Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có các cuộc hội đàm riêng với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani tại Moskva, tập trung thảo luận quan hệ song phương, hợp tác năng lượng và những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông.

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Từ vị trí bất lợi sau vòng bỏ phiếu đầu tiên, Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva đã đảo ngược cục diện để giành chiến thắng trước Thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro, qua đó xác lập kỷ lục với nhiệm kỳ tổng thống thứ tư.

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.

Trong tuyên bố về sự điều chỉnh học thuyết quân sự mới nhất, Người phát ngôn Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebi nhấn mạnh, Tehran sẽ không còn giới hạn hoạt động quân sự ở các đòn đáp trả nếu Mỹ nối lại các cuộc tấn công nhằm vào nước này.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đồng ý nối lại các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine do Mỹ làm trung gian ngay trong tháng 11 tới, giữa bối cảnh Washington gia tăng sức ép nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài tại châu Âu.

Từ sự đón tiếp trọng thị của hoàng gia đến việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, truyền thông Đan Mạch và quốc tế đã nêu bật những hoạt động trọng tâm trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Copenhagen của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP17) tại Yerevan, Armenia, mở ra cuộc rà soát toàn cầu đầu tiên về tiến độ thực hiện Khung đa dạng sinh học Côn Minh – Montreal. Khi thời hạn năm 2030 đang đến gần, hội nghị được kỳ vọng sẽ thúc đẩy những giải pháp thiết thực để đưa các cam kết vào cuộc sống.

Hội nghị của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra vào tuần trước đã khép lại mà không mang đến bất kỳ giải pháp mới nào cho các quốc gia đang phát triển, giữa bối cảnh thế giới bủa vây bởi các cuộc chiến tranh có nguy cơ lan rộng ở Trung Đông, xung đột dai dẳng tại Ukraine, gánh nặng trả nợ tăng cao và nguy cơ hình thành bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Đề xuất mới đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề Hội nghị G20 vào tháng 12 tới đang mở ra kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Kiev và Washington xuất hiện thêm những bất đồng, triển vọng hiện thực hóa sáng kiến này vẫn đối mặt với không ít trở ngại.

Không sử dụng vũ khí hạt nhân, nhưng cũng không loại trừ một chiến dịch không kích mới nhằm vào Iran. Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thu hút sự chú ý khi Washington cân nhắc những lựa chọn quân sự tiếp theo, giữa lúc triển vọng ngoại giao chưa rõ ràng.

Các chuyến hàng thương mại vào dải Gaza bị đình trệ khiến nguồn cung lương thực và nhu yếu phẩm sụt giảm, trong bối cảnh khoảng 2 triệu người Palestine tại đây thiếu nơi trú ẩn, thuốc men và các vật dụng cần thiết để vượt qua mùa Đông.

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.