Chuyện chưa kể của nữ điệp báo anh hùng

ahllvtnd-dai-ta-nguyen-thi-thao.jpg
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Thảo.

Cả gia đình với 6 người hy sinh từ kháng chiến chống Pháp đến chống Mỹ, nên mới 16 tuổi, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Nguyễn Thị Thảo nối bước các anh mình thoát ly đi theo tiếng gọi của con tim. Cuộc đời cách mạng cứ dẫn bước cô từ Bình Dương lên tận Sài Gòn, về Trung ương Cục miền Nam, rồi ngược xuôi về miền Tây để tạo dựng mạng lưới điệp báo của mình.

Chuyện bảo vệ đồng chí Mai Chí Thọ

Hai lần bị địch bắt, cô vẫn kiên cường chịu đựng đòn roi tra tấn. Có lần tưởng cô chết, chúng vứt xác ra khu đồng cỏ của trại giam, may nhờ các nữ tù chính trị tìm mọi cách hồi sinh cho cô. Sống lại và kiên cường hơn bao giờ hết, cái tên Sáu Thảo khiến cho bọn mật thám khắp Sài Gòn - Chợ Lớn khi đó dè chừng kỹ càng. Thậm chí, có lần, người nữ điệp báo xém chút nữa bị bọn địch làm nhục, may nhờ cơ sở hết lòng che chở cứu mình trong gang tấc. Cô Sáu Thảo bảo làm điệp báo phải tỉnh táo, nhạy bén quan sát và ứng biến quyết liệt mới đảm bảo toàn vẹn nhiệm vụ được giao.

Đầu năm 1970, cô được giao nhiệm vụ lên kế hoạch và hộ tống đồng chí Mai Chí Thọ từ Bến Tre đi Trà Cú để dự một cuộc họp tối quan trọng. Lúc bấy giờ, đồng chí Mai Chí Thọ đã là một trong những cán bộ an ninh xuất sắc của cách mạng. Những ngày ấy, Sài Gòn không chỉ có đạn bom mà còn ngột ngạt với những cuộc vây ráp, lùng bắt. Hệ thống cảnh sát đặc biệt, mật vụ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa cùng CIA giăng lưới khắp nơi, chỉ chực chờ vây bắt từng mạng lưới cơ sở cách mạng.

Hành trình bắt đầu, như kế hoạch thì đồng chí Mai Chí Thọ sẽ cùng chị giao liên Sáu Chung đi thuyền theo đường sông, còn Sáu Thảo và anh Ba Thái đi xe chạy cặp theo bờ. Đoàn hộ tống thống nhất nếu có nghi vấn phía trước, thuyền sẽ tấp vào bờ để đón ông lên xe đi tiếp. Mọi thứ được tính toán tỉ mỉ, nhưng trong lòng ai cũng thấp thỏm lo lắng nếu chẳng may có bất trắc xảy ra. Khi đặt chân đến Trà Vinh là lúc trời đã về khuya. Đoàn hộ tống được bố trí nghỉ tại nhà một cơ sở.

Chủ nhà là một người đàn ông tầm tuổi như đồng chí Mai Chí Thọ, còn người con trai là cơ sở và cũng là người trực tiếp đón và đưa ông Mai Chí Thọ lên phòng riêng đã được chuẩn bị sẵn. Khi đi ngang phòng khách, đồng chí Mai Chí Thọ bắt tay người cha và chỉ gật đầu chào lịch sự mà không nói gì. Giọng nói miền Bắc của ông có thể khiến người khác chú ý, mà người cha trong nhà này lại là người Hoa lai, trò chuyện nhiều càng dễ bại lộ thân phận.

Sau khi đưa ông Mai Chí Thọ vào phòng, người con trai quay xuống thì lập tức bị cha gọi lại, ông chậm rãi nói: "Người này là tướng lớn, phải không? Có điều, tướng của ai thì tao không biết". Người con trai thoáng giật mình, thận trọng hỏi lại: "Ba nhìn sao mà đoán người ta là tướng?". Người cha cười nhạt: "Lúc tao bắt tay, bàn tay ông đó mềm lắm, không phải tay người lao động đồng ruộng cực khổ, mà là tay của người chuyên cầm viết. Chân cẳng thì trắng trẻo, mặt mũi thì hồng hào, đi đứng có phong thái khác người. Chưa nói, người thường thì ai đi đâu mà sao lại tới đây vào giờ khuya khoắt như vậy? Chỉ có thể là tướng cách mạng thôi".

ban-chuyen-an-ma90-hop-ban-ke-hoach-danh-an.jpg
Các thành viên tham gia ban chuyên án MA90

Nghe loáng thoáng được câu chuyện ấy của hai cha con chủ nhà, cô Sáu Thảo lập tức hiểu rằng tình hình có dấu hiệu bất an. Cô xin ý kiến ông Mai Chí Thọ và cả đoàn đi đến thống nhất là sẽ âm thầm lên đường ngay. Lúc ấy, đi bằng phương tiện gì không quan trọng nữa, miễn là đi, càng sớm càng tốt. Tờ mờ sáng, đoàn hộ tống tìm một quán nhỏ ven đường, tranh thủ nghỉ chân. Trong lúc chị Sáu Chung chuẩn bị bữa sáng cho ông Mai Chí Thọ, cô Sáu Thảo rảo quanh khu vực quan sát tình hình chung, còn anh Ba Thái tất bật tìm cách điều xe. Mọi thứ diễn ra trong im lặng nhưng khẩn trương, nhờ vậy cả đoàn rời khỏi Trà Vinh một cách an toàn, chưa đến 7 giờ sáng đã có mặt ở Trà Cú.

Nửa thế kỷ trôi qua, nữ điệp báo ngày ấy đã về hưu với hàm Đại tá, với danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, với những chiến công thầm lặng trong những chuyên án đặc biệt của TP Hồ Chí Minh để bảo vệ mảnh đất này bình yên như tâm nguyện ngày đầu tham gia cách mạng. Nhắc đến những chiến tích của mình như vụ án hồ Con Rùa, vụ T081, vụ MA90..., người nữ anh hùng chỉ cười hiền, không nhận hết chiến công về mình, chỉ cho đó là lòng yêu nước của tập thể các chiến sĩ để giữ vững bờ cõi nước nhà trước âm mưu phá hoại của kẻ thù.

Có lẽ, vụ án MA90 về Mike Morrow là một vụ khiến cô Sáu Thảo và anh em An ninh TP Hồ Chí Minh đau đầu nhất trong khoảng thời gian tình hình chính trị thế giới đang diễn biến phức tạp của giai đoạn đầu thập niên 1990. Vụ án xảy ra trong bối cảnh đầy biến động. Mike Morrow, một cái tên đã nằm trong danh sách theo dõi của ta từ năm 1970, nay lại xuất hiện sau gần 2 thập kỷ im hơi lặng tiếng. Tháng 10/1989, khi điệp báo bí danh “Trúc” báo với cô Sáu Thảo tin Mike Morrow đã quay lại. Lần này hắn không đi đơn độc, mà đến cùng với Nick Maloni, một gián điệp khác cũng núp dưới vỏ bọc là một phóng viên. Cả hai ráo riết hoạt động, móc nối với những phần tử bất mãn, lôi kéo sinh viên, trí thức trẻ, tổ chức các buổi họp kín, rêu rao luận điệu kích động. Chúng xuyên tạc tình hình trong nước, gửi thông tin ra nước ngoài, biến những câu chuyện bịa đặt thành cái gọi là “sự thật”, rồi phát tán trên các kênh truyền thông phương Tây.

Cô Sáu Thảo chỉ đạo các đơn vị chức năng triển khai các biện pháp nghiệp vụ. Mọi động thái của Morrow và đồng bọn đều được theo dõi sát sao. Khi mọi chứng cứ chúng đang tập hợp một lực lượng lớn người biểu tình, Sáu Thảo đề xuất sử dụng phương án trinh sát liên hoàn: cài cắm trinh sát vào thay thế nhân sự khách sạn và mọi nơi Morrow chọn trú ngụ, kiểm soát chặt chẽ toàn bộ di biến động của hắn để không bỏ sót bất cứ hành động nào của hắn, dù là nhỏ nhất. Kế hoạch được triển khai thần tốc.

Ngày 26/3/1990, chính thức bước vào giai đoạn phá án. Lực lượng trinh sát tỏa đi khắp nơi, chặn mọi ngả đường, phá tan âm mưu của bọn chúng ngay trước thời khắc chúng bắt đầu hành động. Ngay sau đó, Mike Morrow bị tóm gọn tại sân bay Đà Nẵng khi đang chuẩn bị rời Việt Nam để bỏ trốn, còn Nick Maloni bị bắt tại cửa khẩu Mộc Bài.

Cùng lúc đó, 14 đối tượng người Việt Nam tham gia tổ chức phản động cũng lần lượt sa lưới. Trong số đó, đáng chú ý nhất là người đàn ông có tên Năm H., một nhân vật quan trọng trong tổ chức phản động được đặc biệt quan tâm. Chuyên án MA90 khép lại bằng một loạt cuộc điều tra, xét xử. Kết thúc vụ án, một thời gian sau, cô Sáu Thảo được trao tặng huân chương ghi nhận công lao. Khoảnh khắc nhận tấm huân chương, cô nhớ về những tháng ngày gian khổ, những lần đối mặt với nguy hiểm cận kề và sự hi sinh của đồng chí, đồng bào...

Tống Phước Bảo

Các tin khác

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 1306/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ khẳng định tầm chiến lược: “Văn hóa không dừng lại ở vai trò cầu nối hữu nghị, mà đã trở thành “sức mạnh mềm” cốt lõi, thành lá chắn từ xa bảo vệ vững chắc chủ quyền và an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Phát biểu trong buổi thăm và làm việc tại Trung tâm Kỹ thuật nghiệp vụ Công an nhân dân, ngày 6/7/2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Lịch sử đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội đã chứng minh vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của công tác kỹ thuật nghiệp vụ...”.

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Những ngày tháng 7, trên dải đất miền Trung nắng gió, những bước chân của cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến, Bộ Công an lặng lẽ đi qua những miền đất lửa Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Trong hành trình “Theo dấu chân những người anh hùng”, mỗi địa danh đi qua không chỉ là một điểm dừng chân, mà còn là một miền ký ức thiêng liêng. Mỗi nén hương được thắp lên không chỉ là lời tri ân, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình...