ba Nhạn, khi xảy ra vụ án anh chỉ có mấy tuổi, bố anh là công nhân trong xí nghiệp quốc doanh. Hồi đó, tất cả công nhân trong xí nghiệp đều được triệu tập để lấy dấu vân tay.
Đội đặc nhiệm đã làm việc ở Hồ Lan trong vài tháng. Tuy nhiên, do manh mối quá ít, tiến độ gần như dẫm chân tại chỗ. Mỗi buổi tối cứ sau 6 giờ, đội đặc nhiệm lại mặc thường phục đi tuần để ngăn chặn các vụ giết người có thể xảy ra. Khi đó, người ta còn nghi ngờ hung thủ là nội bộ trong cảnh sát nên tất cả cảnh sát đều phải lấy dấu vân tay và bị thẩm vấn để xác định hung thủ không phải trong nội bộ.
“Khi vụ án này xảy ra ở Hồ Lan gần 30 năm trước tôi chưa phải là cảnh sát nhưng tôi biết về vụ án này”. Trong một cuộc phỏng vấn với một phóng viên tin tức, ông Giám đốc cảnh sát Sở Công an huyện Hồ Lan cho biết rằng trong những năm qua cảnh sát Hồ Lan chưa bao giờ từ bỏ công việc điều tra vụ án này. Mỗi khi thay đổi lãnh đạo thì người mới nhận chức đều chú ý vụ án này”.
“Tôi nghĩ không nên theo đuổi vụ án này nữa vì có quá ít bằng chứng và manh mối”. Một vị cảnh sát Hồ Lan đã gần 60 tuổi bày tỏ lo lắng về việc liệu có thể giải quyết được vụ án hay không. Ông nói rằng đã gần 30 năm qua đi, những cảnh sát từng tham gia vụ án này đều đã nghỉ hưu và chuyển công tác, thậm chí có những người cao tuổi đã qua đời rồi.
Người cảnh sát kỳ cựu này tiết lộ rằng ông là một cảnh sát trong bộ phận điều tra vụ án đó. Sau khi xảy ra vụ án họ đã đến ngay hiện trường để điều tra nhưng vào thời điểm đó không có phương tiện mới nào để khảo sát tại chỗ, chỉ hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm và đôi mắt của mình. Các dấu vết hiện trường đều bị xóa và không có manh mối gì cả.
“Từ sau tháng 9/1998, tất cả các vụ án giết người ở Hắc Long Giang đều được cảnh sát điều tra phá án nhưng chỉ còn lại duy nhất vụ án này là không thể phá giải. Điều này cũng cho thấy từ đó đến nay, kẻ sát nhân chưa hề xuất hiện”. Viên cảnh sát già nói, tại sao kẻ sát nhân đột ngột biến mất như vậy? Có thể hắn đã bị chết trong một vụ tai nạn giao thông hoặc bị bắn chết trong một vụ án khác nên hắn không thể thú nhận đã gây ra vụ án này? Tất cả đều có thể xảy ra, vì vậy việc muốn phá vụ án này chẳng khác nào mò kim dưới đáy biển và vụ án này mãi mãi sẽ là vụ án treo của cảnh sát Hồ Lan.
Nguyễn Thiêm (dịch)
