Các cuộc gặp cho thấy nỗ lực của Nga trong việc duy trì đối thoại với các đối tác khu vực, đồng thời thúc đẩy giải pháp ngoại giao cho những vấn đề an ninh đang tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Nga và Iran tăng cường hợp tác, thúc đẩy trật tự thế giới đa cực
Ngày 27/10, bên lề Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 8 của Diễn đàn Các nước xuất khẩu khí đốt (GECF) tại Moskva, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc gặp riêng với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhằm trao đổi về tình hình khu vực và các vấn đề trong quan hệ song phương.
Phát biểu mở đầu cuộc gặp, Tổng thống Putin đánh giá Hội nghị thượng đỉnh GECF diễn ra tương đối thành công, đồng thời nhấn mạnh các cuộc gặp song phương giữa lãnh đạo các nước tham dự cũng mang lại nhiều kết quả hữu ích.
Đề cập tình hình khu vực, nhà lãnh đạo Nga cho rằng những diễn biến hiện nay là vấn đề đáng quan ngại, đặc biệt đối với Moskva trong bối cảnh nước này duy trì quan hệ hợp tác chặt chẽ với Tehran.
“Chúng ta là những nước láng giềng, có nhiều lợi ích chung và đang nỗ lực theo đuổi các lợi ích đó. Chúng tôi hy vọng tình hình sẽ phát triển theo chiều hướng tích cực”, Tổng thống Putin nhấn mạnh.
Những phát biểu này phản ánh sự quan tâm của Nga đối với tình hình an ninh tại Trung Đông, nơi các căng thẳng giữa Iran và Mỹ đang ảnh hưởng đến môi trường địa chính trị cũng như hoạt động vận tải và thị trường năng lượng quốc tế.
Về hợp tác song phương, Tổng thống Putin khẳng định Nga đang thực hiện các nghĩa vụ của mình trong tất cả dự án chung với Iran. Theo ông, kim ngạch thương mại giữa hai nước tăng 10,4% trong 8 tháng đầu năm nay, cho thấy hợp tác kinh tế tiếp tục được duy trì và phát triển.
Hợp tác năng lượng hạt nhân cũng là một nội dung đáng chú ý trong quan hệ Nga - Iran. Tổng thống Putin cho biết hoạt động xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran vẫn đang được triển khai. Đây là một trong những dự án hợp tác quan trọng giữa hai nước trong lĩnh vực năng lượng, đồng thời phản ánh vai trò của Nga trong việc hỗ trợ phát triển hạ tầng năng lượng hạt nhân dân sự của Tehran.
Nhà lãnh đạo Nga bày tỏ vui mừng khi được đón tiếp người đồng cấp Iran tại Moskva, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của việc hai bên thường xuyên gặp gỡ, trao đổi quan điểm về các vấn đề thời sự và chương trình nghị sự song phương.
Về phần mình, Tổng thống Masoud Pezeshkian cảm ơn sự đón tiếp của Nga, đồng thời đánh giá các cuộc tiếp xúc giữa hai nhà lãnh đạo luôn mang tính xây dựng và đạt hiệu quả cao.
Ông Pezeshkian bày tỏ biết ơn sự ủng hộ của Moskva đối với Tehran trên cả phương diện chính trị và kinh tế, đồng thời nhất trí với nhận định của Tổng thống Putin rằng hợp tác thương mại giữa hai nước đang tăng trưởng.
Bên cạnh các vấn đề kinh tế và năng lượng, hai nhà lãnh đạo cũng đề cập định hướng hợp tác trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều biến động.
Tổng thống Iran cho rằng những động thái của Mỹ tại khu vực cho thấy sự cần thiết phải thúc đẩy xây dựng một thế giới đa cực, mô hình mà ông nhận định có lợi cho tất cả các bên.
Theo ông Pezeshkian, các quốc gia trong khu vực có đủ khả năng giải quyết những bất đồng và vấn đề tồn tại thông qua đối thoại, không nhất thiết phải dựa vào sự hỗ trợ của Mỹ.
“Chúng ta có thể giải quyết tất cả các vấn đề tồn tại trong khu vực. Chúng ta có khả năng xử lý mọi vấn đề của mình, mọi vấn đề khu vực, mà không cần đến Mỹ”, Tổng thống Iran tuyên bố.
Trước đó, Tổng thống Putin và Tổng thống Pezeshkian đều tham dự và phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh GECF lần thứ 8, diễn đàn tập hợp các quốc gia có vai trò quan trọng trong lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu khí đốt.
Nga và Qatar phối hợp vì ổn định thị trường năng lượng
Cũng trong ngày 27/10, Tổng thống Vladimir Putin đã hội đàm với Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani bên lề hội nghị thượng đỉnh tại Moskva. Hai bên tập trung trao đổi về quan hệ song phương, hợp tác năng lượng và các vấn đề khu vực, trong đó có căng thẳng liên quan đến Iran.
Tổng thống Putin nhấn mạnh Nga và Qatar đều là những quốc gia sản xuất, xuất khẩu khí đốt lớn, qua đó giữ vai trò quan trọng đối với sự ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu. Theo ông, việc hai nước phối hợp trong lĩnh vực này có ý nghĩa thiết thực đối với thị trường quốc tế.
Nhà lãnh đạo Nga cho biết kim ngạch thương mại song phương đã tăng 10% và đánh giá tích cực triển vọng hợp tác giữa hai nước trong các lĩnh vực đầu tư, du lịch và giao lưu văn hóa.
Bên cạnh hợp tác kinh tế, tình hình Trung Đông cũng là trọng tâm trong cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo. Tổng thống Putin hoan nghênh những nỗ lực trung gian của Qatar nhằm giải quyết các cuộc khủng hoảng trong khu vực, đồng thời khẳng định Nga ủng hộ việc chấm dứt các hành động thù địch và tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột liên quan đến Iran.
Đề cập Bản ghi nhớ Islamabad được ký hồi tháng 6 với sự trung gian của Qatar và Pakistan, Tổng thống Putin cho rằng văn kiện này vẫn giữ nguyên giá trị như một cơ sở để thúc đẩy tiến trình đàm phán.
Theo nội dung được nhà lãnh đạo Nga đề cập, khuôn khổ thỏa thuận này hướng tới hỗ trợ Iran và Mỹ đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến. Việc duy trì giá trị của văn kiện được kỳ vọng có thể tạo cơ sở cho các nỗ lực ngoại giao tiếp theo trong bối cảnh tình hình khu vực còn nhiều phức tạp.
“Về phía mình, chúng tôi sẵn sàng làm tất cả những gì trong khả năng để góp phần giải quyết vấn đề phức tạp và cấp bách này”, Tổng thống Putin khẳng định.
Trong khi đó, Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani nhận định căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã ảnh hưởng đến toàn khu vực, trong đó có eo biển Hormuz và các thị trường năng lượng.
Eo biển Hormuz có ý nghĩa chiến lược đối với hoạt động vận chuyển năng lượng quốc tế. Vì vậy, bất kỳ diễn biến căng thẳng nào tại khu vực này cũng có thể làm gia tăng những lo ngại về an ninh hàng hải, hoạt động thương mại và sự ổn định của thị trường năng lượng.
Quốc vương Qatar đánh giá cao vai trò của Nga trong việc tìm kiếm giải pháp cho những bất đồng hiện nay, đồng thời kêu gọi tiếp tục nỗ lực xử lý các cuộc khủng hoảng khu vực.
Nhà lãnh đạo Qatar cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải giải quyết vấn đề Palestine và tình hình nhân đạo tại Dải Gaza, cho thấy chương trình nghị sự khu vực không chỉ giới hạn ở căng thẳng liên quan đến Iran mà còn bao gồm những thách thức an ninh và nhân đạo rộng lớn hơn tại Trung Đông.
Các cuộc gặp riêng giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin với lãnh đạo Iran và Qatar diễn ra trong khuôn khổ một hội nghị quốc tế về năng lượng, song nội dung trao đổi cho thấy mối liên hệ ngày càng rõ giữa an ninh khu vực và sự ổn định của thị trường năng lượng.
Đối với Nga, Iran và Qatar, hợp tác trong lĩnh vực khí đốt không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn gắn với lợi ích chiến lược trong việc duy trì các cơ chế phối hợp giữa những quốc gia có vai trò quan trọng trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong khi đó, những căng thẳng giữa Mỹ và Iran đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc duy trì các kênh đối thoại nhằm hạn chế nguy cơ xung đột tiếp tục mở rộng. Việc Nga nhấn mạnh sự cần thiết phải tìm kiếm giải pháp ngoại giao, đồng thời ghi nhận vai trò trung gian của Qatar và Pakistan, cho thấy các sáng kiến đàm phán vẫn được xem là một hướng đi quan trọng.
Tuy nhiên, những tuyên bố tại các cuộc gặp chưa đồng nghĩa với việc các bên đã đạt được thỏa thuận mới hay giải quyết được những bất đồng hiện hữu. Hiệu quả của các nỗ lực ngoại giao sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì đối thoại, mức độ sẵn sàng thỏa hiệp và việc các bên liên quan thực hiện những cam kết đã đưa ra.
