Ngày mai sẽ có nắng

Ngô tôi vẫn luôn tin rằng, còn sống là còn hy vọng và ngày mai là một ngày tươi đẹp. Trong hạnh phúc hay khổ đau, lúc hanh thông hay thất bại, khi vượng khí hay lỡ vận, Ngô vẫn tuyệt đối giữ nguyên niềm tin vào điều này, tuyệt chưa bao giờ có ý nghi ngờ hay xét lại.

Có thể năm xưa đọc sách bị ảnh hưởng của nhân vật nhiều quá, cũng có thể lúc nào trong mình cũng luôn hồn nhiên, cho dẫu ngày hôm nay có ra sao thì mai sau nghĩ về đó luôn là một miền ký ức ấm êm.

Thế nên hôm nay có buồn rũ người thì đoán chắc ngày mai sẽ được mỉm cười vậy.

1. Cô giáo tiểu học ấy vừa bị phụ huynh bắt quỳ gối để họ có thể thứ tha vì cô giáo trót phạt con của họ quỳ gối trước đó. Chuyện này hệt như oan oan tương báo trong sách vở tiểu thuyết vậy, ngươi nợ ta một đao, không kể một năm hay mười năm, một đời hay hai đời, nhưng nhất định ta phải trả lại cho ngươi một đao nguyên vẹn. 

Ngươi nợ ta một quãng ân tình, không kể là ngươi hay con ngươi, nhất định ta sẽ phải báo cho bằng hết sự khổ sở mà ta đang gánh chịu vì sự bạc bẽo của ngươi.

Cổ Long tiên sinh viết mấy mươi bộ sách, nảy sinh ra một nhân vật thật kỳ thú, ấy chính là Lý Tầm Hoan, biệt hiệu Tiểu lý phi đao, đao phóng ra chưa bao giờ trật, ngọn đao mỏng như lá lúa, tay cầm bằng gỗ tạp không có gì đặc sắc, cái đặc sắc chính là người sử dụng đao. 

Nhưng giang hồ không sợ hãi hay kính trọng Lý Tầm Hoan vì tài phóng đao, họ sợ hãi và kính trọng Lý Tầm Hoan vì Lý Tầm Hoan không phải là một con người. Lý Tầm Hoan không phải là một con người vì luôn luôn nghĩ đến người khác, cả đời Lý Tầm Hoan tin rằng ai làm bất cứ điều gì cho dù đúng hay sai đều có nguyên nhân, và nguyên nhân ấy đều đáng thương, đáng được thông cảm.

Chính vì lẽ đó, Lý Tầm Hoan vĩnh viễn chỉ là một nhân vật trong sách vở.

Con người sinh sống cốt yếu luôn nói yêu thương nhân văn nhưng trong tận thẳm sâu là bản năng, một bản năng kỳ lạ. Bản năng của sự báo thù, bản năng của sự hành hạ hoặc trả lại cho đủ đầy sự hành hạ mà mình trót nhận lãnh từ một cá nhân nào đó. Câu chuyện phụ huynh bắt cô giáo quỳ gối để trả thù cho con mình cũng bắt nguồn từ bản năng này.

Đầu tiên phải thừa nhận rằng hình thức xử phạt học sinh như đánh vào tay, vào mông, bắt quỳ gối, véo tai hay bất cứ hình thức nào có đụng chạm đến thân thể hoặc xúc phạm, trấn áp tinh thần học sinh đều phản tác dụng, đều sai trái. Và đó là điều không nên hiện hữu trong bối cảnh xã hội phát triển như hiện nay, khi mà đa phần những đứa trẻ vốn là nguồn sống, vốn là của để dành của các bậc làm cha làm mẹ.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Ngô tôi tin rằng nếu không may con em của chúng ta bị cô giáo phạt quỳ gối, chúng ta cũng sẽ có những phản ứng mất bình tĩnh. Tất nhiên, không thể nào luận giải theo lối, ngày xưa tôi đi học bị thầy cô xử phạt thế này thế kia còn không sao huống hồ chỉ là quỳ gối. Xưa khác nay khác, nhận thức cũng khác và tư duy cũng khác.

Nhưng có một điều mà không phải ai cũng nhận thấy đó chính là không thể giải quyết một vụ việc theo lối lấy cái sai để trừng trị một cái sai. Và nếu tin rằng rường cột của một quốc gia chính là giáo dục thì đừng bao giờ chỉ nhìn vào một sự vụ mà hãy nhìn cả một con đường khiến vụ việc ấy hiện hữu.

Chuyện cô giáo bị bắt quỳ là hệ quả của những chuỗi ngày mà hình ảnh người thầy giáo cô giáo, của cả một giai đoạn mà sự tôn nghiêm của người thầy người cô bị quên lãng, nếu không quên lãng thì là bị xem nhẹ.

Không ai trong chúng ta nên người mà không nhờ vào sự chăm sóc, giáo huấn của bố mẹ,;sự chăm sóc truyền thụ kiến thức của thầy cô. Vị trí ta có hôm nay, ngôn ngữ ta sử dụng hôm nay, nhận thức của ta hôm nay, thành công của ta hôm nay, trước tiên là sự cố gắng không ngừng nghỉ của bản thân; nhưng sự cố gắng ấy dựa trên tiền đề mà chúng ta thụ hưởng từ gia đình, từ nhà trường, vĩnh viễn không thể nào cố quên đi hoặc nghĩ khác đi được.

Là quan chức cũng vậy, là thường dân cũng vậy, là tỉ phú cũng vậy, là khố rách áo ôm cũng vậy, là thương nhân cũng vậy mà làm kẻ ngửa tay xin thí thực cũng vậy.

2. Trong truyền thống người Việt được lưu truyền gìn giữ nhiều đời thì người thầy giáo cô giáo luôn có vị trí đặc biệt. Hẳn nhiên, tay mặt này thì đen mặt kia thì trắng, người cũng có người nọ người kia, nhưng những thầy cô không giữ trọn đạo thầy cô ít lắm, thầy cô đáng kính vẫn nhiều hơn.

Đọc sách thấy trò làm quan to đến cổng nhà thầy vẫn phải xuống kiệu khoanh tay bước vào, thầy không may thác đi thì môn đồ tuần tự thay phiên nhau chăm sóc mộ, dựng lều hương khói. 

Chuyện ấy xưa lắm rồi, chỉ là nhắc lại để thấy tinh thần tôn sư trọng đạo mà thôi. Ông đồ làng có anh sĩ tử hỏng khoa thi hay là vị quan cáo lão điền viên thì vẫn luôn được tôn trọng như nhau. Cha muốn con theo học chữ cũng cắp con gà vào nách, xách chai rượu trên tay đến nhà thầy, miệng nói với thầy thì cười, miệng bắt con chào thầy thì nghiêm, tuyệt không dám có một cử chỉ bất kính.

Ngày qua ngày, tháng qua tháng, năm nối năm, thế kỷ trôi theo thế kỷ, khoảng cách cao vời vợi của thầy với trò ngày càng trở nên gần gũi hơn. Dẫu vậy thì thẳm sâu trong tâm tưởng thì trò vẫn kính trọng thầy cô là không suy suyển, ít nhất với Ngô tôi là như vậy.

Nhưng rồi không hiểu từ đâu, không biết từ sự đổi thay nào, hình tượng những thầy giáo cô giáo bắt đầu trở nên buồn bã hơn rất nhiều.

Thầy giáo cô giáo dạy thêm bị một lực lượng hùng hậu xông vào nhà bắt quả tang quay phim chụp ảnh không khác gì cảnh khám rượu lậu trữ thuốc phiện ngày xưa. 

Thầy giáo cô giáo phải chung chi để được vào biên chế hoặc được suất dạy gần nhà. Ngô tôi còn nghe tâm sự các thầy cô được cử đi dạy ở miền ngược muốn về miền xuôi cũng phải quỵ lụy trăm bề, quỵ lụy từ ông hiệu trưởng cho đến ông giám đốc sở, cực khổ muôn phần.

Rồi cô giáo được điều đi làm nhiều vụ chính trị bằng cách tiếp khách nhân dịp hội hè đình đám nào đó; rồi cũng có cô giáo là hiệu trưởng ăn chặn, ăn bớt khẩu phần của trẻ; rồi cũng có ông hiệu trưởng cấu kết với quan chức thoái hóa mua dâm của nữ sinh; rồi cũng có bà hiệu trưởng nói dối đến cùng vụ taxi chở bà vào tận sân trường gây nên tai nạn khiến một học sinh tiểu học gãy chân, rồi cũng có vị hiệu trưởng chèn ép đến cùng một giáo viên khi giáo viên này lên tiếng vì những tiêu cực của nhà trường….

Ngô tôi nói điều này có gì sai các vị bỏ quá cho, chúng ta đang có một lớp người làm quản lý giáo dục hết sức lệch lạc và thiếu chuẩn mực của những cá nhân làm công tác sư phạm, công tác trồng người.

Không cần nhìn đâu xa, cứ nhìn ngay chuyến tàu vét danh hiệu Phó Giáo sư - Giáo sư bị báo giới phanh phui, bị Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc điểm mặt, 94 trường hợp có vấn đề sẽ thấy. 

Chúng ta có thêm rất rất nhiều phó giáo sư - giáo sư, hẳn nhiên trong số ấy cũng có vô cùng nhiều những bậc đáng kính, những bậc tâm huyết với giảng dạy, với nghiên cứu khoa học nhưng chắc chắn không thể nào có ít những vị chỉ cần danh hiệu để giương oai diễu võ, để lên mặt với đời, để cũng cờ mão, cũng cân đai như cụ Tam nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến từng vịnh.

Bởi nếu xét thấy ta chưa được, ta chưa đủ chuẩn thì cố bằng mọi cách để có danh hiệu làm gì. Hẳn, khi chưa chuẩn, khi chưa được mà vẫn muốn cố thì phải lươn lẹo, thì phải hầu hạ biếu xén, thì phải chạy chỗ này cống một phần, chạy sang chỗ kia cống một phần, rồi lén lút đi sao chép nghiên cứu, rồi âm thầm đi đạo văn của người biến thành cái của mình. 

Một cá nhân không giữ được lòng tự trọng mà đi thực hiện những hành vi đáng lên án đó thì làm phó giáo sư mà làm gì, làm giáo sư mà làm gì. Chẳng những không đóng góp gì được cho quốc gia mà càng khiến quốc gia có thêm một gánh nặng vì vấn nạn chạy danh hiệu, chạy tước vị.

Khi những nhà quản lý giáo dục vẫn loay hoay trong mớ bòng bong ấy thì rất khó để hy vọng vào những điều tốt đẹp mà những thầy giáo cô giáo, những người trực tiếp tham gia vào công việc trồng người, vào quá trình hình thành nhân cách học sinh sẽ được thụ hưởng.

Thượng bất chính thì hạ tắc loạn, mà thân phận những thầy giáo cô giáo vốn đa phần hiền hậu ấy thì loạn ra sao. Nên họ chỉ có thể thụ động trở thành nạn nhân của sự loạn từ trên xuống vậy, bây giờ là loạn từ bên ngoài vào.

Dẫu đớn đau cũng phải thừa nhận, với giáo dục, giọt nước đã tràn ly; với giáo dục không phải là hồi chuông cảnh báo gióng lên nữa mà chiếc chuông đánh gõ liên hồi cũng đã muốn vỡ đi rồi.

3. Chính vì vậy, muốn có ngày mai là một ngày nắng, ngày mai là một ngày khác, ngày mai là một ngày tốt đẹp thì phải chấn chỉnh, phải thay đổi ngay từ hôm nay. Đơn giản, vĩnh viễn ở bất cứ thể chế hay quốc gia nào đi chăng nữa, ở thời đại hay thời điểm nào đi chăng nữa thì giáo dục luôn là rường cột của quốc gia, thành hay bại, văn minh hay lạc hậu cũng do giáo dục quyết định.

Và giả như ai đó đang làm lãnh đạo ngành giáo dục không đủ sức thực hiện điều này thì có lẽ phải mong chờ vào quyết tâm của Chính phủ kiến tạo.

Việc đã gấp lắm rồi.

Ngô Nguyệt Hữu

Các tin khác

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Bắc Cực, “nguồn nhiệt” cạnh tranh đang sôi dưới lớp băng

Băng đang tan nhanh hơn và Bắc Cực cũng “hiện ra” rõ hơn trong vị thế một trung tâm mới của cạnh tranh địa chính trị, nơi các cường quốc vừa ra sức tìm kiếm lợi ích kinh tế - an ninh cho riêng mình, vừa buộc phải hợp tác để bảo vệ một trong những “điểm tựa khí hậu” mong manh nhất của Trái đất.

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Tái thiết Syria: không chỉ là hàng trăm tỷ USD

Sau hơn 13 năm xung đột, con số cần để tái thiết một Syria đổ nát, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), có thể là 216 tỷ USD, hoặc lớn hơn rất nhiều. Nhưng với Syria, thách thức chính trị, kinh tế và an ninh đan xen chặt chẽ, và thành công của tiến trình chuyển tiếp sẽ phụ thuộc vào việc nước này có thể xây dựng được thể chế bao trùm, có tính chính danh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ lún vào vòng xoáy bạo lực và chủ nghĩa chuyên chế hay không.

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Nước Đức lúng túng trong việc trấn áp tội phạm tài chính

Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu, đang rất lúng túng trước làn sóng tội phạm tài chính gia tăng nhanh chóng. Tình trạng nghiêm trọng đến mức Hiệp hội Thẩm phán nước này mới đây phải lên tiếng cảnh báo, nếu không sớm có hành động hiệu quả, Đức sẽ trở thành “thiên đường cho tiền bẩn”.

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Giấc mộng Greenland và giới hạn quyền lực Mỹ

Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Lợn chồng, lợn mồng lợn cuống

Trong Truyện Kiều, vì ghen nên Hoạn Thư mắng Thúy Kiều:

Con này chẳng phải thiện nhân

Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng

Ta hiểu thế nào về từ lộn trong ngữ cảnh này?

Phỏng vấn một cái chén

Phỏng vấn một cái chén

PV: Sống cùng chị Chén quá nửa đời mà chưa được phỏng vấn chị lần nào. Xin chị giới thiệu bản thân với độc giả ngắn gọn nhất có thể!

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Lo cho dân sau nạn lụt năm Nhâm Thìn

Mùa thu năm Nhâm Thìn 1832, miền Bắc bị lũ lụt, mùa màng thất thu, dân nghèo xiêu tán, nhiều người dân tỉnh Hà Nội phải xiêu dạt kiếm ăn vào Thanh Hóa hay ra Hải Dương, Yên Quảng. Triều đình Vua Minh Mạng đã tiến hành nhiều biện pháp cứu trợ.

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Libya: khi hòa giải dân tộc kẹt giữa hai bờ quyền lực

Sau hơn một thập kỷ kể từ khi cựu lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ năm 2011, Libya vẫn chưa thoát khỏi tình trạng chia cắt chính trị và bất ổn kéo dài. Quốc gia Bắc Phi này hiện tồn tại song song hai chính quyền đối lập, một là Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) được Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế công nhận, có trụ sở tại Tripoli, và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) ở miền Đông, gắn với Hạ viện Libya đặt tại Tobruk.

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Đừng để tàu cổ Cẩm An lại bị nhấn chìm dưới đáy biển

Gần cuối tháng 12/2023 và đầu tháng 11/2025, vì một sự may mắn nào đó, sóng biển đã hai lần làm lộ diện một phần lớn tàu cổ Cẩm An tại khu vực biển Thịnh Mỹ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nhưng sự may mắn ấy chưa được cấp thẩm quyền chớp lấy bởi đang vấp phải sự lừng khừng từ nhiều phía. Nếu không chủ động nắm bắt cơ hội do sóng biển hung dữ mang lại, một ngày không xa, tàu cổ Cẩm An mang chứa trong mình nhiều điều bí ẩn về lịch sử, văn hóa… sẽ lại bị nhấn chìm dưới đáy biển.

"Nhảy dù" giữa thời bình

"Nhảy dù" giữa thời bình

Trong các lực lượng tinh nhuệ thì lực lượng nhảy dù là đứng đầu. Tiền tuyến hậu phương sẽ mơ hồ bởi lính dù luôn xuất hiện sau lưng đối phương. Lính dù phải khỏe như hổ, nhanh như sóc, gan đầy mình, thần kinh thép, trí dũng song toàn… Tiêu chuẩn tuyển chọn rất cao.

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Xung quanh một di vật đá đầy bí hiểm ở di chỉ Vườn Chuối

Sau bao năm đối diện với không ít khó khăn, thử thách, thậm chí đôi lúc suýt rơi vào nguy cơ bị "khai tử" bởi dự án xây dựng hạ tầng giao thông, đô thị, đến nay di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (Hà Nội) đã chính thức được định danh là di tích cấp thành phố, mở ra nhiều hướng tiếp cận mới từ góc độ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản.

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Cuộc đối thoại về ký ức đô thị

Nếu họa sĩ Nguyễn Thế Sơn kể chuyện Hà Nội bằng nhiếp ảnh phù điêu thì kiến trúc sư Trần Huy Ánh tiếp cận thành phố bằng trực giác của người “khảo cổ” đô thị. Cuộc đối thoại về những ký ức đô thị trong triển lãm “Những ngã rẽ” đang diễn ra ở ngôi biệt thự Pháp cổ ở Hà Nội gợi mở nhiều suy tư về hồn cốt của đô thị, về di sản trong cơn lốc đô thị hóa hiện nay.

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Nga nhận "món quà lớn" từ cựu thù

Mối quan hệ Nga - Syria đang bước vào một giai đoạn mới, khi chuyến thăm mới nhất của Tổng thống lâm thời Syria tới Moscow đi cùng những cam kết được đánh giá là "món quà địa chính trị" dành cho Điện Kremlin. Trong bối cảnh các cục diện quyền lực ở Trung Đông tiếp tục dịch chuyển, những thỏa thuận này không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn phản ánh chiến lược dài hơi của Moscow trong việc củng cố vị thế khu vực và đối trọng ảnh hưởng phương Tây.

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Gaza, nơi sự thật bị chôn vùi dưới bom đạn

Chưa từng có cuộc chiến nào trong lịch sử hiện đại lại cướp đi mạng sống của nhiều nhà báo như ở Gaza. Chỉ trong 2 năm, hơn 200 phóng viên và nhân viên truyền thông đã ngã xuống, biến vùng đất nhỏ bé ven Địa Trung Hải thành nơi nguy hiểm nhất hành tinh cho tự do báo chí. Không chỉ là chết chóc, Gaza còn là minh chứng cho một sự thật đáng sợ khác: khi nhà báo bị giết, thế giới sẽ bị tước đoạt quyền được biết.

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Nước Anh có thực sự bị “xâm lược”?

Cuộc biểu tình với hơn 100.000 người tham gia tại London vừa qua đánh dấu bước ngoặt mới của phe cực hữu trong việc đưa vấn đề nhập cư thành trung tâm chú ý trên chính trường Anh. Mặc dù những người biểu tình khẳng định đất nước đang "bị xâm lược", nhưng đằng sau những khẩu hiệu mạnh mẽ ấy là gì? Liệu đó có phải là sự thật hay chỉ là chiến lược chính trị của một phong trào đang lớn mạnh?

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

Hai câu hỏi từ vụ học sinh hành hung giáo viên

"Buồn" và "shock" là những gì mà cộng đồng nhận xét về vụ nam sinh lớp 7 túm tóc, nhấn đầu cô giáo ngay trong lớp học ở trường THCS Đại Kim, Định Công, Hà Nội. Trớ trêu thay, vụ việc đó lại xảy ra ngay sau khi Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về khen thưởng và xử phạt học sinh vừa được ban hành.

Bạn thân yêu

Bạn thân yêu

Ta thường nghe câu "Đời chẳng ai cho không ai cái gì bao giờ". Thế mà có những mối quan hệ người trao đi không hy vọng gì nhận lại, bởi hoàn cảnh người nhận như tận cùng của hoạn nạn.

Phỏng vấn một KOL

Phỏng vấn một KOL

PV: Xin chào anh KOL! Anh cho độc giả một hình dung ngắn gọn về công việc của mình được chứ?