Mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng trước thông tin của trang Axios cho rằng ông chuẩn bị ra điều kiện nới lỏng trừng phạt Iran.
Ngày 19/9, lần đầu tiên kể từ khi xung đột với Houthi tái bùng phát, còi báo động phòng không lại vang rền trên bầu trời thủ đô Riyadh của Saudi Arabia. Cùng lúc, theo truyền thông Qatar, nước Mỹ phát đi cảnh báo gửi tới mọi công dân của mình tại Iraq, Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Iran, Qatar, Lebanon, Kuwait và Jordan về việc "nâng cao cảnh giác", trong bối cảnh "môi trường an ninh vẫn phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài dự kiến".
Cục diện Trung Đông vẫn khó đoán định, khi bất cứ người chơi nào trong bàn cờ địa chính trị đều đang hướng tới những mục tiêu lợi ích đối lập hoặc đan cài, và tạo nên một nút thắt chưa thể tháo gỡ.
Hôm 26/9 (giờ địa phương), khi được phóng viên hỏi về kế hoạch mới của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ: “Tôi bác đề xuất của họ”. Ông Trump cho rằng Tehran muốn sớm đạt thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz, song các điều khoản hiện tại khiến phía Mỹ không thể chấp nhận.
Wall Street Journal (WSJ) ngày 26/9 dẫn tin từ một quan chức cấp cao Mỹ cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran về một lệnh ngừng bắn kéo dài 7 ngày.
Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.
Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.
Người phát ngôn Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Behrouz Kamalvandi mới đây cho biết, Tehran có những quan ngại nhất định đối với cách Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi tiếp cận hồ sơ hạt nhân Iran.
Giới chức quân sự cấp cao của Mỹ - Israel và bảy nước Arab được cho là đã bí mật nhóm họp tại Đức hồi tuần trước. Nội dung trao đổi tập trung vào Iran và những điểm nóng an ninh đang gia tăng tại Trung Đông.
Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.
Việc Israel tuyên bố kiểm soát tác chiến mạng lưới đường hầm tại Ali al-Taher, vốn được Hezbollah xây dựng trong khoảng hai thập kỷ, đang đẩy mặt trận Lebanon vào một giai đoạn nhạy cảm mới. Diễn biến này càng đáng chú ý trong bối cảnh Iran từng chuyển tới Mỹ cảnh báo về nguy cơ phức tạp hóa tình hình tại khu vực này.
Quân đội Mỹ hôm 5/9 xác nhận tấn công ba tàu chở dầu Iran sau khi hai chiến hạm Mỹ bị tên lửa đạn đạo nhắm tới, đánh dấu bước leo thang mới trong căng thẳng giữa Washington và Tehran trên các vùng biển quanh Iran.
Theo giới quan sát, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới tại Mỹ đang trở thành một biến số đáng chú ý trong xung đột với Iran, khi chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa muốn duy trì sức ép đối với Tehran, vừa phải tính tới tác động của giá năng lượng và tâm lý cử tri trong nước.
Ngày 3/9, quân đội Iran tuyên bố đã tấn công các hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh, kho thiết bị và nhà chứa máy bay chiến đấu tại căn cứ không quân Ahmad Al-Jaber (Kuwait) và Al Minhad (UAE), trong giai đoạn thứ 31 của chiến dịch mà Tehran gọi là Saiqa (Tia chớp).
Hôm 2/9 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social một câu hỏi rằng liệu eo biển Hormuz có nên được đổi tên hay không.
Trong bối cảnh Mỹ nối lại việc tập kích các mục tiêu tại Iran sau hơn một tháng, Iran ngày 31/8 ngay lập tức có động thái đáp trả, đồng thời, Tổng thống Masoud Pezeshkian đã ra một tuyên bố cứng rắn.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu của nước này đã giảm gần 35% do các biện pháp trừng phạt của Mỹ và lệnh phong tỏa các cảng của Iran, trong bối cảnh đó, Tehran tuyên bố tiếp tục duy trì sức chống chịu trước sức ép từ Washington và theo đuổi các nỗ lực ngoại giao.
Theo Aljazeera, đồng rial Iran đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước tới nay trên thị trường tự do, vượt ngưỡng 2 triệu rial đổi 1 USD. Cột mốc mới cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với nền kinh tế Iran, vốn đã chịu tác động kéo dài từ các lệnh trừng phạt, lạm phát cao và những gián đoạn do xung đột.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẵn sàng cùng các nước láng giềng xây dựng cơ chế an ninh chung, trọng tâm là hiệp ước an ninh và không tấn công lẫn nhau giữa các quốc gia Hồi giáo.
Chosunbiz hôm 25/8 dẫn lời đại diện phía Tehran tuyên bố, việc mở lại eo biển Hormuz phụ thuộc vào việc Mỹ thực hiện các cam kết trong biên bản ghi nhớ đạt được hồi tháng 6.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 17/8 (giờ địa phương) đã công khai cảnh báo phát động tấn công quân sự nhằm vào Oman nếu Muscat cản đường các nỗ lực đàm phán của Washington liên quan đến Iran và eo biển Hormuz.
