Những đám đông mang gương mặt u mê

"Gối chỉ quỳ một lần duy nhất/ Là lúc tiễn đưa cha về với mẹ, cuối trời". Tôi chợt nhớ đến hai câu thơ cuối trong bài thơ "Đầu gối" của cố nhà thơ Dương Đức Quảng khi nhìn mấy bức ảnh đang lan truyền trên mạng xã hội cả tuần nay. Các nhân vật quỳ trong bức ảnh được cho là đang công tác tại một trường đại học. Và, người được đảnh lễ không ai khác chính là một vị tu hành nổi tiếng nhất nhì mạng xã hội, có những phát ngôn sai với giáo lý nhà Phật, vừa bị "tuýt còi".

1. Việc ngưỡng mộ, tôn thờ một ai đó là chuyện bình thường và bất cứ người nào cũng có cái quyền ấy. Dư luận cho rằng, trong một buổi lễ tri ân Ngày Nhà giáo, khi mà các thầy cô giáo mới xứng đáng là những người được tôn vinh thì hành động ấy có vẻ như đang đi ngược với đạo lý thầy-trò. Vì, người được đảnh lễ lại là học trò của những người đang quỳ gối kia.

Tôi thì không nghĩ thế, tôi đoán rằng, có thể đó là những người cùng tham gia trong buổi tiệc tri ân lên tới cả nghìn khách và khi gặp được "idol" thì xúc động quá mà tỏ lòng mến mộ mới có hành động như thế, chứ nếu đúng những người đang quỳ gối kia là các thầy, cô giáo thật thì hành động ấy có vẻ đi ngược với truyền thống tôn sư trọng đạo của người Việt ta ngàn đời nay. Vì không thể nào, thầy lại quỳ trước trò như thế. Vì vậy, tôi mong dư luận đã nhầm.

Những đám đông mang gương mặt u mê -0
Một buổi nghe giảng pháp trong chùa (ảnh chỉ mang tính chất minh họa).

Tôi cũng mong, giá như những bức ảnh kia đừng xuất hiện đúng thời điểm này, khi mà dư luận đang bức xúc với một số vị khoác áo cà sa giảng pháp online, truyền bá những điều không đúng với giáo lý của nhà Phật và bên dưới có cả hàng nghìn người ngồi nghe, gồm đủ các tầng lớp, độ tuổi, thành phần... thì quả bóng bức xúc đã không bị nổ tung ra ngàn mảnh như thế. Dù ít dù nhiều, điều này đã ảnh hưởng không nhỏ tới những vị chân tu; đặc biệt là các thế lực thù địch có thể lợi dụng để bôi nhọ tổ chức tôn giáo hợp pháp.

Lỗi tại ai khi để xảy ra quá nhiều những câu chuyện lùm xùm này? Trước hết, phải khẳng định rằng, những clip giảng pháp kèm theo những câu chuyện mê tín dị đoan, dọa dẫm đại chúng, đi ngược với giáo lý nhà Phật đã tồn tại trên mạng xã hội nhiều năm nay, nhưng chính chúng ta đã từng có thời gian nghĩ nó là bình thường. Và, đương nhiên, đệ tử của một số vị tu hành này không những coi là bình thường mà còn tin tưởng "sư phụ" của họ tuyệt đối. Họ phải tin, phải hơn cả ngưỡng mộ, hơn cả thần tượng thì họ mới có thể ngồi nghe một cách say sưa, thậm chí xúc động và khóc lóc tập thể, ngày này sang ngày khác như vậy được.

Cho dù, kết cục của mỗi vị giảng pháp online đều giống nhau ở chỗ "cúng dường thì mới có phước báu, càng cúng nhiều, phước báu càng nhiều" thì trong cái đám đông ngồi dưới kia, cũng không mấy ai nhận ra. Nếu để ý kỹ một chút, không khó để phát hiện những gương mặt u mê cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, mà đôi lúc nhìn kỹ họ, tôi chợt giật mình vì trong ấy có rất nhiều người được cho là thuộc tầng lớp dân trí cao, có người làm bác sĩ, giáo viên. Và, sinh viên, học sinh, thật tiếc, nhiều đến mức đáng báo động.

2. Xã hội sẽ đi về đâu với một bộ phận người trẻ luôn tin rằng, cúng dường thật nhiều thì cuộc sống mới sung sướng. Không biết có bao giờ họ đặt câu hỏi: Số tiền cúng dường ấy được dùng vào việc gì? Liệu có đồng tiền nào trong số ấy được dùng để mua đồng hồ đắt tiền và phục vụ cho riêng đời sống cá nhân sung túc, vinh thân phì gia, xa hoa mật mỡ của một số vị mà họ vẫn tôn thờ hay không?

Đã có những câu chuyện, dẫn chứng về người đi tu, khi phạm giới và bị kỷ luật, họ hoàn tục, trở về với đời thường và đem theo rất nhiều tiền, lấy vợ, sinh con, sống một cuộc đời giàu sang, an nhàn. Điển hình như một vị trụ trì ở Tam Đảo từng bị một cô nhà báo bóc phốt và được cư dân mạng mỉa mai đặt cho cái tên "Thích Tí Khí". Không biết khi ấy, bao nhiêu người u mê cúng dường cho vị này có ngộ ra điều gì đó hay không. Họ có hiểu rằng, những đồng tiền mồ hôi công sức mà thậm chí họ không dám dùng để báo hiếu bố mẹ nhưng sẵn sàng mang đi để đổi lấy phước báu, đã được vị sư này sử dụng như thế nào?

Không hiếm những gia đình tan cửa nát nhà, vợ chồng con cái không nhìn mặt nhau cũng chỉ vì lăn lóc sáng tối nghe pháp của những vị "tu" thì ít mà "hành" thì nhiều. Tôi từng nhận được tin nhắn qua Facebook của một người bạn. Cô ấy hỏi tôi có cách nào để ngăn chặn được việc mẹ cô ấy đi nghe những buổi thuyết giảng của vị sư X hay không. Liệu báo công an có được không. Không biết sư X giảng những gì mà mẹ cô, vốn là một người khôn ngoan, lọc lõi, thế nào mà tiền ki cóp bao nhiêu năm buôn bán, bà mang hết đi cúng dường. Kết cục là bố mẹ cô đã bỏ nhau vì từ khi theo thầy X, bà không màng gì đến gia đình, chồng con, cứ nghe tin thầy X đi giảng ở đâu là bắt taxi đi theo, bất cứ tỉnh nào.

Những tình huống này quả thực dù có thường xuyên làm nhiệm vụ tư vấn miễn phí cho rất nhiều bạn bè, nhưng tôi cũng đành bó tay. Chỉ dám khuyên cô ấy về động viên mẹ mình hãy sống tỉnh táo, lí trí và quan trọng nhất là phải hiểu đạo Phật chỉ là con đường mà đức Phật chỉ dẫn chúng sinh đi theo để thoát khổ. Đạo Phật càng không phải là cái gì đó huyền bí, đạo Phật là giác ngộ, là trí tuệ, là rất khoa học. Muốn hiểu, phải học và đọc nhiều và tự mình rút ra những kinh nghiệm từ trải nghiệm cuộc sống chứ không phải là ngồi nghe mấy bài giảng pháp của một vài vị tu hành nửa mùa.

Những đám đông mang gương mặt u mê -0
Việc đám đông đi theo ông Minh Tuệ những ngày qua khiến lực lượng chức năng rất vất vả trong việc đảm bảo an ninh, trật tự.

Lỗi đến từ đâu nữa? Nhiều lúc tôi tự đặt câu hỏi cho chính mình. Có phải từ bản thân mỗi người hay không, khi sự hiểu biết không đến đầu đến đũa, cứ cho rằng khoác áo nhà tu là tối cao, là nói gì, làm gì cũng đúng. Rất nhiều người chưa biết, các vị tu hành cũng không khác gì chúng ta, chỉ là họ đang trên con đường tu tập mà thôi và trên con đường chông gai ấy, nhiều người không vượt qua được và phải bỏ cuộc.

Vì thiếu hiểu biết, vì u mê một cách thái quá nên mới cung kính khóc thút thít chắp tay vái lạy một cọng cỏ. U mê nên cho dù khi đã biết đó là "hàng fake", vẫn chấp nhận nghe giáo lý trí trá rằng, "dù giả hay thật thì cung kính vẫn có phước báu". Vì u mê nên mới xảy ra chuyện hàng nghìn người đi theo ông Minh Tuệ trong suốt một thời gian dài, cho đến bây giờ vẫn không ngừng tìm kiếm, gây phiền nhiễu cho bản thân ông Minh Tuệ và gia đình ông. Đó cũng là vấn đề khiến chính quyền phải tốn nhiều công sức, nhân lực để xử lý những hệ lụy liên quan... Cho dù ông ấy đã nói rất rõ ông ấy chỉ là người đang đi học, không phải là thầy, cũng không phải là sư, thế nhưng đoàn người “7 phần hiếu kỳ, 3 phần ngưỡng mộ” vẫn đu bám theo gây ảnh hưởng tới cộng đồng, tới trật tự an toàn giao thông, gây mệt mỏi cho rất nhiều người. Vì hiểu nửa vời nên mới quét đường và trải thảm cho ông Minh Tuệ đi.

Người ta đã chọn đi tu tức là chọn khổ hạnh, đã muốn bước lên chông gai để đo lòng mình còn sân si hay không, đã muốn nằm gai nơi nghĩa trang, hốc đá, đã chọn ăn một bữa trước Ngọ, mà lại còn trải thảm cho người ta đi, lại còn mang đồ ăn thức uống đến trước 3h sáng, chất đống như siêu thị mini, thì đó chính là sự vô minh. Thứ đáng sợ nhất trên đời là vô minh. Sai mà không biết mình sai.

3. Đám đông không phải lúc nào cũng đúng. Những đám đông xuất hiện dày đặc gần đây trên mạng xã hội càng chứng tỏ điều đó. Rất tiếc, trong số nhiều fan cuồng của những vị giảng pháp online không chính đạo kia, lại có nhiều gương mặt mang danh trí thức. Nếu ung thư là do nghiệp kiếp trước, là do vong trả thù và nếu muốn khắc phục, chữa bệnh thì phải cúng tiền cho vong thì những bệnh viện ung bướu đã đóng cửa hàng loạt, xã hội chỉ quanh năm suốt tháng đi làm, đi ăn và đi cúng là có thể tiêu trừ mọi nghiệp chướng. Nếu tiền mà trả được thay nghiệp thì đã không có các đại án quan tham dính vòng lao lý, vì họ thừa tiền để hối lộ vong.

Nhiều người đặt câu hỏi, không biết trong số những người quỳ gối ở bức ảnh như phần đầu bài viết đề cập, đã người nào một lần trong đời quỳ gối trước bố mẹ mình như thế hay chưa? Cha mẹ mới chính là những vị Phật sống cần phải đảnh lễ hằng ngày, cần phải chăm sóc, nâng niu, báo hiếu. Nếu không hiểu được chân lý đơn giản ấy thì dù có ngồi nghe hàng nghìn buổi thuyết pháp, có cúng dường tỉ nọ tỉ kia, thì cũng là vô nghĩa mà thôi.

Đinh Hiền

Các tin khác

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

AI (trí tuệ nhân tạo) ngày càng ảnh hưởng sâu rộng tới mọi mặt của đời sống. Trong sáng tác âm nhạc, AI đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ, từ hỗ trợ nhạc sĩ viết giai điệu đến hòa âm phối khí, thể hiện tác phẩm. AI là một “cộng sự” đắc lực hay mang đến những thách thức với người làm âm nhạc và đâu là dấu ấn cá nhân trong thời đại công nghệ lên ngôi là những vấn đề nhiều người băn khoăn...

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Hơn một thế kỷ nay, kể từ khi được phát hiện năm 1909, văn hóa Sa Huỳnh nói chung và di tích quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) nói riêng được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá là một "trầm tích lịch sử sống". Hiện di tích khảo cổ Văn hóa Sa Huỳnh đang hướng tới là Di sản văn hóa thế giới.

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Đề xuất di dời Trường Đại học Dược Hà Nội, Khoa Hóa học (Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội) để chuyển không gian “Đại học Tổng hợp Hà Nội” tại 19 Lê Thánh Tông thành khu Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, là một phương án có trong dự thảo đồ án quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Những ngày qua, thông tin này đã trở thành tâm điểm thu hút dư luận với những luồng ý kiến trái chiều...

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.