Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo đã cấp phép thêm cho nhiều phương tiện lưu thông qua tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới Hormuz.
The New York Times dẫn các báo cáo tình báo công bố đầu tháng này thông tin, Iran được cho là đã tái lập quyền tiếp cận phần lớn các trận địa tên lửa, bệ phóng và cơ sở ngầm trên toàn quốc, bất chấp các đợt tập kích trước đó của Mỹ.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm 6/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chiến dịch quân sự mang tên “Cuồng nộ” sẽ kết thúc nếu Iran thực hiện đúng các cam kết đã đạt được với Mỹ.
Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.
Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?
Tại buổi họp báo thường kỳ chiều 23/4, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đã thông tin về việc bảo đảm an toàn cho tàu hàng Việt Nam qua eo biển Hormuz, chủ động đa dạng nguồn cung nhiên liệu, cũng như công tác bảo hộ công dân trước các diễn biến quốc tế đáng chú ý.
Căng thẳng Mỹ – Iran tiếp tục leo thang sau khi Washington xác nhận đã nổ súng và bắt giữ một tàu hàng treo cờ Iran gần eo biển Hormuz. Tehran ngay lập tức lên tiếng phản ứng mạnh mẽ, cảnh báo sẽ có biện pháp đáp trả, đồng thời cáo buộc hành động của Mỹ đe dọa tiến trình đàm phán mong manh giữa hai bên.
Việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu tiến hành phong tỏa các cảng biển của Iran thông qua Eo biển Hormuz không chỉ đơn thuần là một bước đi quân sự, mà là một đòn trực diện nhằm vào huyết mạch kinh tế của Tehran. Với mức thiệt hại ước tính lên tới hàng trăm triệu USD mỗi ngày, Washington dường như đang triển khai một “ván cờ sức bền”, trong đó sức ép kinh tế được sử dụng như đòn bẩy để buộc Iran trở lại bàn đàm phán.
Sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần, thông tin về khả năng Iran cùng Oman thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz đã làm dấy lên nhiều tranh cãi, không chỉ về mặt địa chính trị mà còn liên quan trực tiếp tới luật hàng hải quốc tế.
Trong bài đăng mới nhất trên mạng xã hội Truth Social hôm 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ, ông đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần nhằm vào Iran, với điều kiện Tehran đồng ý mở lại eo biển Hormuz.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công nhằm vào Iran, các thành viên của “Trục kháng chiến” do Iran lãnh đạo ở Trung Đông - các lực lượng vũ trang phi nhà nước thân Iran - cũng đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel.
Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang, Iran đang triển khai một cơ chế kiểm soát hàng hải mới tại eo biển Hormuz. Theo Al Jazeera, hệ thống này phân loại tàu thuyền theo mức độ quan hệ với Tehran, phản ánh bước chuyển từ phong tỏa cứng sang kiểm soát có chọn lọc.
Iran và Oman đã bắt đầu xây dựng một nghị định thư nhằm giám sát hoạt động tàu thuyền qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải then chốt vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu.
Chiều 2/4, tại buổi họp báo thường kỳ, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đã thông tin về lập trường của Việt Nam đối với tình hình Cuba, đồng thời cho biết các nỗ lực phối hợp với các bên liên quan nhằm bảo đảm an toàn cho tàu thuyền Việt Nam hoạt động qua eo biển Hormuz trong bối cảnh khu vực Trung Đông tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Trong một tuyên bố phát sóng trên truyền hình nhà nước ngày 30/3, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết, Tư lệnh lực lượng hải quân Alireza Tangsiri “đã về với thánh Allah do vết thương quá nặng”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi mới đây đã bác khả năng tồn tại các cuộc tiếp xúc với Mỹ. Tuyên bố này ngược lại với phía Nhà Trắng khi Thư ký báo chí Karoline Leavitt cho biết lực lượng Mỹ đã tiến rất gần tới việc hoàn tất các mục tiêu cốt lõi của chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, đồng thời nhấn mạnh các cuộc tiếp xúc với Tehran vẫn đang diễn ra theo hướng hiệu quả.
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khiến eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái rủi ro cao đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu, một tín hiệu tích cực vừa được phát đi từ Brussels. Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho biết, bà đã thảo luận với Tổng Thư ký Liên hợp quốc về một sáng kiến nhằm khơi thông eo biển huyết mạch này.
Sau 2 tuần, cuộc xung đột vũ trang giữa Mỹ-Israel và Iran đã chuyển sang giai đoạn mới, nguy hiểm hơn và không chỉ nhắm vào các mục tiêu quân sự như ban đầu. Theo các nhà phân tích, có dấu hiệu Mỹ tìm một “lối thoát danh dự” để rút khỏi cuộc chiến, nhưng thực tế còn nhiều việc cần phải hoàn tất.
Trước sức ép ngày càng tăng từ vai trò đặc biệt của eo biển Hormuz đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu, nhiều quốc gia xuất khẩu dầu lớn tại Trung Đông như Iraq, Arab Saudi hay Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đang tìm cách mở rộng các tuyến vận chuyển thay thế, nhằm duy trì nguồn cung ổn định cho thị trường thế giới giữa bối cảnh bất ổn như hiện tại.
Giới chuyên gia quân sự nhấn mạnh, thách thức lớn nhất đối với bất kỳ lực lượng tấn công bộ binh nào nhằm vào Iran chính là địa hình của quốc gia này. Với những dãy núi khổng lồ bao quanh, cao nguyên rộng lớn ở trung tâm và các sa mạc khắc nghiệt, lãnh thổ Iran từ lâu được ví như một “pháo đài tự nhiên”, nơi địa lý cùng sức mạnh quân sự cùng đóng vai trò không thể thay thế trong việc định hình chiến lược phòng thủ.
