Phỏng vấn cái trống trường

Phóng viên (PV): Trông bác hôm nay “nhiệt” quá nhỉ?

Trống: Mấy tháng hè ngồi thiền rồi còn gì. Hôm nay tôi phải nổi trống khai giảng năm học mới, phải tưng bừng chứ. Cô không thấy náo nức năm học mới à?

PV: Tôi vừa náo nức vừa buồn buồn. Náo nức vì nghe tiếng “tùng tùng”, buồn buồn vì nghe tiếng “reng reng”. Chuông là phong tục của trường Tây còn trống là ký ức của trường ta. Bắt đầu tiếng “tùng tùng” đầu tiên tháng 9/1945. Ký ức này đã 80 năm rồi đấy.

Phỏng vấn cái trống trường -0
Minh họa: Lê Tâm

Trống: Bây giờ, tiếng “reng reng” chỉ kêu ở trường tư thục thôi. Còn trường công lập thì tiếng “tùng tùng” chưa bao giờ mất đi.

PV: Cũng có những thay đổi, trước đây ta chỉ cần một bộ sách giáo khoa (SGK). Sau đó lại có những sáng kiến được tùy chọn nhiều bộ SGK. Mới đây lại có hướng nhất thể hóa một bộ sách. Bác ủng hộ cách nào?

Trống: À phải rồi. Quyết định của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 71-NQ/TW) về việc “bảo đảm cung cấp một bộ SGK thống nhất toàn quốc, phấn đấu tới năm 2030 cung cấp miễn phí SGK cho tất cả học sinh” là một quyết định rất đúng đắn, có sự thấu hiểu nền tảng của giáo dục, thấu hiểu con người. Nhìn ra thế giới thì có những siêu cường như Hoa Kỳ không dùng một bộ SGK thống nhất. Nước Nga đã từng cho phép mở rộng nhiều bộ nhưng gần đây đã hợp nhất thành một bộ SGK. Trung Quốc thì chỉ cho phép nhiều bộ ở các môn tự nhiên nhưng các môn xã hội như Trung văn, Lịch sử… thì lại hợp nhất một bộ SGK thống nhất.

PV: Họ dựa vào đâu để quyết định như vậy?

Trống: Về cơ bản thì giáo dục và đào tạo làm hai nhiệm vụ. Một là dạy làm nghề, hai là dạy làm người. Phần làm nghề cần những kiến thức tự nhiên và khách quan, như mặt trời mọc mỗi ngày. Còn phần dạy làm người là phần tối quan trọng mà các nhà giáo dục Việt Nam đã nhấn mạnh nghìn năm cũng như trong nền giáo dục mái trường xã hội chủ nghĩa, nhưng xem ra… một số người cũng còn lơ mơ.

PV: Bác nghĩ sao về môn Văn? Học rất khó mà ứng dụng thì xa vời.

Trống: Môn Văn chính là một công cụ đẽo tạc nên con người. Người ta học Văn học Anh để “trở thành” người Anh; học Văn học Pháp để “trở thành” người Pháp. Xin cô hãy hiểu trong nháy nháy nhé, bởi sự hình thành này không phụ thuộc vào màu da, chủng tộc.

PV: Trong thế giới phẳng thì việc “trở thành” này có cần phải cấp bách không?

Trống: Tùy theo quan niệm của mỗi nước. Có siêu cường số 1 cho phép đốt cờ để bày tỏ thái độ. Hoặc trên vương quốc từng rộng nhất thế giới, người ta chia rẽ không tôn trọng chính lá cờ của họ thì việc trở thành gì không quan trọng.

Ở một số quốc gia và nước ta thì không ai có thể xúc phạm biểu tượng thiêng liêng của cộng đồng. Với 54 dân tộc thì việc kết nối thành một ký ức chung của cộng đồng là tối quan trọng.

PV: Tôi thấy một số trí thức than vãn về nguy cơ xuất hiện “văn mẫu” nếu  như đóng hộp trong một bộ sách. Bác nghĩ sao?

Trống: Sách chỉ là học liệu. Tư duy có đóng hộp không là do thầy cô. Môn Văn không chỉ để đọc vì nó hay mà còn là công cụ sáng tạo ra con người Việt Nam. Cần đưa vào sách những tác phẩm tinh túy kinh điển đồng hành cùng ký ức của người Việt Nam. Sao cho 100 triệu người hiểu một cách thống nhất “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một”. Môn Văn và các môn xã hội tạo thành một vóc dáng trường tồn cho đất nước. Đâu thể muốn biên soạn thế nào theo ý mình. Nên hạn chế sử dụng tác phẩm mới của những tác giả mới, chưa được thời gian thử thách và đang tranh cãi. À đến giờ rồi, tôi phải nổi trống cho các cháu vào lớp. Chúc cô ngày mới vui vẻ!

PV: Chúc bác khỏe, tiếng vang như thời thanh xuân.

Lê Thị Liên thông

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định đất nước đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược chính trị của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về công việc của mình được chứ?