Đáng báo động, những độc giả chủ yếu lại là những nữ sinh còn ngồi trên ghế nhà trường. Ðã đến lúc các nhà quản lý phải bắt tay vào cuộc, xem xét nghiêm túc dòng sách đam mỹ, để làm sao cho "văn chương không phải là liều thuốc độc".
Một loại "virus" lây lan nhanh
Cùng với sự xuất hiện và bùng nổ của văn học mạng, những cuốn tiểu thuyết, truyện tranh đam mỹ nhanh chóng trở thành cơn sốt của văn học thế giới, trong đó có Việt Nam. Với những cốt truyện xoay quanh tình yêu giữa hai người đàn ông, đam mỹ dần trở thành một hiện tượng mạng nổi trội cùng với lượng độc giả rất hùng hậu.
Ở Việt Nam, đam mỹ như một loại "virus" lây lan cực nhanh và trở thành một thể loại văn học bán chạy nhất, tuy nhiên sau một thời gian phát triển, truyện đam mỹ đã bị cơ quan chức năng tuýt còi.
Tại Công văn 2116/ CXBIPH- QLXB gửi các nhà xuất bản, Cục Xuất bản, in và phát hành đã yêu cầu "không đăng ký xuất bản các đề tài truyện ngôn tình, đam mỹ; lựa chọn mua bản quyền, dịch và xuất bản các xuất bản phẩm có nội dung lành mạnh, phù hợp với thuần phong, mỹ tục Việt Nam". Lý do: "Thời gian gần đây, một số nhà xuất bản đã xuất bản nhiều xuất bản phẩm ngôn tình, đam mỹ (phần lớn là của nước ngoài), nội dung sáo mòn, vô bổ, thậm chí thô tục, phản cảm, bị thu hồi".
Tuy nhiên với sự phát triển của Internet, truyện đam mỹ đã có cơ hội để tạo ra những làn sóng mạnh mẽ đối với giới trẻ hiện nay. Không còn là những cuốn sách được bán "chui" tại các hiệu sách, hay được các bạn trẻ giấu giếm truyền tay nhau mà nó là cả một kho sách khổng lồ tồn tại trên mạng Internet. Tính chất lãng mạn bởi những câu chuyện về tình yêu trắc trở là yếu tố chung của tiểu thuyết ngôn tình hiện nay. Tất nhiên, xét trong dòng lịch sử văn học thì yếu tố này đã có từ lâu trong tiểu thuyết tài tử giai nhân của người xưa và trào lưu văn học lãng mạn khởi nguồn từ Pháp.
Nếu đối sánh về lối viết, cốt truyện, hệ thống nhân vật, cách triển khai tình tiết thì các truyện đam mỹ hiện nay không khác gì lắm so với các tác phẩm trước đây của Quỳnh Dao, Trương Ái Linh... ngoài sự bạo dạn hơn trong việc khai thác những chi tiết mang nặng dục tính và sự yếu kém hơn về mặt ngôn từ cũng như tư tưởng nhân văn. Đặc biệt, những truyện đam mỹ này lại được các nhà sản xuất chuyển sang dạng truyện tranh, có những hình ảnh cực kỳ phản cảm, dung tục.
Hiện nay, có hàng chục trang web đăng tải hàng nghìn truyện đam mỹ. Với số lượng khổng lồ như vậy, nội dung đam mỹ khá phong phú và phức tạp. Qua tìm hiểu, độc giả của truyện đam mỹ có độ tuổi từ 12 đến 30. Những độc giả này đọc đam mỹ vì nhiều mục đích mà phổ biến là nhu cầu giải trí. Em Nguyễn Thu Hoài (14 tuổi, học sinh một trường trung học cơ sở trên địa bàn Hà Nội) chia sẻ: "Cháu thấy ở lớp rất nhiều bạn đọc truyện đam mỹ, đặc biệt là các bạn nữ. Bạn này đọc xong kể lại cho bạn kia, sau thì tự tìm trên mạng để đọc. Cháu cũng từng đọc những truyện này rồi. Đó là những câu chuyện tình yêu đồng giới nam, đọc cũng có nhiều cái thú vị và mang tính giải trí. Tuy nhiên, cũng có rất nhiều hình ảnh phản cảm và lời lẽ thô tục".
Cha mẹ sốc nặng khi thấy con đọc truyện đam mỹ
Sau khi truyện đam mỹ bị cấm xuất bản chính thống, phong trào đọc và sáng tác dường như chỉ tạm lắng một thời gian. Khi mà mạng xã hội phát triển mạnh thì thể loại truyện này đã có cơ hội tăng lên chóng mặt. Chỉ một cú click chuột là đã có thể đọc trọn một bộ truyện đam mỹ mùi mẫn và biến thái. Những cuốn sách của tác giả Phong Lộng và Mê Dương tràn ngập trên mạng.
Ðiều đáng lo nhất là dù sách thì dán nhãn 18+, nhưng khi vào mạng thì bất kể lứa tuổi nào cũng đọc được những cuốn truyện đam mỹ. Trên các diễn đàn, những tâm sự hoang mang, lo lắng và "sốc" của các bậc cha mẹ có con gái đắm chìm vào đam mỹ mới thấy mối nguy hại từ những sản phẩm văn chương độc hại này. Có lẽ vì tò mò, hiếu kỳ nên càng ngày độc giả trẻ tuổi mê sách đam mỹ ngày càng tăng.
Trong thế giới của "đam mỹ" không có những câu chuyện dành cho một cuộc sống bình thường mà toàn là những câu chuyện vô lý, kỳ quặc, biến thái và lệch lạc so với giá trị đạo đức. Những chuyện phá thai, đánh đập, bạo dâm, những dòng miêu tả cảnh làm tình giữa nam - nam… được khai thác triệt để trong truyện đam mỹ.
Không hiếm những ông bố bà mẹ đã sốc khi phát hiện con gái của mình là một "fan cứng" của truyện đam mỹ. Chị Nguyễn Thị Hòa, 37 tuổi (Cầu Giấy, Hà Nội) có con gái đang học lớp 7 đã lo lắng tột độ khi biết con gái mình mê truyện đam mỹ.
"Sau khi kiểm tra lịch sử truy cập Internet của con gái, tôi thấy xuất hiện rất nhiều trang truyện đam mỹ. Đó là những câu chuyện sến sẩm, những hình ảnh rất thô tục của hai người đàn ông yêu nhau. Cháu mới là học sinh lớp 7 nhưng lại đi đọc thể loại truyện này thì thực sự tôi rất lo lắng. Không hiểu cháu có bị lệch lạc về giới tính không, hay cháu có vấn đề về tâm lý hay không?". Sau đó chị Hòa đã tìm cách gợi chuyện hỏi con về giới tính và về sở thích đọc truyện đam mỹ thì bị con gái phản ứng gay gắt. "Nó khóc và đuổi tôi ra khỏi phòng. Nó bảo, sao mẹ cổ hủ thế, sao mẹ lại soi mói sở thích cá nhân của con càng khiến tôi lo hơn", chị Hòa lo lắng nói.
Còn chị Lê Ngọc Hân (Thanh Xuân, Hà Nội) đã sốc khi con gái mới 12 tuổi lén đọc truyện tranh đam mỹ mô tả về tình yêu, tình dục giữa nam và nam trên mạng Internet. Chị Hân cho biết, con gái sinh năm 2012, dậy thì được 1 năm. Khi đại dịch COVID-19 bùng phát, học sinh phải học online nên gia đình đã giao iPad cho con sử dụng. Sau đó, chị phát hiện con đọc truyện tranh đam mỹ với nhiều lời thoại, hình ảnh nhạy cảm. Người mẹ này đã rất sốc vì không hiểu sao con lại tiếp cận với vấn đề tình dục sớm như vậy, đặc biệt là suy nghĩ lệch lạc giới tính khi đọc những truyện "trai yêu trai". Lúc này chị đã quyết định nói chuyện với con gái, dùng cả biện pháp khuyên bảo nhẹ nhàng và la mắng.
"Tôi bảo con, tuổi của con thì hay đọc truyện ngôn tình mới là lẽ thường chứ, nó trả lời nó thích đọc đam mỹ vì tình yêu nó vào thẳng vấn đề chứ không lòng vòng như ngôn tình. Tôi cấm không cho đọc thì con hứa sẽ không đọc nữa. Rồi lúc con học, mẹ luôn đứng canh chừng bên cạnh. Sau một thời gian tôi nghĩ chắc con không còn đọc nữa nên cũng đỡ lo. Nhưng mới đây tôi lại phát hiện bé tự viết truyện, rồi vẽ hình truyện đam mỹ luôn, lời thoại thì… sốc thật sự. Tôi không biết phải nói với con như thế nào nữa, vì cũng đã từng hăm dọa các kiểu".
Nói về hiện tượng này, PGS. TS Trần Thành Nam, Chủ nhiệm Khoa Các khoa học giáo dục, Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng: "Bố mẹ có thể đề cập những nguy cơ khi các con đọc truyện nhạy cảm trên mạng. Nó không phản ánh được tình cảm của con người, không phản ánh tình yêu mà chỉ là những đoạn mô tả hành động, nhiều khi còn thể hiện quan điểm sai lầm về tình yêu, về phụ nữ cũng như bạo lực tình yêu, tình dục. Việc bố mẹ cấm đoán con đọc, xem phim đen không có nghĩa lần sau con sẽ chừa. Thay vào đó, chúng vẫn lén lút, xem trộm một cách kín đáo, tinh vi hơn mà bố mẹ không thể phát hiện được. Thậm chí như trường hợp con của người mẹ kia thay vì đọc thì còn sáng tác và vẽ hình luôn. Như thế vô tình bố mẹ lại càng khó kiểm soát, uốn con đi đúng quỹ đạo".
Theo PGS. TS Trần Thành Nam, việc bố mẹ "làm toáng" lên khi phát hiện con đọc truyện nhạy cảm khiến trẻ xấu hổ, có xu hướng vi phạm nghiêm trọng hơn ở không gian mà bố mẹ không thể kiểm soát. Bởi vì đến tuổi dậy thì, về mặt rất tự nhiên của con người, đứa trẻ sẽ bị hấp dẫn bởi người khác giới, tò mò, có nhu cầu tìm hiểu về cơ thể, cơ quan sinh dục, tình yêu, tình dục, sức khỏe sinh sản. Đây là chuyện bình thường mà phụ huynh cần tôn trọng sự phát triển tự nhiên của trẻ. Do đó, thấy con xem hình ảnh nhạy cảm, người lớn đừng hét toáng lên mà nên "rút êm". Sau đó bố mẹ nên chuẩn bị nhiều sách về kiến thức giới tính để trong nhà… Từ đó trẻ sẽ tìm cách để xem. Như thế bố mẹ vừa cung cấp được cho con những kiến thức chuẩn xác về giới tính mà không mang tính chất khiêu dâm cũng như khiêu khích. Sau đó, chọn thời điểm thích hợp phụ huynh nhẹ nhàng nói với các con về vấn đề này, về vai trò, vị trí cũng như trách nhiệm của người lớn.
Vì sao “sách ngôn tình” vẫn tiếp tục “lên ngôi”? 
Tỉnh táo để không bị cuồng ngôn tình 
