Iran hôm 25/4 (giờ địa phương) chính thức khôi phục lại hoạt động hàng không tại sân bay quốc tế Imam Khomeini - cảng hàng không lớn nhất Iran, tại Thủ đô Tehran. Nền tảng theo dõi hành trình Flightradar24 ghi nhận ít nhất ba chuyến bay đã cất cánh đến Istanbul vào sáng 25/4.
Lệnh phong tỏa hàng hải do Mỹ áp đặt đối với Iran đã chính thức được triển khai sau khi thời hạn do Washington đưa ra kết thúc. Theo các nguồn tin quốc tế, các biện pháp hạn chế được thực thi tại nhiều khu vực ven biển và hệ thống cảng của Iran, trải dài từ vịnh Ba Tư, vịnh Oman đến vùng biển phía Đông eo biển Hormuz.
Chiến sự lan rộng tại Iran đang buộc hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa để tìm nơi trú ẩn an toàn. Dù các dòng người vượt biên quy mô lớn vẫn chưa xuất hiện, những dấu hiệu ban đầu cho thấy một làn sóng di cư mới có thể đang hình thành, khi ngày càng nhiều người tìm đường rời khỏi các khu vực bị tàn phá. Nếu xung đột tiếp tục leo thang và hạ tầng thiết yếu bị phá hủy, dòng người này có thể nhanh chóng lan sang các nước láng giềng và đặt Thổ Nhĩ Kỳ cùng châu Âu trước nguy cơ đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo mới.
Phát biểu gần đây của Thủ tướng Bỉ Bart De Wever đã làm rõ một thực tế rằng, ngày càng nhiều lãnh đạo trong Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi mở lại kênh đối thoại với Nga, nhằm tìm giải pháp cho xung đột Ukraine.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xung đột tại Trung Đông nếu kéo dài, hoạt động thương mại có thể chịu tác động gián tiếp, đặc biệt ở khâu vận tải và logistics. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng các kịch bản ứng phó.
Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.
Hàng trăm triệu USD được đặt vào các “kèo” chiến tranh trên những nền tảng dự đoán trực tuyến, từ khả năng Mỹ tấn công Iran đến số phận của nước Cộng hòa Hồi giáo, đặt ra những câu hỏi mới về an ninh và đạo đức trong kỷ nguyên tiền mã hóa.
Tình hình quốc tế ngày 10/3 tiếp tục biến động khi xung đột liên quan Iran lan rộng tại Trung Đông, trong khi nhiều diễn biến đáng chú ý khác xuất hiện từ châu Âu đến Đông Bắc Á, liên quan năng lượng, an ninh và ngoại giao giữa các cường quốc.
Khi các quy tắc chung của hệ thống quốc tế bị phá vỡ, “ngay cả những quốc gia mạnh nhất cũng phải đối mặt với một thế giới khó dự đoán và nguy hiểm hơn”. Chính vì vậy, dù còn nhiều khiếm khuyết, luật pháp quốc tế vẫn là tuyến phòng thủ quan trọng nhất chống lại sự hỗn loạn trong quan hệ quốc tế.
Thế giới đang nín thở dõi theo những diễn biến mới nhất tại Trung Đông, nơi xung đột leo thang đã đẩy giá năng lượng chạm ngưỡng kỷ lục. Lịch sử hơn 50 năm qua đã chứng minh, mỗi biến động như vậy sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng đối với lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ toàn cầu.
Đằng sau những tuyên bố cứng rắn và các đòn trả đũa quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran là một thực tế khác: cuộc sống của hàng triệu người dân đang bị đảo lộn. Từ Tehran đến Tel Aviv hay Beirut, chiến tranh hiện diện trong tiếng còi báo động, những căn hầm trú ẩn chật hẹp và nỗi lo về ngày mai.
Cách Ukraine xử lý những sức ép này trong thời gian tới không chỉ có ý nghĩa đối với tương lai của cuộc xung đột mà còn có thể ảnh hưởng sâu rộng đến cục diện an ninh của châu Âu và trật tự quốc tế trong những năm tới.
Trung Đông là khu vực nơi các cuộc chiến thường lan rộng theo cách rất khó kiểm soát. Một sự kiện quân sự ở một quốc gia có thể kích hoạt phản ứng ở nhiều quốc gia khác. Điều này khiến nguy cơ domino chiến tranh trở thành mối lo ngại lớn đối với các nhà hoạch định chính sách.
Ngày 6/3, Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR) chính thức xác nhận cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đã chạm ngưỡng "tình trạng nhân đạo khẩn cấp nghiêm trọng". Trước làn sóng di cư khổng lồ do xung đột leo thang, cơ quan này nhấn mạnh yêu cầu cấp bách về việc đảm bảo an toàn tuyệt đối cho thường dân đang trên đường lánh nạn.
Trong nhiều thập niên qua, luật nhân đạo quốc tế đã được xây dựng nhằm giảm thiểu tác động của chiến tranh đối với dân thường. Tuy nhiên, các cuộc xung đột hiện đại – với sự kết hợp giữa chiến tranh công nghệ cao, chiến tranh ủy nhiệm và các chiến dịch tấn công chính xác – đang đặt ra những thách thức mới cho các quy tắc truyền thống.
Cơn địa chấn đang rung chuyển Trung Đông đặt châu Âu trước vấn đề: Khi quyền quyết định về ngưỡng leo thang nằm trong tay Washington, Tehran và Jerusalem, tiếng nói kêu gọi hạ nhiệt của Brussels chỉ còn là những âm hưởng lạc lõng.
Nghịch lý này không xuất phát từ thiện chí nhân nhượng mà từ những tính toán địa chính trị thực dụng và lạnh lùng nhất.
Cuộc đối đầu giữa Mỹ, Israel và Iran đang được nhiều dòng tin thời sự mô tả theo lối quen thuộc: bên nào đánh trước, đánh vào đâu, hỏa lực mạnh đến mức nào và ai phát đi thông điệp cứng rắn hơn. Nhưng điều đáng quan tâm nằm ở phần chìm: xung đột này đang đẩy môi trường an ninh Trung Đông vào trạng thái rủi ro nhiều lớp, nơi nguy cơ lớn nhất không nằm ở một đòn đánh quyết định, mà ở chuỗi sai số nhỏ có thể cộng dồn thành khủng hoảng khu vực kéo dài.
Trong bối cảnh chính quyền Mỹ gần đây tăng cường đáng kể hiện diện quân sự tại Trung Đông, bao gồm việc điều động nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford tới Địa Trung Hải, Liên hợp quốc cùng nhiều nước đã lên tiếng bày tỏ quan ngại, đồng thời khuyến cáo công dân rời Iran càng sớm càng tốt.
Mỹ mới đây chính thức tuyên bố khởi động giai đoạn hai của kế hoạch nhằm kết thúc cuộc chiến tại Gaza, cùng thời điểm này, lãnh đạo Hamas cùng đại diện các bên liên quan đang có mặt tại thủ đô Cairo (Ai Cập) để tham gia các cuộc đàm phán then chốt liên quan đến giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn do Washington dẫn dắt, mở ra một tiến trình mới về quản trị hậu xung đột và tái thiết vùng lãnh thổ bị tàn phá nghiêm trọng.
