Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.
Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.
Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 17/8 (giờ địa phương) đã công khai cảnh báo phát động tấn công quân sự nhằm vào Oman nếu Muscat cản đường các nỗ lực đàm phán của Washington liên quan đến Iran và eo biển Hormuz.
Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.
Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.
Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.
Sau khi Houthi tuyên bố áp đặt lệnh cấm vận hàng hải lên Arab Saudi với hiệu lực ngay lập tức, liên minh quân sự do Riyadh dẫn đầu khẳng định sẽ hành động cứng rắn trước mọi mối đe dọa nhằm vào hoạt động hàng hải và an ninh khu vực.
Reuters dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải mới nhất ngày 18/6 cho biết, ba siêu tàu chở dầu mang cờ Arab Saudi, vận chuyển khoảng 6 triệu thùng dầu thô, đã đi qua eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt xung đột giữa hai nước.
Theo báo cáo từ các doanh nghiệp vận tải, hiện có 18 tàu thuộc sở hữu của doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động tại khu vực Trung Đông, trong đó có 4 tàu treo cờ Việt Nam và 14 tàu treo cờ nước ngoài.
Ngày 10/3, báo cáo Bộ Xây dựng về tác động chiến tranh khu vực Trung Đông đối với hoạt động hàng hải, Cục Hàng hải và Đường thuỷ Việt Nam cho biết, hiện nay các tàu và thuyền viên Việt Nam vẫn trong tình trạng an toàn. Một số tàu vẫn đang hoạt động, một số tàu nằm neo chờ tại nhiều khu vực trong Trung Đông.
Tối 3/3, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đã công bố 2 số đường dây nóng 0904678978 và 0945296595 để hỗ trợ thuyền viên đang hoạt động tại vùng biển Trung Đông. Cục cũng yêu cầu chủ tàu phối hợp với các cơ quan để hỗ trợ cho các thuyền viên có nhu cầu hồi hương an toàn...
Xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông đang tạo ra những "rung chấn" mạnh mẽ đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Tại Việt Nam, cả ngành hàng không và hàng hải đều đang phải căng mình ứng phó với tình trạng đóng cửa không phận, tắc nghẽn hải trình và chi phí vận hành tăng vọt.
Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển trong thời đại mới của ngành hàng hải và đường thủy, Cục Hàng hải và đường thủy Việt Nam đang khẩn trương xây dựng Bộ luật Hàng hải Việt Nam (thay thế), dự kiến trình Chính phủ đầu tháng 1/2026.
Chiều 8/4, thông tin từ Trung tâm Phối hợp tìm kiếm, cứu nạn hàng hải Việt Nam cho hay, đơn vị vừa tập trung cứu nạn 8 thuyền viên, vớt được 4 thi thể của tàu cá bị chìm do đâm va trên vùng biển Hải Phòng.
Ngày 4/11, tại cầu cảng số 2 bến cảng Chân Mây (huyện Phú Lộc, Thừa Thiên Huế), Cảng vụ Hàng hải Thừa Thiên Huế phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức diễn tập phối hợp tìm kiếm cứu nạn (TKCN) hàng hải trong vùng nước cảng biển Thừa Thiên Huế năm 2024.
Đó là mục tiêu của Tổ chức Hàng hải Thế giới được nhắc đến nhân kỷ niệm 40 năm Trường Đại học Hàng hải Thế giới (Thuỵ Điển) được các cựu sinh viên từng học ở đấy tổ chức tại Việt Nam.
Ông Phạm Hải Bằng, Trưởng phòng Tàu biển, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, Việt Nam đang nằm trong Danh sách trắng, thuộc top những nước có tỷ lệ tàu lưu giữ thấp, với tỷ lệ khoảng 1-2%.
Thương mại hàng hải và sức mạnh hàng hải rất quan trọng đối với mạng lưới toàn cầu do khoảng 90% hàng hóa giao dịch của thế giới được vận chuyển bằng đường biển. Những cuộc thảo luận về quyền lực và chiến lược trong thế kỷ 21 thường xoay quanh các lĩnh vực mới gồm không gian mạng hay không gian vũ trụ.
Vào lúc 14 giờ 05 phút ngày 28/2, tổ công tác của Trung tâm Phối hợp tìm kiếm, cứu nạn hàng hải Việt Nam trong quá trình rà soát khu vực khe đá ven bờ biển Cửa Đại đã phát hiện thi thể nạn nhân cuối cùng, tiến hành cứu vớt và đưa về bờ.
