Đi tìm tâm thế SEA Games

Lại một SEA Games nữa sắp đến. Nhưng nó chưa đến mà thể thao Việt Nam lại nóng lên bởi những chiêu trò của nước chủ nhà. Chuyện cũ đến thế là cùng!

Chẳng là chủ nhà Singapore phát tín hiệu cho hay các VĐV ở môn bơi lội không được làm quen hồ bơi trước khi nhập cuộc. Và thay vì sẽ trao huy chương sau 2 nội dung thi đấu như thông lệ, lần này  chủ nhà chỉ trao huy chương sau cả một ngày thi đấu.

Cái khó thứ nhất thì rõ rồi. Còn cái khó thứ hai lập tức được lãnh đạo đoàn thể thao Việt Nam chỉ điểm: lực lượng bơi lội của Singapore rất dày, nên họ có thể trải quân đều cho các nội dung khác nhau, trong khi đó lực lượng của Việt Nam chỉ có mỗi mũi nhọn Ánh Viên - người được kỳ vọng sẽ giành khoảng 6 HCV, vì thế việc chỉ trao huy chương sau một ngày thi đấu sẽ khiến Ánh Viên không có thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức lực. Những bức xúc của đoàn thể thao Việt Nam rốt cuộc đã được giải quyết ổn thỏa khi chủ nhà Singapore đã quyết định tổ chức thi đấu - trao giải theo đúng thông lệ cũ.

Nhưng câu chuyện này khiến người ta phải đặt ra câu hỏi: Có lẽ chúng ta sẽ phải chịu đựng những chiêu trò của chủ nhà trong những ngày thi đấu chính thức tới đây?

Lịch sử SEA Games cho thấy các chiêu trò của chủ nhà thường bắt đầu từ khi đại hội chưa khởi tranh, mà rõ nhất là việc chủ nhà thường nắn gân rồi tìm đủ mọi các cách vận động hành lang để loại những môn thế mạnh của những đoàn thể thao mà họ cho là “đối thủ chính” rồi lại tìm cách đưa những môn thể mạnh của mình, thậm chí là những môn chẳng giống ai vào cuộc chơi. Thế mới có chuyện những môn như võ gậy, trèo tường, đánh phỏm, khiêu vũ thể thao... đã từng xuất hiện trong lần lượt các kỳ hội gần đây. Riêng SEA Games 22 ở Việt Nam, chúng ta thậm chí còn đưa cả môn lặn chân vịt và cầu chinh vào cuộc, và đã đoạt được một số lượng huy chương vàng khá lớn ở những môn này.

Để thực hiện thành công việc “loại môn đối thủ, đưa môn của mình” vào cuộc, các nước chủ nhà thường đưa ra những đòn nắn gân khiến cả Đông Nam Á phát sốc, chẳng hạn như trước thềm SEA Games 23, chủ nhà Philippines đã “nắn gân” về việc có khả năng không tổ chức môn bóng đá nam... Chính vì cái đặc điểm rất “làng xã” này mà ngoại trừ các nước chủ nhà quá yếu kém như Brunei, Lào, Myanmar thì tất cả các nước chủ nhà đều đẫn đầu toàn đoàn một cách dễ dàng. SEA Games 22, Việt Nam dẫn đầu với cả thảy 158 HCV, hơn đội đứng thứ 2 là Thái Lan tới hơn 60 HCV. Sau này, dù bị tước bỏ vài chiếc HCV “dính” Doping thì cái thế số 1 của chúng ta vẫn là bất khả xâm phạm.

Ánh Viên (giữa) là một trong những VĐV mũi nhọn của thể thao Việt Nam tại SEA Games 28.
Ánh Viên (giữa) là một trong những VĐV mũi nhọn của thể thao Việt Nam tại SEA Games 28.

Khi SEA Games chưa diễn ra thì đã diễn ra những cuộc hoạch định, tính toán, vận động, nắn gân để đạt mục đích của mình như vậy. Đến khi SEA Games chính thức diễn ra thì lại xuất hiện cả một lô lốc những câu chuyện liên quan đến các trọng tài. Chuyện VĐV của các nước không phải chủ nhà bị trọng tài xử ép khi gặp VĐV chủ nhà diễn ra như cơm bữa.

SEA Games 18 năm 1995 tại Thái Lan, từng có chuyện VĐV bắn súng Việt Nam đã được trọng tài công bố chiến thắng và chuẩn bị lên bục nhận HCV hẳn hoi, thế mà sát sạt thời khắc trao huy chương, khi nhiều lãnh đạo đoàn thể thao Việt Nam đang “mở cờ trong bụng” thì trọng tài và BTC lại ra thông báo: VĐV bắn súng Thái Lan rốt cuộc mới là người chiến thắng. 

Đến SEA Games 24 năm 2007 vẫn tại Thái Lan, và vẫn trong cuộc đấu với chủ nhà, một VĐV vật Việt Nam đã thắng đối thủ một cách tâm phục khẩu phục, nhưng rốt cuộc vẫn bị trọng tài xử thua. Quá uất ức, VĐV này tìm đến ông trọng tài người Hàn Quốc để thực hiện một cú đá vào mông, và người ta gọi đấy là “cú đá mông lịch sử”. Với những phản ứng quyết liệt của VĐV, HLV và lãnh đạo đoàn Việt Nam, hội đồng trọng tài mổ xẻ lại trận đấu, và kết luận quả đúng VĐV Việt Nam trội hơn hẳn. Nhưng điều cuối cùng người ta phát đi là: kết quả không thay đổi được. 

Đến SEA Games 26 tại Indonesia (năm 2011), trong một nội dung chung kết Pencat Silat, VĐV chủ nhà thậm chí chỉ chạy, né rồi núp sau lưng ông trọng tài. Thế mà rốt cuộc VĐV này lại được xử thắng, và người ta gọi đấy là chiến thắng, là chiếc HCV trớ trêu nhất trong lịch sử SEA Games...

Chủ nhà là thế, trọng tài là thế - rốt cuộc SEA Games có nên tồn tại? Đấy là câu hỏi từng được đặt ra nhiều lần. Theo chúng tôi câu trả lời là “có”, bởi nói gì thì nói SEA Games cũng là một dịp để các đoàn thể thao trong khu vực gặp gỡ, giao lưu, cọ xát với nhau. Và trong bối cảnh các nước Đông Nam Á đang cần phải tiếp tục xây dựng một khối đoàn kết vững mạnh để cùng giải quyết những vấn đề thời sự, chính trị mang tầm khu vực và quốc tế thì những cuộc gặp gỡ trên mặt trận thể thao sẽ đóng góp một vai trò, một bước đi không nhỏ. Vấn đề nằm ở chỗ, chúng ta sẽ tham dự SEA Games bằng một tư tưởng, một tâm thế như thế nào?

Giờ là lúc cần phải xác định rõ ràng, nhẹ nhõm về việc đã tham dự SEA Games  tất yếu sẽ phải gặp thiệt thòi trong những cuộc đấu với chủ nhà. Và cũng cần xác định rõ ràng, nhẹ nhõm về việc  đã tham dự SEA Games thì không thể tránh khỏi chuyện bị trọng tài xử ép. Mà chẳng phải riêng chúng ta bị thiệt thòi, xử ép, mà tất cả các VĐV của tất cả các đoàn thể thao khác không phải chủ nhà cũng sẽ chịu chung số phận như vậy.

Từ đây, cần xác định thêm một điều quan trọng nữa: ở mỗi kỳ SEA Games, có lẽ chuyện chúng ta giành được bao nhiêu HCV, đứng ở vị trí thứ bao nhiêu trong bảng xếp hạng toàn đoàn cũng không quá quan trọng. Điều quan trọng là chúng ta có thắng được chính bản thân mình, trong những môn đấu mà mình thực sự chọn làm mũi nhọn trong quá trình vươn lên tầm châu lục và thế giới hay không?

SEA Games 2 năm trước, khi Ánh Viên đoạt HCV ở nội dung bơi ngửa 200 m nữ với thành tích 2 phút 14 giây 8, và khi cánh phóng viên báo giới đổ xô về phía Ánh Viên để tung hô thì HLV trưởng của Ánh Viên, ông Đặng Anh Tuấn lại không hề hãnh diện. Bởi theo ông, thành tích này kém xa thành tích 2 phút 12 giây 7 ở giải vô địch châu Á năm 2012 mà Ánh Viên từng có.

Ông Tuấn nói nguyên văn: “Ánh Viên đã hoàn thành chỉ tiêu giành huy chương. Tuy nhiên, về mặt thành tích bơi tôi vẫn chưa hài lòng. Ban huấn luyện không ưng ý với cách bơi của em và sẽ có những điều chỉnh trong thời gian tới. Không phải cứ giành HCV là chúng ta mãn nguyện. Với Ánh Viên, chúng tôi đặt chỉ tiêu thành tích chứ không đặt chỉ tiêu huy chương. Do đó em phải nỗ lực giành thành tích cao như trong tập luyện chứ không phải cứ giành HCV SEA Games là được”. (Báo Zing, ngày 13/12/2013). Theo chúng tôi, một tinh thần, một tâm thế như của HLV Đặng Anh Tuấn cần phải được nhân rộng trong nhiều môn khác với nhiều nội dung thi đấu mang tính mũi nhọn và chiến lược khác.

Nói một cách hình ảnh thì chúng ta không thể cứ mãi tham dự “ao làng” với tư duy của kẻ phải sống chết thi thố ở trong ao, bởi nếu cứ như thế, sẽ không bao giờ chúng ta có thể đoạn tuyệt ao, ra biển...

SEA Games nhạt - truyền thông nhạt

Năm nay chủ nhà Singapore không tổ chức SEA Games vào cuối năm, mà lại là giữa năm, vào mùa hè. Điều này cộng với việc sân chơi SEA Games không còn quá mới mẻ, hấp dẫn với khán giả Việt Nam như trong những năm 90 của thế kỷ 20 mà truyền thông Việt Nam đang tỏ ra nhạt nhẽo đặc biệt với sự kiện này.

Không có quá nhiều các chương trình truyền hình quảng bá, giới thiệu về SEA Games, cũng không còn những tờ phụ trương thể thao riêng phục vụ cho nhu cầu xem và thưởng thức SEA Games như trước đây, nhiều tờ báo thậm chí còn không cử phóng viên đến tác nghiệp SEA Games như trước. Thể thao Việt Nam đang tính toán về việc có thể trở thành chủ nhà của SEA Games 31, và khi ấy địa điểm tổ chức dự định sẽ ở TP Hồ Chí Minh, chứ không phải Thủ đô Hà Nội như SEA Games 22 năm 2003. Hy vọng nếu điều này diễn ra thì truyền thông, dư luận Việt Nam sẽ có một không khí SEA Games sôi nổi trở lại như ngày nào.

Phan Đăng

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?