Đi tìm sự thật về “siêu năng lực gia”

Sylvia Browne từng nổi tiếng toàn nước Mỹ đương đại bởi nhiều người tin rằng, bà là một siêu năng lực gia. Tìm kiếm trẻ em mất tích, giúp FBI phá án, thậm chí từng đoán trước được cả đại dịch COVID từ 4 thập niên trước… nhờ khả năng ngoại cảm là những gì lúc sinh thời bà ta đã quảng bá.

Với vai trò là tác giả của hàng chục đầu sách về ngoại cảm bán rất chạy, là nhân vật xuất hiện trên một chương trình truyền hình ở Mỹ từ năm 1991 cho tới năm 2008 và kiếm được hàng triệu USD mỗi năm nhờ vào những lần xuất hiện trước truyền thông.. tên tuổi Sylvia nổi như cồn ở Mỹ, ngay cả khi bà ta đã qua đời.

Nhưng, sự thật thì trái ngược…

1. Ông Marc Klaas, cha của em Polly Klaas - một cô bé 12 tuổi bị bắt cóc và giết hại vào năm 1993 tại California, Mỹ - gọi các nhà ngoại cảm là những "kẻ săn mồi": "Hễ có một đứa trẻ mất tích là những người này sẽ xuất hiện. Lần nào cũng thế." Trên thực tế, chính ông Marc đã trải qua chuyện này sau khi bé Polly bị bắt cóc vào tháng 10/1993. 

Suốt 2 tháng sau đó, Marc bị bao vây bởi vô số nhà ngoại cảm và cho dù cảnh sát cùng người thân của ông đã cố tách ông khỏi họ, nhưng ông trong cơn tuyệt vọng, cuối cùng cũng phải tìm tới một nhà ngoại cảm. Ông nói rằng người này đã "phán" sai hoàn toàn nhưng vẫn nhận hết công phá án về mình khi được phỏng vấn trên truyền hình. 

Theo như ông Marc, việc cha mẹ tìm đến những thầy đồng "dởm" là hoàn toàn dễ hiểu: "Ngày qua ngày, cảnh sát vẫn không tìm được con họ, và họ sẽ đổ lỗi cho cảnh sát, cho rằng cảnh sát không hoàn thành nhiệm vụ. Lúc này, rõ ràng các ông đồng bà cốt là lựa chọn lý tưởng, là nơi bám víu sau chót".

Chân dung nhà ngoại cảm Sylvia Browne.
Chân dung nhà ngoại cảm Sylvia Browne.

Đó chính là lý do tại sao ông không hề thấy ngạc nhiên khi cha mẹ em bé mất tích Madeleine McCann từng nhận được gần 1.000 lời "tiên đoán" từ vô số nhà ngoại cảm để rồi cuối cùng đã phải cân nhắc nhờ đến nhà ngoại cảm Gordon Smith, hiện đang là người dẫn chương trình "Những ngôi nhà ma khét tiếng nhất" trên kênh Living TV.

Việc tìm kiếm trẻ em mất tích, gieo hy vọng cho những ông bố, bà mẹ mất con đã trở thành một nghề cho vô số những nhà ngoại cảm ở Mỹ và siêu năng lực gia tự phong Sylvia Browne chính là gương mặt tiêu biểu nhất và cũng thành công nhất trong ngành nghề này. 

Người phụ nữ này đã xuất bản gần 50 đầu sách và phân nửa trong số đó đã lọt vào danh sách bán chạy nhất theo xếp hạng của tờ New York Times, kiếm hàng triệu USD mỗi năm, liên tục xuất hiện trên truyền hình và đài phát thanh… Tuy nhiên, phần lớn những "lời tiên đoán" của người phụ nữ này đều là bịa đặt

2. Sylvia Browne (1936-2013) sinh ra và lớn lên tại thành phố Kansas, bang Missouri, Mỹ. Cha bà là ông William Lee, một người đàn ông tháo vát đã trải qua đủ nghề nghiệp như đưa thư, bán trang sức… trước khi trở thành phó chủ tịch của một hãng tàu lớn. Sylvia tự nhận rằng mình đã bắt đầu nhìn thấy các hồn ma bóng quế từ khi mới lên 5, và bà của Sylvia - cũng là một nhà ngoại cảm - đã giúp cháu mình hiểu ra hiện tượng này là gì. 

Cũng theo lời Sylvia, bà còn có một người chú là một nhà ngoại cảm rất quan tâm đến người ngoài hành tinh. Sau khi tốt nghiệp cử nhân ngành Anh văn từ một trường đại học không ai biết tên, Sylvia làm giáo viên trong suốt 18 năm trước khi bắt đầu học một khoá huấn luyện…. làm bà đồng.

Vào năm 1974, Sylvia chính thức hành nghề xem bói, và vào năm 2008, bà tổ chức xem bói qua điện thoại. Được biết, khách hàng sẽ phải trả khoảng 750 USD cho 20-30 phút nghe bà Sylvia dự đoán tương lai, tư vấn tâm linh, cung cấp các mánh trừ tà ma… 

Bìa sách End of Days - cuốn sách với tiên đoán về dịch COVID-19.
Bìa sách End of Days - cuốn sách với tiên đoán về dịch COVID-19.

Chưa hết, vào năm 1986, người phụ nữ này còn tự lập ra một giáo phái tên Novus Spiritus (tạm dịch là Tân Linh). Ngoài ra, Sylvia còn lấn sân làm chủ 2 doanh nghiệp tên Browne Corporation và Sylvia Browne Enterprises. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2010, bà Sylvia cho biết 2 doanh nghiệp này mang lại cho bà khoản lợi nhuận trị giá 3 triệu USD mỗi năm.

"Chiêu thức" làm nên tên tuổi của Sylvia Browne chính là tiết lộ với cha mẹ của những đứa trẻ bị mất tích về số phận của con họ. Chương trình truyền hình "The Montel Williams Show" sẽ tổ chức, sau đó phát sóng những cuộc gặp giữa Sylvia và gia đình nạn nhân - dịp để người phụ nữ này bịa đặt về những em bé không may biến mất. 

Vào năm 1999, một người đàn ông đã dừng xe trước sân nhà ông bà em Opal Jo Jennings 6 tuổi, tóm lấy em, nhét em vào thùng xe, và đánh em khi cô bé cố gắng chống cự. Người bà tuyệt vọng của Opal đã đăng kí tham dự chương trình "The Montel William Show" để nhận được sự giúp đỡ từ Sylvia. 

Trên truyền hình, người phụ nữ tội nghiệp đã gần như cầu cứu nhà ngoại cảm: "Gia đình tôi không thể chịu đựng được nữa, và chúng tôi cần biết Opal đang ở đâu. Tôi cần sự giúp đỡ của cô, Sylvia. Opal đang ở đâu? Con bé đang ở đâu?". 

Đáp lại, Sylvia trả lời hết sức tự tin: "Cô bé chưa thiệt mạng. Nhưng cô bé đã bị bắt sang một thành phố tên Kukouro tại để Nhật làm nô lệ". Sau một khoảnh khắc im lặng, người dẫn chương trình hỏi lại Sylvia: "Kukouro?". Sylvia bình thản xác nhận: "Phải, Kukouro. Cô bé bị đưa lên một chiếc thuyền hoặc một chiếc máy bay, rồi bị mang sang Nhật để làm nô lệ da trắng".

Nhưng một thời gian sau, thi thể của cô bé đã được tìm thấy tại Fort Worth, Texas. Theo khám nghiệm pháp y, Opal bị sát hạt trong cùng ngày em bị bắt cóc và không lâu sau đó, một người đàn ông địa phương tên Richard Lee Franks bị bắt giữ.

Tuy nhiên, sai lầm này có vẻ như không thể làm giảm sút tên tuổi của Sylvia. Vào năm 2002, gia đình của Holly Krewson vẫn nhất quyết muốn được Sylvia Browne giúp tìm kiếm đứa con đã mất tích 7 năm trước vào tháng 4/1995.

Sylvia trả lời ông bà Krewson rằng con gái họ vẫn còn sống và hiện đang làm vũ nữ thoát y tại một hộp đêm ở Hollywood. Ngay lập tức, bà Gwen Krewson bay đến Los Angeles, lùng sục khắp các hộp đêm, phát hàng trăm tờ rơi, hỏi chuyện các vũ công và bảo kê… trong khi con bà là Holly chỉ còn là một cái xác vô thừa nhận tại thành phố San Diego.

Năm 2003, cha mẹ của em Shawn Hornbeck đã tìm đến Sylvia để lần ra dấu tích của con mình. Vào ngày 6/10/2002, em Shawn - lúc đó vừa lên lớp 6 - biến mất tại Missouri khi đang đạp xe tới chơi nhà bạn. Sau 4 tháng dài tìm kiếm con trong vô vọng, họ quyết định đăng kí tham gia chương trình "The Montel Show". 

Khi bà Pam Hornbeck, mẹ của Shawn, hỏi Sylvia về số phận của con trai mình, Sylvia đã khẳng định chắc chắn rằng Shawn đã chết và bị chôn dưới 2 tảng đá mòn. Nghe xong hung tin, bà Pam đã ngất ngay tại trường quay.

Không ngờ, 4 năm sau đó, cảnh sát tìm thấy Shawn vẫn còn khoẻ mạnh và đang sống cùng kẻ đã bắt cóc mình là Michael Devlin tại Kirkwood, Missouri. Cái kết hạnh phúc này đã xuất hiện trên vô số tờ báo khắp nước Mỹ. Khi trả lời phỏng vấn kênh CNN, cha mẹ của Shawn thừa nhận rằng, một trong những khoảnh khắc đau đớn nhất đối với họ chính là khi Sylvia nói rằng Shawn đã chết. 

Một sai lầm đáng xấu hổ khác của Sylvia Browne là vào năm 2004 khi nhà ngoại cảm trực tiếp nói với mẹ của Amanda Berry - một cô gái bị bắt cóc tại Ohio - rằng,  Amanda đã mất mạng. Tuy nhiên 10 năm sau, Amanda đã trốn thoát khỏi căn nhà của tên bắt cóc Ariel Castro.

3. Ảo thuật gia danh tiếng James Randi - một người thường xuyên lên án mạnh mẽ những siêu năng lực gia tự phong như Sylvia Browne - cho biết Sylvia không phải là một người phụ nữ lẫn lộn đến mức tin rằng mình thực sự có siêu năng lực, mà là một kẻ lừa đảo gian xảo có khả năng đọc vị người khác cực kì xuất sắc. 

Theo ông James, khả năng đọc vị này là một thứ nghệ thuật giúp bạn thuyết phục người lạ rằng bạn biết rất rõ về họ, trong khi thực ra bạn không hiểu họ lắm, và những người có thể đọc vị người khác thường rất có tài quan sát. Họ đưa ra những phán đoán có xác suất chính xác cao dựa vào quần áo, độ tuổi, chủng tộc của người đối diện, và họ có thể nhanh chóng nhận ra mình đang đoán đúng hay sai dựa vào nét mặt người nghe, để từ đó có thể điều chỉnh những phán đoán của mình.

Dường như lừa những người thân của người mất tích còn chưa đủ, Sylvia Browne còn định qua mặt cả FBI. Vào tháng 11/2004 khi xuất hiện trên chương trình "The Montel Williams Show", Sylvia còn tự hào kể về lần mình được FBI mời hợp tác để truy tìm một trong những kẻ sát nhân khét tiếng nhất lịch sử hiện đại: Ted Bundy và khi FBI yêu cầu bà làm chứng trong phiên xét xử vụ khủng bố tại Trung tâm Thương mại Thế giới năm 1993. 

Tờ The Skeptical Inquirer đã bỏ công ra tra cứu mọi tài liệu về Sylvia tại FBI và kết luận rằng Sylvia không hề có bất kì đóng góp nào cho cả hai vụ việc này. FBI thậm chí còn gọi Sylvia là "nhà ngoại cảm tự phong" và từng điều tra bà. Quỹ Nghiên cứu Tâm linh Niết bàn của bà cũng bị sờ gáy vì tội danh vay nợ liên bang trái phép. 

FBI nghi ngờ "các chứng từ không minh bạch được sử dụng để tô vẽ khối tài sản của Sylvia, giúp cá nhân này vay nợ một cách dễ dàng hơn" và kết luận Sylvia vay 1 triệu USD để có thể chi trả cho cuộc sống xa hoa của mình.

Người phụ nữ này đã qua đời vào năm 2013, nhưng tên tuổi của Sylvia Browne lại một lần nữa nóng lên khi ngôi sao truyền hình thực tế Kim Kardashian cho đăng tải một đoạn trong cuốn sách của bà Sylvia và khẳng định rằng siêu năng lực gia này đã dự đoán chính xác… đại dịch COVID-19 từ tận 40 năm trước. Thế nhưng lời tiên đoán này cũng đồng thời cho rằng dịch bệnh sẽ biến mất rất nhanh(!)

Huyền Thi

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?