Những bài học online còn xa vời vợi…

Căn nhà nhỏ của cô giáo Lê Thị Hòa - giáo viên Trường Tiểu học Đông Sơn nằm ngay mặt đường thôn Quyết Hạ, xã Đông Sơn, huyện Chương Mỹ, ngoại thành Hà Nội. Gian nhà ngoài rộng rãi hơn, cô Hòa treo chiếc bảng đen, thêm giá sách nhỏ, xếp vài bộ bàn ghế cũ để có chỗ cho các em học sinh đến học trực tiếp.

Nơi góc phòng, chiếc bàn cũ kĩ để chiếc máy tính cũng cũ kĩ trở thành công cụ đắc lực hỗ trợ cô trong những tiết dạy online. Trong lớp học đặc biệt ấy, cô Hòa xoay như chong chóng giữa bảng đen và máy tính…

Bảng đen và máy tính

Nếu không đến thăm cô giáo Hoà và trở thành người dự giờ bất đắc dĩ, hẳn tôi sẽ không hình dung ra được cô giáo dạy thế nào, học sinh học thế nào trong mùa dịch bệnh ở một vùng quê ngoại thành Hà Nội. Tôi cũng không nghĩ rằng có những lớp học nửa trực tiếp nửa trực tuyến như thế đang ngày ngày được vận hành bởi những cô giáo đầy tâm huyết.

Đầu năm học này, cô Hoà được phân công dạy lớp 2E. Lớp có 47 học sinh, nhưng khi vào học online, cô Hoà chỉ thấy có 33 em vào lớp. Cất công tìm hiểu, cô biết được rằng 14 em học sinh còn lại mỗi em một hoàn cảnh. Một học sinh bị bệnh nặng phải tạm nghỉ học để điều trị, một học sinh khác do dịch bệnh đang mắc kẹt ở Tuyên Quang nên chưa thể về Hà Nội đi học. Còn lại 12 em học sinh đều có hoàn cảnh khó khăn, không có điều kiện học trực tuyến. Cô Hoà bảo, không phải các em thiếu thiết bị học tập, bởi ngay từ đầu năm học, các cấp chính quyền, phòng giáo dục và nhà trường đã đi khảo sát và hỗ trợ thiết bị cho các em. Khi đã có sóng và máy tính rồi nhưng các em còn nhỏ chưa biết cách sử dụng, lại không có người hướng dẫn, đồng hành. Bố mẹ các em bận đi làm không có thời gian kèm con học bài, thành ra những giờ giảng online của cô vẫn cứ xa vời vợi.

Hằng ngày vào lớp dạy, cứ nghĩ đến 12 em học sinh đang từng ngày ngóng chờ được đến lớp, cô Hòa không đành lòng. "Năm ngoái, dịch bệnh nên các con học lớp 1 đã thất thường, nhiều con chưa đọc thông viết thạo. Năm nay mà bỏ buông các con nữa thì sẽ hổng kiến thức, rồi có khi không theo được chương trình, tôi lo lắm". Rồi cô xin với chính quyền địa phương và nhà trường gom các con lại, hàng ngày đến nhà cô để nghe giảng trực tiếp.

1.jpg -0
Cô giáo Lê Thị Hòa đang dạy lớp học nửa trực tuyến nửa trực tiếp tại nhà.

Vậy là ngày nào cũng vậy, cứ 7 giờ 30 phút sáng, cô Hòa bật máy tính để duyệt cho các em vào lớp online, rồi mở cửa đón 12 học sinh đến nhà. Trong cơn mưa lạnh đầu đông, cậu bé Nguyễn Tú Long Nhật, nhà ở tận thôn Cây Chay, xã Cấn Hữu, huyện Quốc Oai phải dậy sớm đến nhà cô cho kịp giờ học. Cởi chiếc áo mưa, mặt mũi cậu bé ướt nhèm trông thật thương. Nhật hiện đang xa bố mẹ, em ở với bà nội. Bà già rồi không biết dùng máy tính để hướng dẫn cháu học online, thành ra nhà có máy nhưng để không. Cô Hòa bảo vẫn biết là phải tuân thủ quy định phòng chống dịch, nhưng thời gian nghỉ dịch kéo dài lâu quá, không nỡ "để quên" các con ở nhà. Ngày nào đón các con cô cũng cẩn thận hướng dẫn các con sát khuẩn, rửa tay trước khi vào lớp.

Đúng 8 giờ, buổi học bắt đầu. Để cả học sinh ở xa hay ở gần đều nghe được, cô Hòa nói to hết cỡ, thao tác nhanh thoăn thoắt. Cô nắn nót viết từng dòng chữ trên chiếc bảng đen, rồi lại quay về máy tính chia sẻ màn hình slide bài giảng. Đang cầm phấn lại chuyển sang nhấp chuột. Hết quan sát, chỉnh tư thế, nhắc nhở các con đang học online lại quay ra hướng dẫn, bắt tay uốn từng nét chữ các con học trực tiếp. Trước mặt cô bé Lại Thuỳ Linh nhà thôn Phố Gốt, xã Đông Sơn là quyển sách giáo khoa Toán rách bươm mặc dù màu giấy còn mới tinh. "Các em của con nghịch sách con. Ở nhà con không thể học được vì phải trông em Con phải đến nhà cô giáo mới ngồi học được". Bé Linh mới học lớp 2 mà đã có 5 đứa em, em út mới có 8 tháng, hoàn cảnh gia đình rất khó khăn. Người mẹ trẻ vừa lo kiếm tiền vừa nuôi 6 người con thì làm gì còn thời gian để biết con mình học hành thế nào.

Năm nay cũng là năm đầu tiên khối lớp 2 học theo chương trình sách giáo khoa mới nên cô Hoà càng vất vả. Tối đến, cô miệt mài soạn giáo án, lên mạng tìm tòi thêm về nội dung dạy học, sao cho có thể truyền đạt cho các em một cách dễ hiểu, đúng trọng tâm. Chỉ cần thấy các con chăm chỉ vào học mỗi ngày là bao nhọc nhằn từ sáng đến đêm khuya vơi bớt đi, cô trò lại có động lực để cùng nhau cố gắng.

Thầy cô lực bất tòng tâm

Cách nhà cô Hòa không xa, cô giáo Phùng Thị Băng Hải cũng đang trong giờ dạy học. Góc dạy online của cô Hải đặt ngay tại phòng khách bài trí giản đơn. Không còn nhiều thời gian nữa cô Hải sẽ nghỉ hưu, cô không nghĩ rằng cuối quãng thời gian công tác lại xa rời bảng đen phấn trắng để mò mẫm với máy tính, với các ứng dụng dạy học. Cô Hải bảo để dạy học online thì lớp giáo viên già như cô phải nỗ lực gấp nhiều lần so với các thầy cô trẻ. Tranh thủ buổi tối mò mẫm soạn giáo án điện tử, chỗ nào còn lúng túng thì nhờ đồng nghiệp chỉ dẫn. Dần dần, tiết học online đã trở nên trơn tru. "Chương trình lớp 4 khó mà để các con bơ vơ, ngơ ngác trong không gian mạng, chỉ lo kiến thức cứ trôi tuột đi. Dạy trực tuyến vất vả mà hiệu quả thì tôi vẫn thấp thỏm, lo lắng", cô Hải bộc bạch.

Lớp cô Hải không có học sinh nào phải đến nhà cô học trực tiếp, nhưng có 3 nhóm học sinh phải đến nhà nhau học chung máy tính, điện thoại. Có em gia đình khó khăn chỉ có một chiếc điện thoại vào mạng được phải nhường cho anh chị học. Lại có em bố mẹ đi làm cả ngày nên, con không có người hướng dẫn, đành sang nhà bạn học nhờ.

2.jpg -0
Cô giáo Phùng Thị Băng Hải phải mượn máy tính của nhà trường để có thiết bị dạy trực tuyến.

Không chỉ học sinh mà nhiều giáo viên cũng thiếu thiết bị dạy học. Ở hoàn cảnh khó khăn của cô Hải, người chồng mất sớm khi các con còn nhỏ, một mình cô Hải chèo chống nuôi 2 con ăn học, thì một bộ máy tính, một bộ loa cũng không dễ gì có ngay được. Nhà trường đã tạo điều kiện cho cô mượn bộ máy tính cây để giảng dạy trong suốt thời gian qua. Vì không có loa nên cô Hải phải chia sẻ phần mềm dạy học zoom sang điện thoại để nghe được các em học sinh phát biểu.

Chính vì thiếu thiết bị đầu - cuối trong dạy học, nên ở một số địa phương khó khăn khi dịch bệnh bủa vây kịch bản học sinh "không đến trường vẫn học bình thường" là bất khả thi. Từ cao nguyên đá Đồng Văn, thầy giáo Hoàng Thế Đệ - giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Phó Bảng (thị trấn Phó Bảng, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang) nói với tôi rằng, trước tình hình dịch bệnh lan đến tỉnh Hà Giang, số ca F0 tăng nhanh, học sinh toàn tỉnh đã tạm dừng việc đến trường từ ngày 1/11 đến hết ngày 13/11.

Không có điều kiện để dạy học trực tuyến, các thầy cô giáo chỉ còn cách gửi nội dung bài học, bài tập qua gmail, zalo. Học sinh làm bài, phụ huynh chụp lại và gửi cho giáo viên chấm và nhận xét. Có điều, không phải nhà nào cũng có mạng, có điện thoại thông minh để tiếp cận với bài học. Trước đây khi chưa có dịch, để giúp các em theo con chữ, nhiều thầy cô giáo ở Hà Giang đã chia nhau mỗi người một ngả đem tài liệu học đến tận nhà học sinh. Giờ phải thực hiện nghiêm việc phòng chống dịch nên thầy trò chỉ liên lạc với nhau qua điện thoại. Việc học hành với các em giờ được bao nhiêu tốt bấy nhiêu, miễn sao duy trì cho các em thói quen học tập, bám lớp bám trường.

"Thầy trò tôi nơi đỉnh trời này, chỉ ước ao được dạy và học một tiết học trực tuyến như thầy trò dưới xuôi, nhưng đến thời điểm này ước mơ vẫn chỉ là ước mơ", thầy Đệ đã nói với tôi như thế. Giờ đây, khi việc học trực tuyến ở miền xuôi đã phổ biến thì ở vùng cao vẫn là điều xa xỉ khi sóng kém, khi thiết bị học tập ở con số 0, khi những ông bố bà mẹ không thể đồng hành cùng con học online. Các thầy cô giáo có thể khắc phục khó khăn, ngày đêm gấp rút tiếp cận công nghệ để xây dựng bài học trực tuyến nhưng lực bất tòng tâm khi khâu vướng lại nằm ở học sinh.

Dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp và khó lường, các thầy cô luôn trăn trở không yên. Bởi khi đó, khoảng cách số giữa các em học sinh ngày càng rõ rệt, dần sẽ tạo ra khoảng cách về học tập ngày càng xa hơn. Chính khoảng cách này đã khiến các em phải chịu thiệt thòi và bị tổn thương. Điều thầy cô lo lắng nhất, là dịch bệnh càng lây lan, thì vết thương này sẽ ngày càng loang rộng...

Thái Hưng

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...