Đi tìm tâm thế SEA Games

Lại một SEA Games nữa sắp đến. Nhưng nó chưa đến mà thể thao Việt Nam lại nóng lên bởi những chiêu trò của nước chủ nhà. Chuyện cũ đến thế là cùng!

Chẳng là chủ nhà Singapore phát tín hiệu cho hay các VĐV ở môn bơi lội không được làm quen hồ bơi trước khi nhập cuộc. Và thay vì sẽ trao huy chương sau 2 nội dung thi đấu như thông lệ, lần này  chủ nhà chỉ trao huy chương sau cả một ngày thi đấu.

Cái khó thứ nhất thì rõ rồi. Còn cái khó thứ hai lập tức được lãnh đạo đoàn thể thao Việt Nam chỉ điểm: lực lượng bơi lội của Singapore rất dày, nên họ có thể trải quân đều cho các nội dung khác nhau, trong khi đó lực lượng của Việt Nam chỉ có mỗi mũi nhọn Ánh Viên - người được kỳ vọng sẽ giành khoảng 6 HCV, vì thế việc chỉ trao huy chương sau một ngày thi đấu sẽ khiến Ánh Viên không có thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức lực. Những bức xúc của đoàn thể thao Việt Nam rốt cuộc đã được giải quyết ổn thỏa khi chủ nhà Singapore đã quyết định tổ chức thi đấu - trao giải theo đúng thông lệ cũ.

Nhưng câu chuyện này khiến người ta phải đặt ra câu hỏi: Có lẽ chúng ta sẽ phải chịu đựng những chiêu trò của chủ nhà trong những ngày thi đấu chính thức tới đây?

Lịch sử SEA Games cho thấy các chiêu trò của chủ nhà thường bắt đầu từ khi đại hội chưa khởi tranh, mà rõ nhất là việc chủ nhà thường nắn gân rồi tìm đủ mọi các cách vận động hành lang để loại những môn thế mạnh của những đoàn thể thao mà họ cho là “đối thủ chính” rồi lại tìm cách đưa những môn thể mạnh của mình, thậm chí là những môn chẳng giống ai vào cuộc chơi. Thế mới có chuyện những môn như võ gậy, trèo tường, đánh phỏm, khiêu vũ thể thao... đã từng xuất hiện trong lần lượt các kỳ hội gần đây. Riêng SEA Games 22 ở Việt Nam, chúng ta thậm chí còn đưa cả môn lặn chân vịt và cầu chinh vào cuộc, và đã đoạt được một số lượng huy chương vàng khá lớn ở những môn này.

Để thực hiện thành công việc “loại môn đối thủ, đưa môn của mình” vào cuộc, các nước chủ nhà thường đưa ra những đòn nắn gân khiến cả Đông Nam Á phát sốc, chẳng hạn như trước thềm SEA Games 23, chủ nhà Philippines đã “nắn gân” về việc có khả năng không tổ chức môn bóng đá nam... Chính vì cái đặc điểm rất “làng xã” này mà ngoại trừ các nước chủ nhà quá yếu kém như Brunei, Lào, Myanmar thì tất cả các nước chủ nhà đều đẫn đầu toàn đoàn một cách dễ dàng. SEA Games 22, Việt Nam dẫn đầu với cả thảy 158 HCV, hơn đội đứng thứ 2 là Thái Lan tới hơn 60 HCV. Sau này, dù bị tước bỏ vài chiếc HCV “dính” Doping thì cái thế số 1 của chúng ta vẫn là bất khả xâm phạm.

Ánh Viên (giữa) là một trong những VĐV mũi nhọn của thể thao Việt Nam tại SEA Games 28.
Ánh Viên (giữa) là một trong những VĐV mũi nhọn của thể thao Việt Nam tại SEA Games 28.

Khi SEA Games chưa diễn ra thì đã diễn ra những cuộc hoạch định, tính toán, vận động, nắn gân để đạt mục đích của mình như vậy. Đến khi SEA Games chính thức diễn ra thì lại xuất hiện cả một lô lốc những câu chuyện liên quan đến các trọng tài. Chuyện VĐV của các nước không phải chủ nhà bị trọng tài xử ép khi gặp VĐV chủ nhà diễn ra như cơm bữa.

SEA Games 18 năm 1995 tại Thái Lan, từng có chuyện VĐV bắn súng Việt Nam đã được trọng tài công bố chiến thắng và chuẩn bị lên bục nhận HCV hẳn hoi, thế mà sát sạt thời khắc trao huy chương, khi nhiều lãnh đạo đoàn thể thao Việt Nam đang “mở cờ trong bụng” thì trọng tài và BTC lại ra thông báo: VĐV bắn súng Thái Lan rốt cuộc mới là người chiến thắng. 

Đến SEA Games 24 năm 2007 vẫn tại Thái Lan, và vẫn trong cuộc đấu với chủ nhà, một VĐV vật Việt Nam đã thắng đối thủ một cách tâm phục khẩu phục, nhưng rốt cuộc vẫn bị trọng tài xử thua. Quá uất ức, VĐV này tìm đến ông trọng tài người Hàn Quốc để thực hiện một cú đá vào mông, và người ta gọi đấy là “cú đá mông lịch sử”. Với những phản ứng quyết liệt của VĐV, HLV và lãnh đạo đoàn Việt Nam, hội đồng trọng tài mổ xẻ lại trận đấu, và kết luận quả đúng VĐV Việt Nam trội hơn hẳn. Nhưng điều cuối cùng người ta phát đi là: kết quả không thay đổi được. 

Đến SEA Games 26 tại Indonesia (năm 2011), trong một nội dung chung kết Pencat Silat, VĐV chủ nhà thậm chí chỉ chạy, né rồi núp sau lưng ông trọng tài. Thế mà rốt cuộc VĐV này lại được xử thắng, và người ta gọi đấy là chiến thắng, là chiếc HCV trớ trêu nhất trong lịch sử SEA Games...

Chủ nhà là thế, trọng tài là thế - rốt cuộc SEA Games có nên tồn tại? Đấy là câu hỏi từng được đặt ra nhiều lần. Theo chúng tôi câu trả lời là “có”, bởi nói gì thì nói SEA Games cũng là một dịp để các đoàn thể thao trong khu vực gặp gỡ, giao lưu, cọ xát với nhau. Và trong bối cảnh các nước Đông Nam Á đang cần phải tiếp tục xây dựng một khối đoàn kết vững mạnh để cùng giải quyết những vấn đề thời sự, chính trị mang tầm khu vực và quốc tế thì những cuộc gặp gỡ trên mặt trận thể thao sẽ đóng góp một vai trò, một bước đi không nhỏ. Vấn đề nằm ở chỗ, chúng ta sẽ tham dự SEA Games bằng một tư tưởng, một tâm thế như thế nào?

Giờ là lúc cần phải xác định rõ ràng, nhẹ nhõm về việc đã tham dự SEA Games  tất yếu sẽ phải gặp thiệt thòi trong những cuộc đấu với chủ nhà. Và cũng cần xác định rõ ràng, nhẹ nhõm về việc  đã tham dự SEA Games thì không thể tránh khỏi chuyện bị trọng tài xử ép. Mà chẳng phải riêng chúng ta bị thiệt thòi, xử ép, mà tất cả các VĐV của tất cả các đoàn thể thao khác không phải chủ nhà cũng sẽ chịu chung số phận như vậy.

Từ đây, cần xác định thêm một điều quan trọng nữa: ở mỗi kỳ SEA Games, có lẽ chuyện chúng ta giành được bao nhiêu HCV, đứng ở vị trí thứ bao nhiêu trong bảng xếp hạng toàn đoàn cũng không quá quan trọng. Điều quan trọng là chúng ta có thắng được chính bản thân mình, trong những môn đấu mà mình thực sự chọn làm mũi nhọn trong quá trình vươn lên tầm châu lục và thế giới hay không?

SEA Games 2 năm trước, khi Ánh Viên đoạt HCV ở nội dung bơi ngửa 200 m nữ với thành tích 2 phút 14 giây 8, và khi cánh phóng viên báo giới đổ xô về phía Ánh Viên để tung hô thì HLV trưởng của Ánh Viên, ông Đặng Anh Tuấn lại không hề hãnh diện. Bởi theo ông, thành tích này kém xa thành tích 2 phút 12 giây 7 ở giải vô địch châu Á năm 2012 mà Ánh Viên từng có.

Ông Tuấn nói nguyên văn: “Ánh Viên đã hoàn thành chỉ tiêu giành huy chương. Tuy nhiên, về mặt thành tích bơi tôi vẫn chưa hài lòng. Ban huấn luyện không ưng ý với cách bơi của em và sẽ có những điều chỉnh trong thời gian tới. Không phải cứ giành HCV là chúng ta mãn nguyện. Với Ánh Viên, chúng tôi đặt chỉ tiêu thành tích chứ không đặt chỉ tiêu huy chương. Do đó em phải nỗ lực giành thành tích cao như trong tập luyện chứ không phải cứ giành HCV SEA Games là được”. (Báo Zing, ngày 13/12/2013). Theo chúng tôi, một tinh thần, một tâm thế như của HLV Đặng Anh Tuấn cần phải được nhân rộng trong nhiều môn khác với nhiều nội dung thi đấu mang tính mũi nhọn và chiến lược khác.

Nói một cách hình ảnh thì chúng ta không thể cứ mãi tham dự “ao làng” với tư duy của kẻ phải sống chết thi thố ở trong ao, bởi nếu cứ như thế, sẽ không bao giờ chúng ta có thể đoạn tuyệt ao, ra biển...

SEA Games nhạt - truyền thông nhạt

Năm nay chủ nhà Singapore không tổ chức SEA Games vào cuối năm, mà lại là giữa năm, vào mùa hè. Điều này cộng với việc sân chơi SEA Games không còn quá mới mẻ, hấp dẫn với khán giả Việt Nam như trong những năm 90 của thế kỷ 20 mà truyền thông Việt Nam đang tỏ ra nhạt nhẽo đặc biệt với sự kiện này.

Không có quá nhiều các chương trình truyền hình quảng bá, giới thiệu về SEA Games, cũng không còn những tờ phụ trương thể thao riêng phục vụ cho nhu cầu xem và thưởng thức SEA Games như trước đây, nhiều tờ báo thậm chí còn không cử phóng viên đến tác nghiệp SEA Games như trước. Thể thao Việt Nam đang tính toán về việc có thể trở thành chủ nhà của SEA Games 31, và khi ấy địa điểm tổ chức dự định sẽ ở TP Hồ Chí Minh, chứ không phải Thủ đô Hà Nội như SEA Games 22 năm 2003. Hy vọng nếu điều này diễn ra thì truyền thông, dư luận Việt Nam sẽ có một không khí SEA Games sôi nổi trở lại như ngày nào.

Phan Đăng

Các tin khác

Những con đường quanh co bên hàng rào đá

Èze - xứ sở của đá

Nói tới nước Pháp, người ta thường trầm trồ trước những kiến trúc tráng lệ luôn thách thức vượt thời gian. Nhưng ẩn sau vẻ hào nhoáng ấy, vẫn có những ngôi làng cổ giữ được nét đẹp nguyên sơ, mà nếu đặt chân đến, du khách như lạc vào một vùng ký ức xưa cũ. Èze chính là một trong những ngôi làng đó.

Dăm chuyện nhặt ở Bắc Ý

Dăm chuyện nhặt ở Bắc Ý

"Đến Ý rồi mới cảm nhận được rằng chỉ một ánh nhìn thôi cũng như đã đi qua ngàn năm lịch sử". Có người lại nói nước Ý ngày nay giống như một bức tranh thêu hai mặt tuyệt mỹ. Một mặt là những lâu đài, cung điện, nhà thờ và đền đài, lăng tẩm cổ xưa, mang hơi thở ngàn năm bên cạnh các hồ lớn, dòng sông; một mặt lại là ánh đèn điện rực rỡ của thành phố hiện đại đang không ngừng chuyển động.

Đã theo nghề thì hãy viết đi

Đã theo nghề thì hãy viết đi

“Trước khi viết một tập tiểu thuyết mới, anh có những chuẩn bị gì?”.
Tôi thường hỏi bạn bè trong những lúc ngồi tán phét chuyện trên trời dưới đất. Có lần, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn bảo, đại khái, chẳng chuẩn bị gì cả, cứ bắt tay vào viết, trong quá trình viết, các tình tiết xảy ra thì cân nhắc, xử lý. Cũng tựa như đứa trẻ nhảy xuống hồ, dù chưa biết bơi. Thực tế của công việc lúc ấy tự khắc khiến mình phải làm gì.

Một mỏ khai thác khoáng sản khổng lồ tại Zambia. Ảnh: First Quantum Minerals

Châu Phi với bài toán thoát “bẫy tài nguyên”

Khoáng sản châu Phi đang trở thành trung tâm của một cuộc tranh giành địa chính trị chưa từng có. Trong khi các cường quốc đổ vốn vào lục địa này, liệu châu Phi có thể tận dụng thời thế để trở thành bên hưởng lợi thực sự từ chính nguồn tài nguyên của mình hay không?

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với không ít gia đình, nỗi đau chưa thể nguôi ngoai khi có người thân hy sinh mà tên tuổi, hài cốt vẫn nằm lại nơi chiến trường xưa hoặc chưa được xác định danh tính. Những ngày này, Công an TP Đà Nẵng đang thực hiện một hành trình vô cùng đặc biệt: Thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Về ngôi nhà của dế

Về ngôi nhà của dế

Đó là một ngôi nhà xưa thân quen cũ kỹ nằm trong ngõ Đoàn Nhữ Hài. Nhà văn Tô Hoài (1920-2014) mua ngôi nhà này (năm 1957) từ tiền giải thưởng tập “Truyện Tây Bắc”. Một thời, cánh văn trẻ chúng tôi vẫn thường rủ nhau tới ngôi nhà của Tô Hoài vì ông rất thân thiện. Giờ đây, ngôi nhà trở thành không gian lưu niệm cuộc đời và sự nghiệp văn chương Tô Hoài. Con trai ông, nhà báo Phương Vũ đặt tên Nhà lưu niệm đúng với cái tên mà mọi người vẫn gọi: Tô Hoài House (Ngôi nhà Tô Hoài).

Chương trình âm nhạc “Mây lang thang” bị cho là đã nhiều lần vi phạm bản quyền trên môi trường số

Khoảng trống bản quyền âm nhạc ở Việt Nam

Trong nhiều năm qua, thị trường âm nhạc số Việt Nam phát triển nhanh nhưng việc vi phạm sở hữu trí tuệ tràn lan. Nhiều đơn vị kiếm tiền từ hàng triệu lượt xem mà tác giả, nhạc sĩ hoặc chủ sở hữu bản ghi không hề biết tác phẩm của mình bị khai thác như thế nào.

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Trong nghề cầm bút, sống bằng con chữ, lấy chữ làm phương tiện để trình bày suy nghĩ, nhân sinh quan của mình, tôi dám quả quyết, một khi viết những trang văn tạo ra tiếng cười là điều không bao giờ dễ dàng. Chính vì thế khi nhìn lại tiến trình phát triển văn học Việt Nam, kể từ năm 1930 đến nay, ta thấy số lượng tác giả viết văn cười, trào phúng, châm biếm chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Rất ít ỏi.

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Trong vài năm gần đây, Việt Nam bắt đầu xuất hiện trong các cuộc thảo luận quốc tế như một “điểm đến mới nổi” của công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện. Từ sự bùng nổ của các concert âm nhạc, chương trình giải trí thu hút hàng triệu người theo dõi, đến việc đầu tư hàng loạt nhà hát, trung tâm triển lãm và tổ hợp sáng tạo quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đặc biệt: trở thành trung tâm mới của các sự kiện văn hóa và biểu diễn trong khu vực.

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Những người yêu văn học, điện ảnh, sân khấu thì đều biết hai nhân Romeo và Juliet trong vở bi kịch của nhà văn Anh William Shakespeare. Từ trong kịch, phim, Romeo - Juliet đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho những cặp tình nhân trẻ đang trong giai đoạn chớm nở và mãnh liệt. Vì thế, đến thành phố Verona (nằm trong tỉnh cùng tên thuộc vùng Veneto, miền bắc nướcÝ) lần này, tôi quyết định đến thăm ngôi nhà của nàng Juliet.

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Năm 2025, điện ảnh Việt có 55 phim ra rạp thì năm 2026, con số này được dự báo tăng lên khoảng 70 - 80 phim. Trong bối cảnh phim Việt ra rạp ngày càng dày đặc, cuộc cạnh tranh căng thẳng giữa các phim không chỉ bằng nội dung mà còn ở khả năng giành suất chiếu và tạo hiệu ứng truyền thông ngay từ những ngày đầu ra mắt.

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Cuộc gặp gỡ mang tên "Thời tiết của ký ức" không đơn thuần là một buổi ra mắt sách. Đó là một cuộc hội ngộ đặc biệt của "ngũ vị văn chương" - 5 cá tính văn chương độc bản: Trung Trung Đỉnh, Nguyễn Trọng Tín, Phạm Ngọc Tiến, Bảo Ninh, Nguyễn Quang Lập. Nói như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, không chỉ là trang viết, họ là "những người lưu giữ ký ức của dân tộc". Trong số 5 tác giả này, tôi ấn tượng với 3 người: Trung Trung Đỉnh, Phạm Ngọc Tiến và Nguyễn Trọng Tín.

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Sinh thời nhà thơ Xuân Diệu có "tự giới thiệu" về địa chỉ nhà của mình ở Hà Nội như sau: "Nhà tôi 24 Cột Cờ/ Ai thương thì đến, hững hờ thì qua". Còn "trung niên thi sĩ" Bùi Giáng khi về cư ngụ ở Xóm Gà (Bình Thạnh) cũng có lúc ngẫu hứng giới thiệu với các bạn văn chương rằng: "Gặp nàng, nàng ở Già Lam/ Gặp cô, cô ở Lê Quang Định đường/ Nhà thuốc tây, gái du dương/ Bốn tám hai (482) hẻm tôi thường vô ra".Với những thông tin trên ắt người yêu thơ có thể tìm ra chỗ ở của ông một cách dễ dàng. Còn nhà văn Sơn Nam do không làm thơ nên khi ai hỏi nhà của mình thì ông chỉ đáp: "Cứ đến nhà truyền truyền thống quận Gò Vấp hỏi, thì có người dẫn vào nhà".

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Với phần đông công chúng, nghệ sĩ sân khấu và điện ảnh là những người sống giữa ánh hào quang, được tôn vinh bằng tài năng và danh tiếng. Nhưng phía sau tấm màn nhung, không ít người đang đối diện với một thực tế trái ngược, thu nhập bấp bênh, lương thấp và một câu hỏi được đặt ra: liệu nghệ thuật biểu diễn có là một nghề đủ để sống?

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Ngày 25/4/2026, Kiều bào Việt tại Pháp cùng bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình đã cùng tham gia Lễ đặt bia Tưởng niệm các nạn nhân Việt Nam bị nhiễm chất độc da cam trong Công viên Choisy, thuộc quận 13 thành phố Paris.

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.