Tặng nhau một tấm gương soi

Vậy là, Chạp rồi. Có ngóng hay có mong, có không chờ hay không đợi gì thì đào cũng sắp khoe sắc hồng, mai cũng sắp bung hoa vàng rực. 

Thêm một năm mới đang đĩnh đạc đến hiên nhà, trên môi người. Một năm nhiều năng lượng đã sắp trôi qua, một năm nhiều hy vọng sắp tiếp diễn.

Ngô tôi đều đặn mỗi năm vẫn viết mấy mươi vạn chữ hầu bạn đọc, có bài hay bài dở, có bài luận đúng có bài luận sai. Ngõ hầu cũng là một tấm lòng mong muốn mọi thứ tốt đẹp hơn, ước mong quốc gia ngày càng phát triển, nhân dân được thuận lợi trong sinh kế, an vui trong tâm tưởng.

Tưởng chừng điều ấy là lớn lao, nghĩ rằng điều ấy là sáo rỗng. Nhưng thật ra thì nó cũng dung dị như mùi mứt thơm của mẹ, mùi mồ hôi của cha, chén canh nóng của chị mà thôi.

Trót sinh may mắn được làm người lành lặn lại chọn nghiệp cầm bút mưu sinh thì làm sao có chuyện mưu cầu điều gì bất chính cho cá nhân mình được, chỉ có ký tự này bồi phụng mà thôi.

1. Ngô tôi vẫn nếp nghĩ cũ, lại ngày bé trót đọc nhiều văn chương Á đông nên người đâm ra lẩn thẩn lúc nào không rõ nữa. Nhưng vẫn luôn tin rằng kiếp này được làm người thì kiếp trước đã phải tu tập nhiều, làm điều tốt nhiều.

Kiếp này được làm người, may mắn phấn đấu được làm quan nhân, làm cán bộ lãnh đạo thì kiếp trước rồi kiếp trước nữa phải sống trọn vẹn lắm. Trước là chính mình tốt, sau là nhờ hồng ân của tiên tổ, rồi đến công sức học tập phấn đấu mới thành được.

Thuyết nhân quả của Đạo giáo tin rằng, trong vòng luân hồi của một cá nhân thì cá nhân ấy đã gieo cho mình một hạt giống phước báu. Năng chăm sóc thì cây ngày càng tươi xanh, quả ngọt ngày càng nhiều. Quả ngọt của cây là trường tồn, vừa dùng ít vừa chăm sóc cây thì quanh năm quả ngọt vẫn còn. Tham lam ăn quả mà bỏ quên chăm cây thì quả nhanh hết, cây nhanh suy rồi chết. Đó là thuyết lý giải vì sao kẻ tham tàn kiếp này vẫn sống lâu, vẫn ngồi mâm trên ăn món ngon mà không bị luật nhân quả áp chiếu.

Ngô nghĩ, nhân quả là có, chỉ là đến sớm hay đến muộn. Cây nhân quả chưa suy không có nghĩa là sẽ không mất đi, đến lúc cây mất đi thì cũng là lúc nghiệt oan kéo về.

Viên Mai tiên sinh có kể một điển tích trong Tử Bất Ngữ, Ngô tôi đọc thấy đem làm minh hoạ cho thuyết nhân quả này rất phù hợp. Xin lược trích theo trí nhớ để hầu bạn đọc,

"Mỗ làm quan tri huyện. Tục ở huyện này dân chúng có chuyện kiện thưa phải nộp cho riêng quan trước ít tiền. Một ngày, nhà nọ có việc kêu oan, đánh trống mời quan phân xử. Đại khái có mảnh đất, bị cường hào cướp mất.

Quan phân xử xong, cho dân về. Vào phòng nghỉ lục tiền nộp theo lệ, thấy tiền còn xâu chỉ đỏ. Tiền xâu chỉ đỏ nghĩa là tiền nhà trai nộp cho nhà gái khi mua thiếp nạp lẻ.

Vội sai lính đuổi theo mời lại phủ hỏi chuyện, mới hay nhà kia có oan ức mà không còn tiền nộp quan theo lệ, phải gả bán con gái cho người làng bên. Quan tri huyện lập tức trả lại tiền, sai lính đến nhà mua con gái đòi lại người cho về với cha mẹ.

Nhiều năm sau tri huyện lâm bệnh, lơ mơ thấy lạc đến một nơi lạ. Có người ngồi giữ cán cân việc tốt việc xấu, việc xấu thẻ đen, việc tốt thẻ đỏ. Cứ vậy mà ném vào hai đầu cân. Đầu cân có thẻ đen của quan tri huyện cứ trĩu xuống trong lúc đầu cân có thẻ đỏ cứ cao dần lên, quan tri huyện hốt hoảng thì bất ngờ có tấm thẻ đỏ được ném vào đầu cân. Ngay lập tức, đầu cân chứa thẻ đen nâng lên còn đầu cân có thẻ đỏ chìm sâu xuống. Nhìn kỹ mới thấy tấm thẻ đỏ ấy chứa chuyện trả lại xâu tiền cột chỉ đỏ cho gia đình nhà nọ năm nào.

Quan huyện tỉnh dậy, tự dưng khỏi bệnh. Từ đó năng cúng tế, bố thí làm phước. Ít năm sau lại bệnh, lần này đến nơi cũ từng mơ thấy, đợi cân mãi mà phía bên đầu thẻ đỏ vẫn không chìm xuống, thắc mắc hỏi người ném thẻ được trả lời, "Trước ông làm việc tốt không nghĩ đến chuyện tư lợi cho riêng mình. Về sau ông bố thí chùa chiền cốt mong thu về phước báu, như vậy là không đúng".

Tỉnh giấc, quan tri huyện biết vận mình đã cạn. Vài hôm sau thì mất".

2. Chân thành mà thừa nhận với nhau, đã có một quãng thời gian trong tâm tưởng nhiều người đó chính là nhìn vị trí thấy tư lợi. Từ chuyện đề bạt, luân chuyển đều chăm chăm với câu hỏi, "Sẽ kiếm được bao nhiêu nếu ngồi ở cương vị này?".

Như một hệ lụy kéo dài, người trước nghĩ vậy người sau cũng nghĩ vậy, chúng ta hoặc là không thừa nhận hoặc là cố tình lờ đi thôi. Bởi ngôn từ không thay đổi được thực tế, ý chí chủ quan không ngăn được hiện thực hiện hữu.

Ngô tôi đã viết trong rất nhiều bài viết của mình, chắc là những bài viết ấy cũng gây khó chịu cho nhiều người nhưng biết làm sao được, Ngô vốn dĩ "Yêu ai cứ bảo rằng yêu/ Ghét ai cứ bảo rằng ghét / Dù ai cầm dao dọa giết / Cũng không nói ghét thành yêu". 

Trong quan niệm Á Đông của mình, "cọp chết để da, người ta chết để tiếng", người có chữ sợ hãi lịch sử, thân làm quan nhân sợ hãi hậu thế xét về. Đấy là cái thắng, cái phanh của mỗi người đứng trước những lựa chọn, gật đầu làm điều sai trái để thu lợi cho cá nhân hay lắc đầu từ chối để bảo toàn khí tiết cho mình. 

Tiếc rằng, người làm được thì ta làm được, ta không làm cũng có kẻ khác làm, rồi cứ vậy mà trượt dài, không còn quan tâm đến bất cứ điều gì khác ngoài mục đích mình càng có nhiều càng tốt, những việc còn lại không quan trọng.

 Khi Ngô tôi viết đến đây, cũng là lúc nhận được thông tin Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc ký quyết định thi hành án kỷ luật với hình thức cách chức đối với ông Ngô Văn Tuấn - Phó Chủ tịch UBND Tỉnh Thanh Hóa.

Ông Tuấn bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương xác định có nhiều vi phạm trong công tác khi đảm nhiệm cương vị Giám đốc Sở Xây dựng Tỉnh Thanh Hóa, hàng loạt sai phạm này có sai phạm "Cố ý làm trái các quy định của Hội đồng thi tuyển công chức tỉnh Thanh Hóa năm 2011; ban hành quyết định thành lập Hội đồng tuyển chọn cán bộ, công chức của Sở Xây dựng không đúng thẩm quyền nhằm ưu ái, nâng đỡ trong việc tiếp nhận, điều động, bổ nhiệm bà Trần Vũ Quỳnh Anh từ nhân viên lao động hợp đồng vào làm công chức chuyên môn; trong thời gian rất ngắn sau đó đã bổ nhiệm làm Phó trưởng phòng, Trưởng phòng; đề nghị quy hoạch chức danh Phó giám đốc Sở và kết nạp Đảng, tham gia Đảng ủy Sở Xây dựng đối với bà Trần Vũ Quỳnh Anh trái quy định.

Ban hành quyết định về tiêu chuẩn bổ nhiệm cán bộ không đúng thẩm quyền, vi phạm tiêu chuẩn cán bộ do cấp có thẩm quyền quy định; bổ nhiệm nhiều trưởng phòng, phó trưởng phòng chưa đủ điều kiện, tiêu chuẩn, trong đó điển hình là trường hợp bà Trần Vũ Quỳnh Anh".

Bà Trần Vũ Quỳnh Anh chính là người có biệt danh hot girl Thanh Hóa, hiện đang bặt vô âm tín không biết đang làm gì, ở đâu.

Dư luận thừa hiểu câu chuyện vì sao hot girl Thanh Hóa từ một cá nhân không được trang bị kiến thức, không có công tác chuyên môn, không có quá trình phấn đấu cống hiến nhưng lại nhanh chóng được đề bạt hết vị trí lãnh đạo này đến vị trí lãnh đạo khác, bằng mọi cách bổ sung hết loại bằng cấp này đến bằng cấp khác cho nhằm hợp thức hóa câu chuyện quy trình đề bạt bổ nhiệm.

Để lên được vị trí phó Giám đốc Sở Xây dựng Tỉnh, ông Ngô Văn Tuấn thừa sức hiểu phải nên làm những gì, thừa sức biết phải không nên làm chuyện gì. Nên tuyệt đối ông Ngô Văn Tuấn không thể vô tình trong việc của hot girl Thanh Hóa được.

Vậy thì tại sao biết sai vẫn làm, ấy là bởi cái tư duy mà Ngô tôi vừa kể ở trên, làm tất cả chỉ miễn sao thu lợi được cho mình. Nâng đỡ người của quan anh, để quan anh hài lòng mà cất nhắc lên vị trí cao hơn cũng là một cách để thu lợi cho mình vậy.

Thế nhưng, chuyện bí mật duy nhất là chuyện không làm, còn đã làm thì không còn bí mật nữa. Mà làm sai, dĩ nhiên là phải trả giá thôi, đó cũng là mối quan hệ nhân quả đơn thuần mà phổ biến nhất.

3. Trong bối cảnh quyết tâm chỉnh đốn Đảng của Đảng, quyết tâm kiến tạo của Chính phủ, quyết tâm nói không với cán bộ thoái hóa biến chất, với nhóm lợi ích, với tham nhũng… Không chỉ quyết tâm bằng phát ngôn, bằng lời nói, mà còn có cả hành động với những gương mặt uy quyền một thời phải ra tòa để chịu sự phán xét của pháp luật. Thậm chí, có những cá nhân đã về hưu hơn năm năm rồi vẫn phải chịu sự hồi tố của pháp luật.

Thế cho nên, trước khi khóc lóc hay xin lỗi, hãy nhìn lại để tự sửa mình, để trót làm điều sai thì cố sửa chữa, để thấy tương lai của mình là do chính mình lựa chọn và chịu trách nhiệm chứ không thể cầu cạnh một ai khác. 

Có ai lại bảo vệ cho người sai bao giờ, giả dụ có bảo vệ được thì cũng chỉ một quãng rồi thôi bởi quyền cao chức trọng cũng đâu phải là mãi mãi. Rồi cũng đến lúc chỉ một mình mình chịu trách nhiệm cho những sai quấy mà mình đã gây ra, hay nghe lời người khác mà hành động nhằm được chia phần lại quả.

Vì vậy, cuối năm này Ngô tôi mong muốn tặng cho nhau một tấm gương, có tấm gương trong nhà sẽ có thêm cơ hội để soi mình, để xem gương mặt mình còn thiện lương hay không. Còn thì cố mà giữ, mất thì gắng mà tìm lại.

Cũng là số báo cuối cùng của năm Âm lịch, Ngô tôi kính chúc quý bạn đọc cùng gia đình một năm mới an lành, nhiều ấm êm.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

Chương trình Lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng tháng 5/2026 thu hút hàng nghìn người đổ về

Một concert, vạn dịch vụ hưởng lợi

Du lịch âm nhạc tạo ra một nguồn thu lớn khi thu hút lượng lớn người xem, kèm theo hàng loạt các dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm. Đây cũng là lý do nhiều địa phương bắt đầu xem các đại nhạc hội như một công cụ phát triển kinh tế, tương tự cách họ từng làm với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Dấu ấn Pháp tại World Cup 2026

Khi danh sách các đội tuyển dự World Cup 2026 được gửi tới FIFA, một thống kê đã làm sáng tỏ vị thế độc tôn của bóng đá Pháp: Với 99 cầu thủ sinh ra tại Pháp - chiếm gần 8% tổng số nhân sự dự giải, vượt xa Hà Lan (67 người) và Đức (50 người) để trở thành nước xuất khẩu cầu thủ nhiều nhất thế giới.

Thanh kiếm quyền lực

Thanh kiếm quyền lực

Trong các câu chuyện về kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công ở nước ta năm 1945, hầu như không thể thiếu đề tài: Đại diện chính quyền cách mạng tiếp nhận ấn, kiếm và chứng kiến Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị.

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Từ vở múa “Khổng tước”: Làm thế nào để có những đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam?

Sau bốn suất diễn tại Nhà hát Hồ Gươm, vở vũ kịch “Khổng Tước - The Peacock Hanoi 2026” đã khép lại hành trình tại Hà Nội, để lại nhiều dư âm sâu sắc trong lòng khán giả. Không chỉ gây ấn tượng bởi ngôn ngữ múa tinh tế và không gian sân khấu giàu tính nghệ thuật, vở diễn  tạo nên những rung động mạnh mẽ với người xem.

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Từ vụ nhạc sĩ Minh khang: 100 cái lý không bằng 1 cái tình

Một đoạn clip tranh cãi tưởng chừng chỉ là va chạm cá nhân lại nhanh chóng bộc lộ phía sau nó những vấn đề lớn hơn, đáng để người ta phải suy ngẫm, đó là cách ứng xử của người nổi tiếng trong cuộc sống đời thường, đó là văn hóa kinh doanh, coi khách hàng là "ông nội", sẵn sàng cho người lao động nghỉ việc, khi áp dụng bộ quy tắc cứng nhắc.

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Năm 2026 và hy vọng mới cho “lá phổi thế giới”

Khi thế giới nói về biến đổi khí hậu, Amazon thường được nhắc đến như “lá phổi của Trái đất”. Nhưng ở phía bên kia Đại Tây Dương, rừng mưa Congo - khu rừng nhiệt đới lớn thứ hai thế giới - đang âm thầm gánh vác vai trò không kém phần sống còn đối với khí hậu hành tinh, trong khi sự quan tâm, nguồn lực và cam kết bảo vệ lại quá ít ỏi.

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Lên Tà Xùa uống trà Shan tuyết

Trà Shan tuyết cổ thụ mọc trên những ngọn núi cao, trải dài từ Đông Bắc qua Tây Bắc. Mỗi vùng thổ nhưỡng khác biệt, hương vị trà cũng vì thế mà có nhiều biến đổi. Trà từ phía Đông như Quản Bạ, Tây Côn Lĩnh, Hoàng Su Phì của Hà Giang thiên về vị ngọt, chuyển qua cực Tây với Tủa Chùa của Điện Biên sẽ nồng nàn đắng chát, trục giữa có vùng trà cổ thụ ở Tà Xùa (Sơn La), lại mang sự cân bằng hoàn hảo ở cả hương - vị trong nội chất trà.

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.