Thời thế đổi khác nhưng nếu thấy người người lướt face, chơi games, đọc net mà nói rằng, những “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, bộ “Tư bản”... đã lỗi thời, hết giá trị là sai lầm. Sự đọc và sự hào hứng không còn như xưa nhưng giá trị của những bộ sách đó mãi trường tồn không chỉ bởi tính khoa học trong giải thích thế giới mà còn là định hướng, khai mở lối đi của thế giới.
Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản lần đầu ra mắt vào ngày 24-2-1848 và ngày này đã đi vào lịch sử nhân loại. So với ngót 170 năm trước, thời đại ngày nay đã khác xa:
Thế gian biến cải vũng nên đồi
Mặn, nhạt, chua, cay lẫn ngọt bùi…
Có “chân giá trị” nào lại không phải thử thách, có hạnh phúc nào lại không phải đấu tranh. Thế kỷ XX đi qua với những trận cuồng phong, bão táp cách mạng nóng lạnh khác nhau. Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập chính là nguồn gốc và động lực của sự phát triển. Thử hỏi rằng: Bộ mặt của thế giới sẽ như thế nào ở thế kỷ XXI này nếu như không có sự đấu tranh của giai cấp vô sản trên toàn thế giới trong suốt hơn một thế kỷ rưỡi qua.
Với những bước thăng trầm khi lên cao, khi xuống thấp, thậm chí có lúc thoái trào, thế giới đã có nhiều sự đổi thay nhưng có một điều không thay đổi, đó là sự khát khao cháy bỏng của các giai cấp cần lao và của cả loài người nói chung muốn được hoàn toàn giải phóng khỏi sự áp bức, bóc lột bất công.
![]() |
Tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản do C.Mác và Ph.Ăngghen khởi thảo vẫn sống mãi với thời gian không chỉ như một văn kiện có tính lịch sử mà còn là ngọn đuốc soi đường cho cả hiện tại và tương lai của nhân loại.
Có thể nói, trong số các tác phẩm được in trọn quyển của Mác và Ăngghen thì Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản là tác phẩm thuộc loại có số trang ít nhất. Nếu trừ đi các lời tựa và phần chú thích thì tác phẩm này chỉ vẻn vẹn 60 trang in. Tuy nhiên, đây chính là tác phẩm có tầm vóc khái quát cao nhất, mang ý nghĩa thời đại rộng lớn nhất.
Một quyển sách mỏng nhưng đã chứa đựng trong đó toàn bộ những quan điểm cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lênin về triết học, kinh tế chính trị học và về chủ nghĩa xã hội khoa học. Vì vậy, ngay từ lúc ra đời, Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản đã là cương lĩnh trực tiếp chỉ đạo tất cả các Đảng Cộng sản và phong trào công nhân trên toàn thế giới trong cuộc đấu tranh chống lại sự áp bức, bóc lột của giai cấp tư sản.
Cũng không phải ngẫu nhiên mà Tuyên ngôn được mở đầu bằng câu: "Một bóng ma của chủ nghĩa cộng sản đang ám ảnh châu Âu" và kết thúc bằng câu khẩu hiệu: "Vô sản tất cả các nước liên hiệp lại". Sự ra đời của Tuyên ngôn là một cột mốc đánh dấu bước ngoặt căn bản trong quá trình đó. Với Tuyên ngôn, chủ nghĩa Mác không còn là những yếu tố rời rạc, lẻ tẻ như trước đây. Trái lại, chủ nghĩa Mác đã trở thành một hệ thống khoa học hoàn chỉnh.
Ngày nay, trong xu thế toàn cầu hóa, thế giới đã trở nên phẳng hơn. Ai đã làm phẳng thế giới? Quá trình làm phẳng thế giới đã diễn ra như thế nào? Trong tác phẩm Thế giới phẳng, Thomas L.Friedman đã đưa ra mười nhân tố, ba sự hội tụ và sự sắp xếp vĩ đại làm phẳng thế giới.
Trong một đoạn trích phần 4 “Sự sắp xếp vĩ đại”, Friedman viết: “Sandenl khiến tôi hơi giật mình khi nhận xét rằng quá trình làm phẳng mà tôi đang mô tả thực ra đã được C.Mác và Ph.Ăngghen đưa ra lần đầu tiên trong cuốn Tuyên ngôn xuất bản năm 1848”.
Sandel cho rằng mặc dù sự thu hẹp và làm phẳng thế giới mà ta thấy ngày nay có đôi chút khác biệt về mức độ với những gì Mác chứng kiến ở thời của ông, nhưng nó cũng là một phần của xu hướng lịch sử tương tự mà Mác đã đề cập trong các tác phẩm của ông về chủ nghĩa tư bản - đó chính là dòng chảy của công nghệ và tư bản mà không sức mạnh nào ngăn cản được. Nó loại bỏ mọi rào cản, biên giới, trở lực và bó buộc đối với thương mại toàn cầu.
Mác là một trong những người đầu tiên nhìn thấy khả năng thế giới trở thành một thị trường toàn cầu không bị hạn chế bởi các đường biên giới quốc gia. Sandenl giải thích: “Mác là người chỉ trích mạnh mẽ nhất chủ nghĩa tư bản, song ông cũng phát hiện ra sức mạnh đáng sợ của nó trong việc phá vỡ các rào cản và tạo ra một hệ thống sản xuất và tiêu thụ toàn cầu.
Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, ông đã mô tả chủ nghĩa tư bản như một lực lượng sẽ làm tan rã tất cả các thực thể phong kiến, dân tộc và tôn giáo, khai sinh ra một nền văn minh phổ quát bị chi phối bởi các mệnh lệnh của thị trường. Mác cho rằng tư bản chắc chắn sẽ thực hiện được điều ấy, một cách tất yếu và cũng đáng mong muốn.
Mác cho rằng: “Bởi một khi chủ nghĩa tư bản đã phá hủy lòng trung thành dân tộc và tôn giáo, nó sẽ bóc trần toàn bộ cuộc đấu tranh giữa tư bản và lao động. Buộc phải cạnh tranh trong một cuộc đua toàn cầu đến cùng kiệt, những người lao động trên thế giới sẽ liên hiệp lại trong một cuộc cách mạng toàn cầu để chấm dứt sự áp bức. Do không còn bị ru ngủ bởi chủ nghĩa yêu nước và tôn giáo, họ sẽ thấy việc bị bóc lột một cách rõ ràng và sẽ đứng lên để chấm dứt nó”.
![]() |
| Thế thời đổi khác nhưng “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” vẫn rọi đường trong cuộc sống hôm nay. |
Quả thực, giờ đọc lại Tuyên ngôn Cộng sản, chúng ta không khỏi kinh ngạc trước sự mô tả chi tiết và sâu sắc của Mác về các nhân tố làm phẳng thế giới vào thời kỳ hưng thịnh của cách mạng công nghiệp, cũng như khả năng dự đoán siêu phàm của ông về các lực lượng này sẽ tiếp tục làm phẳng thế giới cho đến tận ngày nay.
Thế kỷ XXI mới bắt đầu, chủ nghĩa tư bản đã chuyển qua giai đoạn mới - chủ nghĩa tư bản hiện đại - bành trướng khắp toàn cầu. Những người cộng sản sẽ làm gì để tranh thủ thời cơ, vượt qua thách thức, nắm lấy cơ hội của thế giới đang ngày càng phẳng hơn để tiếp tục làm những cuộc cách mạng giành lấy chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động để thực hiện bằng được mục tiêu và lý tưởng của chủ nghĩa cộng sản...
Đúng như dự đoán của Mác cách đây gần 170 năm, bắt đầu từ nửa sau của thế kỷ XX, đặc biệt là từ những năm 70 trở đi, toàn cầu hóa kinh tế quốc tế đang là một xu hướng khách quan và ngày càng có nhiều nước tham gia.
Quả thực thế giới đang ngày càng phẳng. Đây vừa là thời cơ lại vừa là thách thức đối với đất nước ta trong quá trình tham gia vào sân chơi toàn cầu khi nội lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế còn yếu. Phân tích đúng đắn về những cơ hội và thách thức trong hội nhập kinh tế quốc tế, Đảng ta đã đưa ra những quan điểm chỉ đạo trong quá trình hội nhập. Đó là chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực theo tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, bảo đảm độc lập, tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích dân tộc, an ninh quốc gia, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường.
Hội nhập kinh tế quốc tế là sự nghiệp của toàn dân. Trong quá trình hội nhập cần phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của mọi thành phần kinh tế, của toàn xã hội, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Hội nhập kinh tế quốc tế vừa là quá trình hợp tác, vừa đấu tranh và cạnh tranh, vừa có nhiều cơ hội, vừa không ít thách thức, do đó cần tỉnh táo, khôn khéo và linh hoạt trong việc xử lý tính hai mặt của hội nhập tùy theo đối tượng, vấn đề, trường hợp, thời điểm cụ thể, vừa phải đề phòng tư tưởng trì trệ, thụ động, vừa phải chống tư tưởng giản đơn, nôn nóng.
Nhận thức đầy đủ kinh tế nước ta, từ đó đề ra kế hoạch và lộ trình hợp lý, vừa phù hợp với trình độ phát triển của đất nước, vừa đáp ứng các quy định của tổ chức kinh tế quốc tế mà nước ta tham gia, tranh thủ những ưu đãi dành cho các nước đang phát triển, kém phát triển và các nước có nền kinh tế chuyển đổi từ kinh tế tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường.
Kết hợp chặt chẽ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế với yêu cầu giữ vững an ninh, quốc phòng; thông qua hội nhập để tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, nhằm củng cố chủ quyền và an ninh đất nước, cảnh giác với những mưu toan thông qua hội nhập để thực hiện ý đồ “diễn biến hòa bình” đối với nước ta.
Với các nguyên lý lý luận được trình bày trong Tuyên ngôn soi đường, chủ nghĩa xã hội đã hình thành, cho dù còn những bước chông gai. Bất chấp diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, thời đại ngày nay vẫn là thời đại quá độ đi lên CNXH trên phạm vi toàn cầu. Nội dung đó của thời đại cũng chính là một trong những nội dung cơ bản đã được trình bày trong Tuyên ngôn. Như vậy, trải qua ngót 170 năm, Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản vẫn vẹn nguyên tính thời sự và thời đại.

