Tháng 3/2026, NXB Công an nhân dân đã ấn hành tiểu thuyết tư liệu “Ngày mai trời lại sáng” - một trong những tác phẩm được tặng thưởng trong cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V (giai đoạn 2022-2025) do Bộ Công an và Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức. Đây là cuốn tiểu thuyết tư liệu độc đáo của Thượng tá, nhà văn Trần Khánh Toàn tái hiện những chiến công đặc biệt xuất sắc của Công an Quận 6 Hà Nội và Đội quân báo thiếu niên Bát Sắt (đơn vị được tuyên dương danh hiệu “Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân” năm 2012) trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Trong những năm tháng ấy, với tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” các chiến sĩ quân báo nhỏ tuổi của Công an Quận 6 Hà Nội là những người đầu tiên mở đường vào vùng địch tạm chiếm Hà Nội để nắm tình hình, xây dựng mạng lưới điệp báo và chuyển thư của Bác Hồ, của đồng chí Võ Nguyên Giáp và nhiều đồng chí lãnh đạo khác tới các trí thức bị kẹt lại ở Hà Nội sau ngày Toàn quốc kháng chiến, đặc biệt là 2 lần chuyển Quốc thư của Hồ Chủ tịch cho đại diện Chính phủ Pháp. Để ghi nhận sự kiện này, ngày 19/2/2003, tại đình Huỳnh Cung, xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì (cũ), nay là xã Đại Thanh, TP. Hà Nội, Thành ủy Hà Nội đã khánh thành bia kỷ niệm với dòng chữ: “Nơi đây, ngày 19/2/1947 Đội quân báo thiếu nhi, tiền thân của Trạm giao thông và Trung đội thiếu niên Bát Sắt Công an quận VI Hà Nội đã làm lễ tuyên thệ bí mật xuất phát trở về vùng tạm chiếm Hà Nội tiếp tục chiến đấu chống thực dân Pháp, góp phần giải phóng Thủ đô”.
Bắt đầu từ đêm tiễn "tổ mở đường" gồm 5 đội viên thiếu niên quân báo bí mật trở về Hà Nội, chỉ một thời gian sau đã hình thành nên một trận tuyến tình báo thầm lặng trong lòng địch. Khó có thể nói hết những việc các đội viên quân báo thiếu niên đã làm được như: gây dựng cơ sở bí mật, điều tra tin tức và tình hình địch, tổ chức đưa đón cán bộ ra - vào nội thành, tham gia tiễu trừ Việt gian cùng nhiều hành động táo bạo khác. Trong hoàn cảnh quân Pháp chiếm đóng và kiểm soát ngặt nghèo, các đội viên thiếu niên quân báo đã phải nhập vai những thiếu niên bị lạc gia đình, đi bán báo, đánh giày, làm con nuôi… tự kiếm sống và tạo cớ hoạt động hợp pháp trong nội thành. Các đội viên không được huấn luyện bài bản mà chỉ được Công an Quận 6 hướng dẫn sơ bộ về cách nắm và báo cáo tình hình địch, học thuộc lý lịch giả để khai lúc bị bắt, cách hóa trang biến dạng ngoại hình, tuyệt đối giữ bí mật, trung thành với kháng chiến… Mặc dù phiên hiệu đơn vị chỉ tồn tại gần hai năm nhưng Công an Quận 6 và Đội quân báo thiếu niên Bát Sắt đã lập được nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc, làm nức lòng người dân Thủ đô đang hướng về Chính phủ kháng chiến và khiến quân thù khiếp sợ.
Trong tiểu thuyết tư liệu “Ngày mai trời lại sáng”, tác giả Trần Khánh Toàn đã không lựa chọn lối kể chuyện khô cứng mang tính sử liệu, mà dẫn dắt người đọc bằng giọng văn giàu hình ảnh và gần gũi, đậm chất đời sống của Hà Nội trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Ở đó, mỗi trang văn là mỗi trang đời, in dấu nỗi cam go nhọc nhằn, sự hy sinh thầm lặng của những chiến sĩ trong cuộc chiến cam go với kẻ thù nhưng cũng chan chứa nhân văn, ấm áp tình người.
Điều đặc biệt là tiểu thuyết “Ngày mai trời lại sáng” chứa đựng những tư liệu lịch sử quý hiếm về những chiến công của quân và dân Thủ đô trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến, trong đó có lực lượng Công an nhân dân nhưng không mang tính thống kê mà được gắn với những nhân vật và bối cảnh cụ thể, tạo cảm giác sống động của cuộc chiến. Đó chính là kết quả tâm huyết của nhà văn Trần Khánh Toàn qua quá trình gặp gỡ các nhân chứng lịch sử, dày công tìm kiếm, sưu tầm các tư liệu lịch sử qua nhiều nguồn khác nhau để viết nên tác phẩm.
Nhà văn Trần Khánh Toàn chia sẻ: “Năm 2021, trong quá trình đi thu thập tư liệu để viết báo, tôi được tiếp cận với nhiều tư liệu quý về Đội quân báo thiếu niên Bát Sắt. Sau đó, tôi được Đại tá Đinh Xuân Bình - nguyên Trưởng phòng Công tác chính trị, Công an thành phố Hà Nội tặng cuốn “Kỷ yếu Đội quân báo thiếu niên Bát Sắt, Trạm giao thông Công an Quận 6 Hà Nội” và giúp đỡ liên lạc với đồng chí Phạm Văn Thẩm (tức Phạm Thắng - tác giả cuốn truyện thiếu nhi “Đội thiếu niên tình báo Bát Sắt”) và một số đồng chí nguyên là cán bộ, chiến sĩ Công an Quận 6 Hà Nội. Nhờ đó, tôi đã dựng lên bức tranh toàn cảnh về quá trình hoạt động và chiến đấu của Công an Quận 6 Hà Nội và Đội quân báo thiếu niên Bát Sắt.
Tôi vô cùng xúc động khi đọc những thông tin ngắn ngủi trong cuốn “Kỷ yếu Đội quân báo thiếu niên Bát Sắt”, về sự hy sinh của các chiến sĩ nhỏ tuổi “Chung và Thông: Là hai giao thông viên khu Bảy Mẫu, Đội Quân báo thiếu niên, Trạm giao thông Công an Quận 6 Hà Nội, bị Pháp sát hại trong trận càn vào làng Nhị Khê, nơi Công an Quận 6 đóng vào năm 1947. Chưa tìm được quê quán, thân nhân”. Tôi cũng được biết đến sự hy sinh vô cùng anh dũng của các đồng chí Công an Quận 6 như: Anh hùng, liệt sĩ Trần Bình (đội viên Đội hành động Thanh Việt), Anh hùng, liệt sĩ Mai Thị Du (nhân viên Trạm giao thông). Đặc biệt là sau 61 năm hy sinh, học sinh kháng chiến Nguyễn Trọng Quang (cơ sở của Công an Quận 6) người đã cùng đồng đội cắm lá cờ đỏ sao vàng ở gò Tháp Rùa, hồ Gươm nhân kỷ niệm ngày sinh nhật Bác Hồ đêm 18/5/1948 mới được công nhận là liệt sĩ…”.
Chính những hành động quả cảm, những chiến công anh dũng và những câu chuyện xúc động mà nhà văn Trần Khánh Toàn được nghe đã thôi thúc ông cầm bút viết về họ: viết để tri ân những con người đã xả thân vì đất nước. Trong tiểu thuyết "Ngày mai trời lại sáng", những thanh thiếu niên đã âm thầm ngã xuống vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc được sống lại với tính cách rất hồn nhiên, trong sáng và tinh thần yêu nước nồng nàn, sẵn sàng "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Có những chiến sĩ đã hy sinh, chỉ để lại một cái tên, nhưng không ai bị lãng quên, không sự hy sinh nào bị lãng quên...
Tác phẩm không chỉ tái hiện lịch sử mà còn lan tỏa tinh thần yêu nước và gieo vào lòng bạn đọc lòng biết ơn sâu sắc về sự hy sinh của các thế hệ cha anh. Đồng thời, tác phẩm cũng như một ngọn lửa nhỏ, truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ hôm nay về lòng yêu nước, trách nhiệm và niềm tin vào tương lai…
Thượng tá, nhà văn Trần Khánh Toàn - Phó ban Sáng tác Hội Nhà văn Hà Nội, nguyên Trưởng Công an thị trấn Văn Điển.
Giải A cuộc Vận động Sáng tác Văn học nghệ thuật về Cảnh sát biển năm 2023 với tiểu thuyết “Biển bây giờ vẫn khát”.
Giải B cuộc thi viết về lực lượng Cảnh sát Cơ động của Bộ Công an năm 2024 với tiểu thuyết “Vang mãi khúc quân hành”.
Tặng thưởng của Ban Tổ chức cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” của Bộ Công an năm 2025 với tiểu thuyết tư liệu “Ngày mai trời lại sáng".
