Gã đã rất nhanh làm quen với những bộ đồ đắt tiền kể từ khi kết hôn với Augustine. Sống thoải mái cả một thời trẻ trung nhờ vào tài sản của người vợ xinh đẹp. Ấy vậy mà lúc này, Gaston lại không mấy vui vẻ. Gã lôi chiếc đồng hồ bỏ túi ra xem giờ.
- Augustine yêu dấu, nửa tiếng đồng hồ tới anh buộc phải xa em rồi. Chuyện là có một vị khách ở tỉnh lẻ lên, nên anh phải ra ga tàu đón ông ấy.
Augustine tỏ vẻ ngạc nhiên:
- Ông Constat không tự đi đón người ta được sao?
Gaston mỉm cười:
- Anh là thư ký duy nhất nên đi thay ông chủ của mình là điều đương nhiên chứ em.
Augustine thở dài:
- Em biết thế, Gaston. Nhưng dù sao, chúng mình coi như bị mất một buổi tối cùng nhau còn gì.
Sau khi chồng đi, Augustine ngồi thêu thùa cho quên đi nỗi mong chờ. Thời gian cứ trôi, cô cảm thấy trống trải khi Gaston vắng nhà. Đã 11 giờ đêm, cô ra cửa sổ xem có chiếc xe nào chạy tới hay không, nhưng đường phố vắng tanh. Một tiếng rồi hai tiếng đồng hồ nối tiếp nhau trôi qua. Augustine khốn khổ mỗi lúc càng thêm sợ hãi, thoạt tiên, cô tự nhủ chắc chồng mình chỉ về trễ thôi. Đến sáng hôm sau vẫn chưa thấy chồng về, cô vội chạy lên đồn cảnh sát.
Thanh tra Cournet chăm chú nghe Augustine trình báo, rồi nói:
- Chúng tôi sẽ biết được ngay nếu chồng cô gặp tai nạn. Nhưng theo tôi, nhiều khả năng chồng cô đã bỏ nhà đi.
- Gaston của tôi không bao giờ làm một việc như thế! - Augustine tỏ ra phẫn nộ.
- Nhiệm vụ của tôi là xem xét tất cả các khả năng. Tạm thời tôi muốn nghĩ tới trường hợp ít bi thảm nhất. Giờ cô cứ về nhà, nếu có tin gì mới, tôi sẽ liên hệ ngay.
*
Sự việc có thêm tình tiết mới. Vào buổi chiều, có người tới nộp cho cảnh sát chiếc ví mà anh ta nhặt được bên bờ sông. Trong ví có giấy tờ của Gaston. Thanh tra Cournet vô cùng bối rối. Ông ít khi đoán nhầm, bởi lần đầu gặp Augustine, Cournet đã cảm thấy cô ta thuộc kiểu vợ thường bị chồng bỏ rơi. Nhưng bây giờ, ông phải thừa nhận vụ án đã chuyển hướng.
Augustine suy sụp hẳn khi thấy Thanh tra Cournet đem ví của chồng tới. Dẫu tuyệt vọng, nhưng cô vẫn cố trả lời các câu hỏi.
- Giữa hai vợ chồng cô có chuyện bất hòa gì không?
- Hoàn toàn không. Gaston rất yêu thương tôi.
- Cô có nhận thấy tâm trạng chồng thay đổi? Anh ta cảm thấy buồn rầu, nên nghĩ quẩn chẳng hạn?
Augustine sửng sốt trước câu hỏi ấy. Gaston không thể tự kết liễu. Hôm qua anh ấy vẫn vui vẻ như mọi khi cơ mà. Thanh tra Cournet cũng không tin chuyện Gaston tự tử.
- Cô nói anh ta ra ga tàu đón khách của ông Constat?
- Vâng.
- Thế nhưng trước khi tới đây, tôi đã cho điều tra và được biết tối qua ông Constat không có vị khách nào cả.
Augustine cảm thấy hụt hẫng. Cô lờ mờ nhận ra một Gaston xa lạ mà bản thân chưa từng biết đến sự tồn tại.
- Anh ấy đã nói dối tôi! Nhưng tại sao mới được chứ?
Thanh tra Cournet thở dài:
- Đó cũng là điều mà tôi hy vọng sẽ mau chóng biết được. Cô cho phép tôi xem qua các giấy tờ của anh nhà chứ?
Augustine buồn bã gật đầu, dẫn viên Thanh tra vào thư phòng. Sau khi xem xét, Thanh tra Cournet lấy ra một bó thư, rồi đọc lướt qua từng bức.
- Cô có biết một người tên Hortense?
Augustine buông phịch người xuống ghế.
- Không, chưa bao giờ. Đó là... tình nhân của anh ấy sao?
- Vâng, nhưng cô yên tâm. Những bức thư này được viết từ trước lúc cô lấy anh Gaston. Thêm nữa, chính vì lấy cô mà anh Gaston đã cắt đứt với cô gái đó.
Căn cứ vào nội dung bức thư thì Hortense làm mẫu vẽ và hiện đang sống ở phố Montmartre. Thanh tra Cournet bèn tới đó ngay. Ông đã không nói cho Augustine biết nội dung của những bức thư. Để làm gì kia chứ? Những bức thư đầu tiên của cặp nam nữ hết sức cuồng nhiệt, nếu không muốn nói là còn hơn cả thế nữa.
Đến những bức ở quãng giữa thì tỏ thái độ than vãn. Hortense phàn nàn về chuyện người yêu bỗng dưng lạnh nhạt. Những bức cuối cùng lộ rõ ý muốn trả thù khi Gaston báo tin sắp lấy Augustine. Hortense viết những dòng chữ phẫn uất, và cuối bức thư là câu sau đây: “Anh thừa hiểu chuyện gì em cũng dám làm rồi đấy!”.
Xưởng vẽ của Hortense được bày biện những khung tranh rất đẹp. Nhưng cô nàng còn đẹp hơn những khung tranh đó gấp nghìn lần.
Thanh tra Cournet đưa cho cô ta bức hình Gaston, rồi hỏi có nhận ra ai không. Hortense kêu lên:
- Trời! Đã có chuyện gì xảy ra với anh ấy?
- Gaston đã biến mất. Gần đây cô có gặp anh ta?
Cô nàng cố giữ bình tĩnh đáp:
- Không. Kể từ khi anh ấy lấy vợ thì tôi không gặp.
- Cô nói dối! Cô đã nối lại quan hệ với Gaston từ hơn một năm nay. Đừng chối nữa, bằng chứng nằm rành rành trong những bức thư mà cô và anh ta gửi cho nhau.
Hortense cúi mặt như đứa trẻ mắc lỗi:
- Vâng, vì anh ấy chán vợ nên đã quay lại với tôi. Hơn một năm nay chúng tôi sống rất hạnh phúc, không lấy một lần cãi vã.
- Tối qua cô có gặp anh ta không?
- Không!
Hỏi chừng đó là đủ, Thanh tra Cournet tiến ra phía cửa.
Trong những ngày tiếp theo, vụ án không tiến triển gì mới. Không có cái xác nào dạt vào bờ sông. Nhưng khoảng mười ngày sau, có một nhân chứng đến đồn cảnh sát khai báo. Bác ta làm nghề đánh xe ngựa.
- Tôi thấy ảnh người mất tích trên báo, chợt nhớ ra mình đã chở người này cách đây chưa quá nửa tháng. Anh ta đi cùng với một cô gái tóc nâu, mắt xanh xinh đẹp.
- Bác có nghe được câu chuyện giữa họ không?
- Có chứ! Họ liên tục cãi nhau trong xe, xuống xe rồi mà cuộc cãi vã vẫn chưa dứt. Cô gái luôn miệng đe dọa: “Nếu anh bỏ em, em sẽ giết anh!”.
Thanh tra Cournet thấy vụ án bắt đầu sáng tỏ. Hortense bị bắt giữ ngay hôm ấy. Đến nước này, cô ta vẫn ngoan cố chối cãi.
Ba tháng sau, Hortense ra tòa với cáo buộc giết người. Một vụ án mạng không có xác chết vì vẫn chưa thể tìm thấy Gaston.
Hortense nói mình vô tội. Không có bằng chứng nào chống lại cô nàng. Vả lại, làm sao một người phụ nữ yếu ớt như Hortense có thể giết chết một người đàn ông vạm vỡ như Gaston?
Những chi tiết ấy chắc chắn sẽ được lưu tâm, thế nhưng việc Hortense nói dối tận hai lần trong quá trình điều tra đã đè nặng lên tinh thần bồi thẩm đoàn. Về bản thân tội ác, rất có thể cô ta có tòng phạm. Cuối cùng bồi thẩm đoàn tin Hortense đã giết Gaston vì anh ta muốn rời bỏ cô, do đó, Hortense bị kết án mười năm tù. Lính gác dẫn Hortense đi trong khi cô ta vẫn một mực kêu oan, rồi mọi người cũng quên bẵng sự mất tích bí ẩn của Gaston.
*
Sáu tháng sau, Thanh tra Cournet nhận được tin có người muốn gặp ông để trình báo về vụ Gaston. Ông mời anh ta vào, nhưng vẫn không hy vọng gì lắm. Trông dáng vẻ ngượng nghịu của người đó, Cournet phải bám chặt vào mép bàn để giữ bình tĩnh. Đó chẳng phải ai khác mà chính là Gaston!
Thanh tra Cournet vẫn cứng họng, thành thử Gaston bèn lên tiếng trước.
- Chắc hẳn tôi cần phải giải thích cho ông đôi điều?
Gaston bắt đầu kể câu chuyện khó tin của mình.
- Thưa Thanh tra, đây là câu chuyện có liên quan tới phụ nữ, nhưng không phải người vợ hiện tại của tôi, mà là một người phụ nữ thứ ba.
Thanh tra Cournet há hốc mồm nhìn Gaston. Một người phụ nữ thứ ba! Quả thực ông chưa từng nghĩ tới khả năng ấy.
- Tôi không có điều gì để chê trách Augustine cả. Cô ấy là một người vợ mẫu mực. Có điều tôi không yêu cô ấy giống như cô ấy yêu tôi. Mau chóng chán ngán những lời ngọt ngào và ánh mắt say mê của Augustine, tôi đã quay lại với Hortense.
Và quyết định đó thật sai lầm! Chẳng bao lâu, cô ấy đối xử với tôi cũng y hệt Augustine. Hortense muốn hoàn toàn độc chiếm tôi. Khi tôi nói đến chuyện chia tay, cô ấy làm ầm lên.
Tôi lâm vào tình huống khó xử, lẽ ra chỉ có một, thì nay tôi lại có những hai người đàn bà bám dính lấy mình. Đúng lúc ấy tôi gặp Sylvia. Sylvia là nhà báo nên có tính cách rất độc lập, không phải kiểu phụ nữ thích bám lấy đàn ông. Chúng tôi lập tức yêu nhau. Rồi tôi có một ý nghĩ điên rồ. Tôi sẽ bỏ hai người kia để đến bên nàng. Sylvia đồng ý ngay. Chúng tôi quyết định sang Anh sinh sống. Lúc bỏ trốn, tôi có để lại ví bên bờ sông để khiến mọi người tin là mình tự tử.
Mặt Gaston buồn hẳn đi.
- Hôm qua, tôi tình cờ đọc được một tờ báo Pháp và biết Hortense bị buộc tội và nhận án. Thấy mọi chuyện không diễn ra như dự kiến nên tôi liền đáp tàu về đây.
Hortense được thả ngay hôm ấy. Sau đó cô ta đệ đơn kiện Gaston, đòi anh ta bồi thường 10 nghìn franc, nhưng đơn đã bị bác. Bởi lẽ để ví ở bờ sông không phải tội danh. Tuy vậy, cô ta cũng được đền bù khá hậu hĩnh. Còn Augustine khốn khổ vì không muốn ly dị nên đành bằng lòng sống ly thân, mỗi người một nơi.
Hiếu Văn (dịch)
