Dấu ấn hội tụ và lan tỏa

Hội tụ trí tuệ, khơi nguồn đổi mới

Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND (gọi tắt là Liên hoan) là hoạt động thường kỳ do Bộ Công an và Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp tổ chức 2 năm/lần. Ngày hội của những hoạt động nghiệp vụ có ý nghĩa thiết thực, tạo cơ hội cho những người làm báo gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Đồng thời, tạo động lực sáng tạo những tác phẩm về đề tài an ninh trật tự có giá trị, lan tỏa hình ảnh người chiến sĩ Công an "vì nước quên thân, vì dân phục vụ".

Qua 14 kỳ tổ chức, Liên hoan đã khẳng định vị thế với quy mô, sức lan tỏa ngày càng sâu rộng. Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an, Chủ tịch Liên hoan khẳng định: Năm nay, Liên hoan tổ chức trong bối cảnh đặc biệt: Thời điểm báo chí, truyền thông đang chuyển biến mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội… Cùng với đó, chủ trương quy hoạch, sắp xếp hệ thống báo chí theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, đặt ra yêu cầu báo chí CAND phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, mô hình tổ chức, phương thức sản xuất; tăng cường hội tụ giữa báo chí, truyền hình, phát thanh, điện ảnh và các nền tảng số...

Với sự chuẩn bị nghiêm túc, công phu, tổ chức triển khai bài bản, chuyên nghiệp, đổi mới, sáng tạo, hiệu quả, đẩy mạnh chuyển đổi số, Liên hoan lần thứ XV tiếp tục khẳng định sức hút, uy tín của một sân chơi lớn dành cho báo chí. Có 57 đơn vị tham gia, trong đó có 12 đơn vị ngoài lực lượng CAND, với tổng số 737 tác phẩm (bao gồm 432 tác phẩm Truyền hình, 276 tác phẩm Phát thanh, 29 tác phẩm Điện ảnh) và 45 thí sinh dự thi Phát thanh viên, người dẫn chương trình.

Theo đánh giá của Ban Giám khảo, Liên hoan lần này có bốn điểm nổi bật: Loại hình podcast lần đầu được đưa vào thi đạt kết quả ấn tượng; Video trên nền tảng số bắt nhịp xu hướng truyền thông hiện đại; Phóng sự được đầu tư công phu, bám sát thực tiễn; nhiều đề tài khó được lựa chọn, thể hiện bằng bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng. Cuộc thi Phát thanh viên, người dẫn chương trình tiếp tục góp phần đánh giá năng lực chuyên môn, phát hiện những nhân tố triển vọng cho phát thanh viên, người dẫn chương trình trong CAND.

Trong khuôn khổ Liên hoan, hai hội thảo chuyên môn: "Dữ liệu công nghệ số - Nền tảng an toàn cho Báo chí Công an trong kỷ nguyên mới" và "Hội tụ - Phân phối nội dung đa nền tảng tại Cục Truyền thông CAND" có sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực công nghệ, báo chí, truyền thông, góp phần gợi mở hướng đổi mới trong tổ chức sản xuất, nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí trong kỷ nguyên số.

Dấu ấn sáng tạo trong dòng chảy chuyển đổi số

Trung tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Trưởng ban Tổ chức Liên hoan khẳng định: Liên hoan không chỉ tôn vinh những tác phẩm xuất sắc mà còn là nơi hội tụ trí tuệ, bản lĩnh, trách nhiệm và tình yêu nghề của những người làm báo, làm truyền thông trong và ngoài lực lượng CAND.

Đằng sau các tác phẩm tham gia Liên hoan là những chuyến đi, những đêm bám hiện trường, những ngày lao động sáng tạo và khát vọng đưa sự thật, những điều tốt đẹp đến với công chúng. Mỗi tác phẩm thể hiện kết quả xuất sắc của quá trình dấn thân, quan sát, phát hiện, kể chuyện, góp phần phản ánh sinh động đời sống, nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự và những đóng góp thầm lặng của người chiến sĩ Công an. Nhiều tác phẩm đã thể hiện chiều sâu trong công tác tuyên truyền, làm rõ những định hướng chiến lược, phản ánh sinh động hành trình từ nghị quyết đến hành động, từ chủ trương đến những kết quả cụ thể phục vụ nhân dân. Cùng với đó là những tác phẩm sắc bén đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Tuy nhiên, theo Trung tướng Đỗ Triệu Phong, điều đáng trân trọng hơn cả là sự chuyển biến trong tư duy sáng tạo, khi con người thực sự trở thành trung tâm của câu chuyện. Người chiến sĩ Công an hiện lên không chỉ qua nhiệm vụ, chiến công mà qua những lựa chọn, hy sinh và những điều bình dị phía sau màu áo. Người dân không chỉ là đối tượng được giúp đỡ mà trở thành những con người có tiếng nói, phẩm giá, niềm tin và khát vọng sống.

Điểm sáng Liên hoan lần này cho thấy sự chuyển động tích cực trong tư duy làm báo hiện đại trước yêu cầu phát triển nội dung trên các nền tảng số. Loại hình podcast lần đầu được đưa vào Liên hoan và đạt kết quả ấn tượng với 44 tác phẩm dự thi. Cùng với đó hơn 140 video tham gia hạng mục nội dung trên nền tảng số. Phần thi "Người dẫn chương trình" phát hiện những gương mặt triển vọng, thể hiện sự tự tin, tinh thần cầu thị, khả năng từng bước làm chủ nhiều công đoạn sản xuất.

Những kết quả này cho thấy người làm báo CAND đang từng bước mở rộng không gian sáng tạo, chủ động thích ứng với xu hướng truyền thông mới. Công nghệ tạo thêm phương thức thể hiện, đưa tác phẩm đến công chúng, nhưng giá trị cốt lõi vẫn nằm ở chất lượng thông tin, bản lĩnh nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội, khả năng chạm đến những vấn đề thiết thực của cuộc sống.

Ban Tổ chức đã trao 35 giải Vàng, 71 giải Bạc, 108 giải Đồng, 152 Bằng khen, cho các tác giả, nhóm tác giả có tác phẩm xuất sắc, các phát thanh viên, người dẫn chương trình được đánh giá cao nhất. Giải Nhất toàn đoàn đã được trao cho Công an TP Hà Nội.

Như chia sẻ của Trung tướng Đỗ Triệu Phong tại Lễ bế mạc: Điều lớn hơn giải thưởng là giá trị tác phẩm trong lòng công chúng. Liên hoan khép lại, nhưng hành trình "Hội tụ và lan tỏa" vẫn tiếp tục. Đội ngũ những người làm báo, phát thanh, truyền hình, điện ảnh CAND sẽ tiếp tục sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào lẽ phải và sống có trách nhiệm với cộng đồng.

Thượng úy Lê Cao Thiên, Phó đội trưởng, Phòng Công tác Chính trị, Công an tỉnh Sơn La (Đại diện nhóm tác giả đạt giải Vàng hạng mục "Tác phẩm nghệ thuật và Chương trình chuyên biệt"):

"Vẻ đẹp tình người và sự hy sinh thầm lặng sau mỗi nhiệm vụ"

Với tôi, "Mưa bản, Mưa mường" không chỉ là một tác phẩm phim tài liệu, mà còn là câu chuyện giàu cảm xúc về người chiến sĩ CAND nơi miền biên viễn. Điểm đặc biệt của tác phẩm là không sử dụng lời bình, không thuyết minh, không có những câu từ ngợi ca hay dẫn dắt cảm xúc. Thay vào đó, chúng tôi để hình ảnh, âm thanh hiện trường cùng những hành động chân thực tự kể câu chuyện của mình. Chỉ có hiện thực, những hành động, sự lặng thầm của những con người đang làm tất cả để bảo vệ sự sống.

Giữa mưa lũ dữ dội, khi tính mạng và tài sản của người dân bị đe dọa, hình ảnh những người chiến sĩ Công an không quản hiểm nguy, băng qua dòng nước xiết, tiếp cận vùng bị cô lập để cứu giúp nhân dân đã tạo nên sức lay động mạnh mẽ. Không cần những lời thoại lớn lao, chính hành động của các anh đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và tình cảm gắn bó với nhân dân.

Tôi cho rằng, lựa chọn cách kể chuyện không lời bình cũng đặt ra yêu cầu cao đối với người làm phim. Mỗi khuôn hình phải có sức nặng, mỗi chi tiết phải chứa đựng cảm xúc và ý nghĩa riêng. Bởi đôi khi, một ánh mắt, một bàn tay đưa ra giữa dòng nước lũ hay khoảnh khắc người dân được trở về an toàn còn có sức lay động hơn rất nhiều lời diễn giải. Thông qua tác phẩm, chúng tôi mong muốn khán giả không chỉ cảm nhận được sự khốc liệt của thiên tai, mà còn nhìn thấy vẻ đẹp của tình người, sự hy sinh thầm lặng phía sau mỗi nhiệm vụ. Bởi bình yên đôi khi được tạo nên từ những điều rất giản dị: một sinh mạng được cứu sống, một gia đình được đoàn tụ, một bản làng vượt qua hoạn nạn. Và phía sau những điều bình dị ấy, những người chiến sĩ vẫn âm thầm cống hiến, để sự sống được tiếp nối và bình yên ở lại với mỗi mái nhà nơi vùng cao Sơn La.

Trung tá Trần Nam Chung, Giám đốc Điện ảnh CAND (Trưởng ban giám khảo hạng mục Điện ảnh):

"Mong có thêm sự cạnh tranh ở một số thể loại tại Liên hoan sau"

Lần thứ hai hạng mục Điện ảnh có mặt tại Liên hoan, chúng tôi nhận được 30 tác phẩm dự thi đến từ Công an các đơn vị địa phương, các cơ quan báo chí, truyền thông trong, ngoài lực lượng CAND, bao gồm nhiều thể loại như: Phim tài liệu, phim truyền hình dài tập, phim truyện 1 tập, phim khoa giáo, phim ngắn, tiểu phẩm tuyên truyền... Đồng thời, cũng thể hiện sự đa dạng về chủ đề, phản ánh sinh động các mặt công tác, chiến đấu, xây dựng lực lượng CAND và phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Ở thể loại phim tài liệu, nhiều tác phẩm thể hiện sự đầu tư bài bản, đa dạng màu sắc từ tài liệu xã hội đến chính luận. Cách thể hiện có nhiều góc nhìn mới mẻ, hiện đại, tư duy ngôn ngữ điện ảnh chuyên nghiệp, bám sát các vấn đề thời sự nóng hổi và lịch sử truyền thống vẻ vang của lực lượng. Ở thể loại Tiểu phẩm tuyên truyền: Ghi nhận bước đột phá rõ nét trong tư duy truyền thông pháp luật. Nội dung được thiết kế dễ hiểu, dễ tiếp cận, giúp quần chúng nhân dân thuận tiện vận dụng vào thực tế. Đáng biểu dương là hầu hết các tác phẩm đều do chính cán bộ, chiến sĩ Công an địa phương tham gia đảm nhận vai diễn. Dù không phải là diễn viên chuyên nghiệp, các chiến sĩ đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự chân thật, tâm huyết, nhiệt tình cống hiến.

Ở thể loại Phim truyền hình dài tập: Các tác phẩm tiếp cận những đề tài lớn, quy mô, phản ánh những chuyên án phức tạp, cuộc đấu tranh cam go với tội phạm. Kỹ thuật sản xuất, dàn dựng, hậu kỳ, diễn xuất đạt trình độ chuyên nghiệp cao, tạo được sức thu hút mạnh mẽ đối với người xem. Một điều đáng mừng là bên cạnh các thành phố lớn, nhiều địa phương dù điều kiện eo hẹp nhưng vẫn có tác phẩm đoạt giải cao như Công an tỉnh Quảng Ngãi với "Ký ức hoàn nguyên" (giải Vàng), Công an các tỉnh Điện Biên, Cao Bằng, Tuyên Quang có tác phẩm đoạt giải Bạc…

Tuy nhiên, do sự phân chia thể loại chưa tối ưu nên số lượng tác phẩm gửi về dự thi ở hạng mục Điện ảnh chưa tương xứng, chưa tạo ra sự cạnh tranh gay gắt cần thiết ở một số thể loại như phim truyện 1 tập hay phim khoa giáo, làm giảm đi tính phong phú, quy mô vốn có của mảng Điện ảnh CAND. Ngoài ra, vẫn còn sự chênh lệch về chất lượng kỹ thuật, nghệ thuật giữa các tác phẩm do các đơn vị chuyên nghiệp/Công an các thành phố lớn sản xuất so với các tác phẩm của Công an tỉnh/địa phương vùng sâu, vùng xa. Một số tiểu phẩm và phim ngắn tuyên truyền còn sa vào lối mòn minh họa báo cáo thành tích, tính kịch và tư duy ngôn ngữ điện ảnh chưa sâu....