Thế gian biến cải

Mấy thập kỷ trước, “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” là sách gối đầu giường của rất nhiều người, từ những bậc trí thức, học giả đến các nhà lãnh đạo và trong học đường. Bao thế hệ nhớ và coi “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” là lẽ sống, là tuyên ngôn của lý tưởng, của hành trang đời người. Thế hệ ngày nay, cái gối đầu giường không phải là sách, không phải tuyên ngôn mà là “chú dế 3G” (điện thoại di động).

Thời thế đổi khác nhưng nếu thấy người người lướt face, chơi games, đọc net mà nói rằng, những “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, bộ “Tư bản”... đã lỗi thời, hết giá trị là sai lầm. Sự đọc và sự hào hứng không còn như xưa nhưng giá trị của những bộ sách đó mãi trường tồn không chỉ bởi tính khoa học trong giải thích thế giới mà còn là định hướng, khai mở lối đi của thế giới.

Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản lần đầu ra mắt vào ngày 24-2-1848 và ngày này đã đi vào lịch sử nhân loại. So với ngót 170 năm trước, thời đại ngày nay đã khác xa:

Thế gian biến cải vũng nên đồi
Mặn, nhạt, chua, cay lẫn ngọt bùi…

Có “chân giá trị” nào lại không phải thử thách, có hạnh phúc nào lại không phải đấu tranh. Thế kỷ XX đi qua với những trận cuồng phong, bão táp cách mạng nóng lạnh khác nhau. Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập chính là nguồn gốc và động lực của sự phát triển. Thử hỏi rằng: Bộ mặt của thế giới sẽ như thế nào ở thế kỷ XXI này nếu như không có sự đấu tranh của giai cấp vô sản trên toàn thế giới trong suốt hơn một thế kỷ rưỡi qua.

Với những bước thăng trầm khi lên cao, khi xuống thấp, thậm chí có lúc thoái trào, thế giới đã có nhiều sự đổi thay nhưng có một điều không thay đổi, đó là sự khát khao cháy bỏng của các giai cấp cần lao và của cả loài người nói chung muốn được hoàn toàn giải phóng khỏi sự áp bức, bóc lột bất công.

Tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản do C.Mác và Ph.Ăngghen khởi thảo vẫn sống mãi với thời gian không chỉ như một văn kiện có tính lịch sử mà còn là ngọn đuốc soi đường cho cả hiện tại và tương lai của nhân loại.

Có thể nói, trong số các tác phẩm được in trọn quyển của Mác và Ăngghen thì Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản là tác phẩm thuộc loại có số trang ít nhất. Nếu trừ đi các lời tựa và phần chú thích thì tác phẩm này chỉ vẻn vẹn 60 trang in. Tuy nhiên, đây chính là tác phẩm có tầm vóc khái quát cao nhất, mang ý nghĩa thời đại rộng lớn nhất.

Một quyển sách mỏng nhưng đã chứa đựng trong đó toàn bộ những quan điểm cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lênin về triết học, kinh tế chính trị học và về chủ nghĩa xã hội khoa học. Vì vậy, ngay từ lúc ra đời, Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản đã là cương lĩnh trực tiếp chỉ đạo tất cả các Đảng Cộng sản và phong trào công nhân trên toàn thế giới trong cuộc đấu tranh chống lại sự áp bức, bóc lột của giai cấp tư sản.

Cũng không phải ngẫu nhiên mà Tuyên ngôn được mở đầu bằng câu: "Một bóng ma của chủ nghĩa cộng sản đang ám ảnh châu Âu" và kết thúc bằng câu khẩu hiệu: "Vô sản tất cả các nước liên hiệp lại". Sự ra đời của Tuyên ngôn là một cột mốc đánh dấu bước ngoặt căn bản trong quá trình đó. Với Tuyên ngôn, chủ nghĩa Mác không còn là những yếu tố rời rạc, lẻ tẻ như trước đây. Trái lại, chủ nghĩa Mác đã trở thành một hệ thống khoa học hoàn chỉnh.

Ngày nay, trong xu thế toàn cầu hóa, thế giới đã trở nên phẳng hơn. Ai đã làm phẳng thế giới? Quá trình làm phẳng thế giới đã diễn ra như thế nào? Trong tác phẩm Thế giới phẳng, Thomas L.Friedman đã đưa ra mười nhân tố, ba sự hội tụ và sự sắp xếp vĩ đại làm phẳng thế giới. 

Trong một đoạn trích phần 4 “Sự sắp xếp vĩ đại”, Friedman viết: “Sandenl khiến tôi hơi giật mình khi nhận xét rằng quá trình làm phẳng mà tôi đang mô tả thực ra đã được C.Mác và Ph.Ăngghen đưa ra lần đầu tiên trong cuốn Tuyên ngôn xuất bản năm 1848”.

Sandel cho rằng mặc dù sự thu hẹp và làm phẳng thế giới mà ta thấy ngày nay có đôi chút khác biệt về mức độ với những gì Mác chứng kiến ở thời của ông, nhưng nó cũng là một phần của xu hướng lịch sử tương tự mà Mác đã đề cập trong các tác phẩm của ông về chủ nghĩa tư bản - đó chính là dòng chảy của công nghệ và tư bản mà không sức mạnh nào ngăn cản được. Nó loại bỏ mọi rào cản, biên giới, trở lực và bó buộc đối với thương mại toàn cầu.

Mác là một trong những người đầu tiên nhìn thấy khả năng thế giới trở thành một thị trường toàn cầu không bị hạn chế bởi các đường biên giới quốc gia. Sandenl giải thích: “Mác là người chỉ trích mạnh mẽ nhất chủ nghĩa tư bản, song ông cũng phát hiện ra sức mạnh đáng sợ của nó trong việc phá vỡ các rào cản và tạo ra một hệ thống sản xuất và tiêu thụ toàn cầu. 

Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, ông đã mô tả chủ nghĩa tư bản như một lực lượng sẽ làm tan rã tất cả các thực thể phong kiến, dân tộc và tôn giáo, khai sinh ra một nền văn minh phổ quát bị chi phối bởi các mệnh lệnh của thị trường. Mác cho rằng tư bản chắc chắn sẽ thực hiện được điều ấy, một cách tất yếu và cũng đáng mong muốn.

Mác cho rằng: “Bởi một khi chủ nghĩa tư bản đã phá hủy lòng trung thành dân tộc và tôn giáo, nó sẽ bóc trần toàn bộ cuộc đấu tranh giữa tư bản và lao động. Buộc phải cạnh tranh trong một cuộc đua toàn cầu đến cùng kiệt, những người lao động trên thế giới sẽ liên hiệp lại trong một cuộc cách mạng toàn cầu để chấm dứt sự áp bức. Do không còn bị ru ngủ bởi chủ nghĩa yêu nước và tôn giáo, họ sẽ thấy việc bị bóc lột một cách rõ ràng và sẽ đứng lên để chấm dứt nó”.

Thế thời đổi khác nhưng “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” vẫn rọi đường trong cuộc sống hôm nay.
Thế thời đổi khác nhưng “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” vẫn rọi đường trong cuộc sống hôm nay.

Quả thực, giờ đọc lại Tuyên ngôn Cộng sản, chúng ta không khỏi kinh ngạc trước sự mô tả chi tiết và sâu sắc của Mác về các nhân tố làm phẳng thế giới vào thời kỳ hưng thịnh của cách mạng công nghiệp, cũng như khả năng dự đoán siêu phàm của ông về các lực lượng này sẽ tiếp tục làm phẳng thế giới cho đến tận ngày nay.

Thế kỷ XXI mới bắt đầu, chủ nghĩa tư bản đã chuyển qua giai đoạn mới - chủ nghĩa tư bản hiện đại - bành trướng khắp toàn cầu. Những người cộng sản sẽ làm gì để tranh thủ thời cơ, vượt qua thách thức, nắm lấy cơ hội của thế giới đang ngày càng phẳng hơn để tiếp tục làm những cuộc cách mạng giành lấy chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động để thực hiện bằng được mục tiêu và lý tưởng của chủ nghĩa cộng sản...

Đúng như dự đoán của Mác cách đây gần 170 năm, bắt đầu từ nửa sau của thế kỷ XX, đặc biệt là từ những năm 70 trở đi, toàn cầu hóa kinh tế quốc tế đang là một xu hướng khách quan và ngày càng có nhiều nước tham gia.

Quả thực thế giới đang ngày càng phẳng. Đây vừa là thời cơ lại vừa là thách thức đối với đất nước ta trong quá trình tham gia vào sân chơi toàn cầu khi nội lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế còn yếu. Phân tích đúng đắn về những cơ hội và thách thức trong hội nhập kinh tế quốc tế, Đảng ta đã đưa ra những quan điểm chỉ đạo trong quá trình hội nhập. Đó là chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực theo tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, bảo đảm độc lập, tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích dân tộc, an ninh quốc gia, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường.

Hội nhập kinh tế quốc tế là sự nghiệp của toàn dân. Trong quá trình hội nhập cần phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của mọi thành phần kinh tế, của toàn xã hội, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Hội nhập kinh tế quốc tế vừa là quá trình hợp tác, vừa đấu tranh và cạnh tranh, vừa có nhiều cơ hội, vừa không ít thách thức, do đó cần tỉnh táo, khôn khéo và linh hoạt trong việc xử lý tính hai mặt của hội nhập tùy theo đối tượng, vấn đề, trường hợp, thời điểm cụ thể, vừa phải đề phòng tư tưởng trì trệ, thụ động, vừa phải chống tư tưởng giản đơn, nôn nóng.

Nhận thức đầy đủ kinh tế nước ta, từ đó đề ra kế hoạch và lộ trình hợp lý, vừa phù hợp với trình độ phát triển của đất nước, vừa đáp ứng các quy định của tổ chức kinh tế quốc tế mà nước ta tham gia, tranh thủ những ưu đãi dành cho các nước đang phát triển, kém phát triển và các nước có nền kinh tế chuyển đổi từ kinh tế tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường.

Kết hợp chặt chẽ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế với yêu cầu giữ vững an ninh, quốc phòng; thông qua hội nhập để tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, nhằm củng cố chủ quyền và an ninh đất nước, cảnh giác với những mưu toan thông qua hội nhập để thực hiện ý đồ “diễn biến hòa bình” đối với nước ta.

Với các nguyên lý lý luận được trình bày trong Tuyên ngôn soi đường, chủ nghĩa xã hội đã hình thành, cho dù còn những bước chông gai. Bất chấp diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, thời đại ngày nay vẫn là thời đại quá độ đi lên CNXH trên phạm vi toàn cầu. Nội dung đó của thời đại cũng chính là một trong những nội dung cơ bản đã được trình bày trong Tuyên ngôn. Như vậy, trải qua ngót 170 năm, Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản vẫn vẹn nguyên tính thời sự và thời đại.

An Nhi

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?