Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth mới đây tuyên bố Washington có thể duy trì sức ép hàng hải với Iran “vô thời hạn”, song nhiều chuyên gia cho rằng khả năng theo đuổi một chiến dịch kéo dài đang đặt ra những thách thức không hề nhỏ.
Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.
Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.
Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.
Cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện Mỹ diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa nước này và Iran tiếp tục leo thang, với số thương vong của quân đội Mỹ gia tăng và chi phí quân sự ngày càng lớn.
Một nguồn thạo tin an ninh chia sẻ với Press TV, rằng động thái gần đây của Iran không còn đơn thuần là đòn đáp trả, mà phản ánh việc nước này áp dụng một học thuyết quân sự mới trong xung đột Trung Đông, thay vì những phản ứng được tính toán nhằm thể hiện quyết tâm nhưng vẫn tránh một cuộc xung đột toàn diện.
Hôm 26/6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo, lực lượng của họ đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran để đáp trả vụ tấn công vào một tàu thương mại đang đi qua eo biển Hormuz.
Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.
Reuters dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải mới nhất ngày 18/6 cho biết, ba siêu tàu chở dầu mang cờ Arab Saudi, vận chuyển khoảng 6 triệu thùng dầu thô, đã đi qua eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt xung đột giữa hai nước.
Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.
Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.
Có những địa danh chỉ hiện ra rõ nhất khi bị chặn lại. Hormuz là một nơi như thế. Eo biển hẹp nối Vịnh Ba Tư với Biển Arab là nơi khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua mỗi ngày, tương đương gần 1/5 tiêu thụ dầu và nhiên liệu lỏng toàn cầu. Trong hơn 100 ngày tuyến hàng hải ấy tê liệt, thế giới mới thấy nền kinh tế hiện đại vẫn có thể bị chi phối bởi một dải nước hẹp đến mức nào.
Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ không cần triển khai bộ binh tới Iran và nêu khả năng gặp gỡ trực tiếp với Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei.
Iran chỉ trích cuộc tấn công gần đây của Mỹ nhắm vào mục tiêu ở nước này là dấu hiệu của sự "thiếu thiện chí". Tuy nhiên, Mỹ tỏ ra không lo lắng khi nhận định các cuộc đàm phán sẽ chỉ "mất thêm vài ngày".
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố, Tehran sẽ mở rộng phạm vi xung đột ra ngoài khu vực Trung Đông nếu Mỹ và Israel tiếp tục các hành động quân sự nhằm vào Iran, trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao vẫn chưa đạt đột phá.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo "giáng cho Iran thêm một đòn mạnh" nếu Tehran không sớm đạt thỏa thuận với Washington.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo đã cấp phép thêm cho nhiều phương tiện lưu thông qua tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới Hormuz.
The New York Times dẫn các báo cáo tình báo công bố đầu tháng này thông tin, Iran được cho là đã tái lập quyền tiếp cận phần lớn các trận địa tên lửa, bệ phóng và cơ sở ngầm trên toàn quốc, bất chấp các đợt tập kích trước đó của Mỹ.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm 6/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chiến dịch quân sự mang tên “Cuồng nộ” sẽ kết thúc nếu Iran thực hiện đúng các cam kết đã đạt được với Mỹ.
