Al Jazeera hôm nay (16/10) dẫn thông báo của Chính phủ Israel xác nhận các chuyến xe chở hàng hóa thương mại đã không được đưa vào dải Gaza trong hai ngày liên tiếp. Tel Aviv cho biết nguyên nhân xuất phát từ việc "thương nhân Gaza phản đối những khoản thu do Hamas áp đặt".
Cơ quan Điều phối các hoạt động của chính phủ Israel tại các vùng lãnh thổ (COGAT), đơn vị thuộc quân đội Israel phụ trách điều phối các vấn đề nhân đạo tại Gaza, nói thêm rằng các thương nhân địa phương đã ngừng phối hợp với cơ quan này để đưa hàng hóa vào dải đất này.
Tuy nhiên, ông Nahed Sheheiber, người đứng đầu nghiệp đoàn vận tải hàng hóa tư nhân tại Gaza, bác bỏ thông tin của Israel. “Các thương nhân không phải là những người ngừng các chuyến hàng”, ông nói, đồng thời cáo buộc Israel tìm cách quy trách nhiệm cho giới kinh doanh Gaza.
Sau thông báo của COGAT, nghiệp đoàn vận tải do ông Sheheiber đứng đầu đã làm việc với Bộ Kinh tế Gaza để bày tỏ quan ngại. Theo ông Sheheiber, trước đó, Bộ Kinh tế Gaza yêu cầu các thương nhân đóng 10.000 shekel (khoảng 3.226 USD) cho mỗi xe tải vào Gaza.
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Kinh tế Gaza Khaled Al-Raqab cho biết đây không phải khoản thuế mà là khoản đóng góp nhằm hỗ trợ trả lương cho các công chức tại dải đất này. Trong khi đó, theo Al Jazeera, văn phòng truyền thông của cơ quan quản lý dải Gaza khẳng định việc đóng phí là tự nguyện, một phần để hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn như góa phụ hay trẻ mồ côi.
Việc đình trệ các chuyến hàng thương mại, trong đó có trái cây và quần áo mùa Đông, khiến một nguồn cung thực phẩm và nhu yếu phẩm quan trọng cho người Gaza bị gián đoạn.
Theo dữ liệu do COGAT công bố hồi đầu năm nay, các tổ chức cứu trợ thường đưa vào Gaza những mặt hàng thiết yếu như bột mì, trong khi các thương nhân nhập khẩu thực phẩm dễ hỏng như trái cây và thịt.
“Chỉ riêng viện trợ nhân đạo là không thể đáp ứng nhu cầu của tất cả mọi người”, bà Shaina Low, người phát ngôn của một tổ chức cứu trợ quốc tế, cho biết, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc duy trì hoạt động thị trường để người dân tiếp cận hàng hóa thiết yếu.
Gần 12 tháng sau khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Hamas và Israel được thiết lập, tình hình nhân đạo tại Gaza vẫn “vô cùng nghiêm trọng”, theo Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA).
COGAT ước tính khoảng 2 triệu người dân Gaza cần lượng hàng hóa tương đương 250 xe tải mỗi ngày, thấp hơn đáng kể so với mức tối thiểu 600 xe tải mỗi ngày được quy định trong thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian cách đây một năm.
Khi mùa Đông đến gần, tình trạng thiếu hụt còn có thể ảnh hưởng đến nguồn cung vật liệu phục vụ chỗ ở, trong bối cảnh nhiều người dân Gaza đã mất nhà cửa vì chiến sự.
Trong cảnh báo đưa ra tuần trước, Tổng Giám đốc Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) Amy Pope cho biết gần 2 triệu người dân Gaza vẫn cần hỗ trợ về nơi trú ẩn. Khi mùa mưa và mùa Đông bắt đầu, nguồn cung nơi trú ẩn từ các đối tác nhân đạo mới đáp ứng chưa đến 17% nhu cầu.
Dữ liệu của IOM chỉ ra rằng hơn một nửa số lều và nơi trú ẩn tạm bợ đang được sử dụng tại Gaza đã xuống cấp nghiêm trọng và cần được thay thế. Trong khi đó, lều thường chỉ được thiết kế để sử dụng tạm thời trong khoảng 6-12 tháng. Do thiếu lựa chọn thay thế, nhiều gia đình phải sống trong các tòa nhà bị hư hại do chiến tranh, đối mặt với nguy cơ mất an toàn.
Nguy cơ càng gia tăng khi hiện tượng El Niño mạnh lên được dự báo có thể gây mưa lớn hơn, trong khi hệ thống thoát nước tại Gaza đã bị hư hại nghiêm trọng. Theo IOM, nước lũ có thể làm hư hại nơi trú ẩn, cuốn trôi tài sản còn lại của các gia đình và buộc họ tiếp tục di dời.
“Các gia đình đã phải chịu đựng nhiều lần di dời và mất mát nặng nề cần được vượt qua mùa Đông một cách an toàn và có phẩm giá”, bà Pope nói và kêu gọi đẩy nhanh việc nhập khẩu vật liệu xây dựng nơi trú ẩn với số lượng cần thiết, bảo đảm nguồn cung ổn định.
Cùng quan điểm, bà Reinhilde Van De Weerdt, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Palestine, khẳng định: "Trong mùa Đông, nhu cầu đưa hàng hóa vào Gaza càng trở nên cấp thiết hơn. Gần 2 triệu người cần nơi trú ẩn để chống chọi với cái lạnh và nguy cơ lũ lụt, khiến họ phải đối mặt với những rủi ro nghiêm trọng về sức khỏe và an toàn, chưa kể đến phẩm giá của họ".
Đại diện WHO kêu gọi Israel giảm bớt các hạn chế đối với vật tư y tế, nhấn mạnh thuốc thiết yếu không nên bị coi là hàng hóa có thể sử dụng cho cả mục đích quân sự. Theo bà, đây là những mặt hàng y tế thiết yếu được công nhận trên toàn cầu, cần thiết để duy trì hoạt động của bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh.
