Con số trăm tỷ và những trăn trở của điện ảnh Việt

Cuộc đua phim Tết của điện ảnh Việt đang chứng kiến sự bứt phá của 3 bộ phim "Bộ tứ báo thủ", "Nụ hôn bạc tỷ" và "Đèn âm hồn" với doanh thu từ 100 đến 300 tỷ đồng. Từ năm 2022, phim Việt đạt doanh thu 100 tỷ không còn là con số hy hữu, trong đó đáng chú ý là những bộ phim "made in Trấn Thành".

Đáng mừng cho phim Việt, nhưng cũng đáng lo khi nhìn vào doanh thu chỉ quanh quẩn mấy bộ phim giải trí ồn ào và còn vướng sạn…

Phim "mỳ ăn liền" kiểu mới?

Phim "Bộ tứ báo thủ" được cho là cú tất tay của Trấn Thành khi anh đang đà thành công của "Bố Già", "Nhà bà Nữ" và đặc biệt là phim "Mai" với doanh thu kỷ lục của phim Việt là 600 tỷ đồng. Trấn Thành cũng chia sẻ "Bộ tứ báo thủ" khác những bộ phim trước đó của anh. Nhưng thực tế, kịch bản, bối cảnh của phim vẫn vậy, thậm chí độ ồn ào còn hơn phim "Mai", "Nhà bà Nữ" và doanh thu cũng thua với số suất chiếu không còn đỉnh cao.

tr%3fn thành làm d%3fo di%3fn phim _b%3f t%3f báo thù_.jpg -1
Trấn Thành - đạo diễn phim "Bộ tứ báo thủ".

"Bộ tứ báo thủ" có nhiều cảnh tạo không khí ồn ào, nhất là nửa đầu phim. Khi xem "Nhà bà Nữ", khán giả có cảm giác như diễn viên đang… đấm vào mặt mình vì họ liên tục chửi bới và nói không ngơi miệng. Đến "Bộ tứ báo thủ" cũng tạo ra những tình huống nhằm để chọc cười khán giả, mô tả một cách trào lộng một số tình tiết. Đây là điểm quen thuộc với phim Trấn Thành bởi ngay từ tác phẩm đầu tay, đồng đạo diễn cùng Vũ Ngọc Đãng là "Bố già", đã bị chê những tình tiết ồn ào.

Các phim tiếp theo, Trấn Thành vẫn đưa chất ồn ào này vào theo một cấp độ khác, khi thì khắc họa căng thẳng mẹ con, vợ chồng, khi là hàng xóm bất bình lẫn nhau. Đến "Bộ tứ báo thủ", sự ồn ào tăng cấp nhưng không đọng lại chút gì cho khán giả, không thể mang đến đồng cảm mà chỉ mô tả một cách vội vã, khó khiến khán giả thích thú. Hài ở đây trở thành những tình huống gây cười nhạt nhẽo, mang tính kịch, chỉ làm cho phim thêm ồn ào và gây phản cảm cho người xem.

Nhiều khán giả xem xong, mặc định: "Đúng là phim của Trấn Thành", đó là kiểu gì cũng có những "đặc sản" chửi thề. Nó như một mặc định phải có chửi bới, câu thoại thô tục thì mới đời thường, phản ánh đúng cuộc sống người lao động nghèo khó, khổ cực. Rõ ràng, đến nay, sau 4 bộ phim khuynh đảo thị trường điện ảnh Việt, nhiều chuyên gia vẫn chưa lý giải được sức hấp dẫn của những bộ phim của Trấn Thành. Ghi nhận sự thành công của Trấn Thành, làm sôi động thị trường phim Việt thời gian qua, nhưng nếu phim Việt chỉ có thế thì thật đáng lo ngại.

Không ồn ào và hài nhảm như "Bộ tứ báo thủ", "Nụ hôn bạc tỉ" của Thu Trang cũng lắm lời thoại, kịch bản có phần lỏng lẻo và nhạt nhẽo.

"Đèn âm hồn" vừa ra mắt đã soán ngôi phòng vé, ngay trong 5 ngày phát hành đầu tiên đã thu về 60 tỷ đồng. Vì được cho là khẩu vị lạ phim kinh dị nên thu hút người xem mặc dù bị chê là diễn xuất sượng, kịch bản mờ nhạt, thiếu logic. Phim lấy cốt truyện từ "Người con gái Nam xương" và biến thể bằng những sáng tạo mới, thêm tuyến nhân vật cô đồng với những màn trừ tà/ ma dẫn dắt người xem. Đây là phim đầu tay của youtuber Hoàng Nam nên được khán giả và giới chuyên môn châm chước những vết sạn không đáng có. Nhưng nhiều đoạn trong phim vẫn ngô nghê, thiếu logic, kịch bản phần sau rời rạc, nửa vời. Xem hết phim vẫn không hiểu tác giả định nói gì.

"Bộ tứ báo thủ" khi ra mắt được kỳ vọng sẽ xô đổ mọi kỷ lục doanh thu. Hiện con số đang chững lại 311 tỷ (là mơ ước của bất cứ nhà làm phim Việt nào). "Đèn âm hồn" đang đứng đầu phòng vé và có số suất chiếu vẫn khá lớn (hơn 3.000 suất/ngày) nên được dự báo sẽ sớm đạt doanh thu trăm tỉ.

Không chỉ hiện nay mà những năm về trước, nghịch lý phim dở hoặc trung bình có doanh thu cao vẫn tồn tại ở thị trường điện ảnh Việt Nam. Chẳng hạn, "Lật mặt 6: Tấm vé định mệnh" (thu 300 tỉ đồng), "Siêu lừa gặp siêu lầy" thu 121 tỉ đồng, hay thậm chí phim thảm họa như "Cù lao xác sống" cũng thu khoảng 12 tỉ đồng.

Không ai đòi hỏi phim giải trí Tết phải mang tầm vóc tư tưởng hoặc đột phá về nghệ thuật nhưng việc chỉ với một câu chuyện nhàn nhạt, vài gương mặt hot, thêm mấy câu thoại bắt trend là đủ thành phim Tết cho thấy điện ảnh Việt Nam có thể lại bước vào giai đoạn "mỳ ăn liền" kiểu mới.

Còn đó những trăn trở

Năm 2024 có tổng cộng 28 phim ra rạp. Trong đó, có 5 phim có doanh thu dưới 1 tỷ đồng gồm: "Cu li không bao giờ khóc" (hơn 740 triệu đồng), "Domino: Lối thoát cuối cùng" (gần 600 triệu đồng), "Đóa hoa mong manh" (430 triệu đồng). Có 2 phim doanh thu chỉ dưới 100 triệu đồng là "Biệt đội hotgirl" (67 triệu đồng) và phim tài liệu "Bóng đá nữ Việt Nam: Chuyện lần đầu kể" (56 triệu đồng).

mua.jpg -0
Cảnh trong phim “Mưa trên cánh bướm”.

Các phim có doanh thu từ 20 - 40 tỷ đồng gồm: "Cái giá của hạnh phúc" (hơn 26 tỷ đồng), "Hai muối" (gần 41 tỷ đồng), "Ngày xưa có một chuyện tình" (gần 45 tỷ đồng)... Các phim còn lại có mức doanh thu từ 1 - 7 tỷ đồng.

Nhiều năm qua, điện ảnh Việt chứng kiến sự bứt phá về doanh thu phòng vé, đặc biệt là phim của Trấn Thành, Lý Hải. Đó là tín hiệu đáng mừng để phát triển công nghiệp điện ảnh. Nhưng doanh thu chưa nói lên tất cả, nó cũng phản ánh một nền điện ảnh đang bị một màu với sự lên ngôi của những bộ phim về đề tài gia đình, thị dân nghèo kết hợp tình cảm và hài. Nhưng phim rất nhiều sạn, thậm chí ở góc nào đó, nó phản ánh sai lệch đời sống, thẩm mỹ méo mó.

Dù thế nào chúng ta cũng phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, doanh thu không đồng nghĩa với chất lượng. Nói thẳng ra, chất lượng của những bộ phim của Trấn Thành vẫn còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, có những bộ phim Việt được đánh giá cao ở nước ngoài, dành nhiều giải thưởng uy tín lại không được khán giả trong nước đón nhận. Như trường hợp của "Cu li không bao giờ khóc" - phim Việt đầu tiên thắng giải "Phim đầu tay xuất sắc nhất" trong khuôn khổ Liên hoan phim Berlin 2024. Hay trước đó là những phim như "Bên trong vỏ kén vàng" đoạt giải  "Phim dài đầu tay xuất sắc" tại LHP Cannes 2023 (doanh thu gần 1,5 tỷ đồng), "Tro tàn rực rỡ" chiến thắng cao nhất tại Liên hoan phim 3 châu lục nhưng doanh thu trong nước cũng chỉ hơn 4 tỷ đồng… Phim "Mưa trên cánh bướm" giành nhiều giải Liên hoan phim quốc tế cũng rời rạp với doanh thu 650 triệu đồng.

Có vẻ như công thức chung của những bộ phim "ăn khách" hiện nay chỉ là gương mặt phòng vé, yếu tố hài hước, thậm chí hài nhảm, lịch chiếu tốt, và tập trung chi phí vào truyền thông. Và chắc chắn, những bộ phim này chỉ chiếu trong nước và các nền tảng online. Dù đạt doanh thu hàng trăm tỷ nhưng khi "mang chuông đi đánh xứ người" tham gia cuộc thi quốc tế, phát hành nước ngoài lại nhận được đánh giá không tốt và gần như không có cơ hội lọt vào liên hoan phim quốc tế.

Theo đạo diễn Võ Thanh Hòa, để có thể đáp ứng về phần "chất", điện ảnh trong nước cần những cơ sở giáo dục chuyên nghiệp. Hàng năm các trường dạy về điện ảnh đều cho ra lò những đạo diễn, diễn viên thế hệ mới. Điều cần thiết nhất là tạo cho nguồn lực mới này một môi trường và hướng đi có thể gắn bó lâu dài với nghề. Nhiều tác phẩm điện ảnh có thể làm rất tốt "phần nhìn" nhưng về chất lượng của sản phẩm lẫn con người cần phải trải qua nhiều năm để có thể đạt đến độ chín.

ca_nh trong phim ðèn âm h%3fn.jpg -0
Cảnh trong phim  “Đèn âm hồn”.

Đạo diễn, NSƯT Đặng Tất Bình, nguyên Giám đốc Hãng phim truyện 1 Việt Nam từng chia sẻ: "Nền điện ảnh của đất nước nào cũng sẽ phải cố gắng tìm kiếm ra những cái mới lạ để có thể phát triển nền điện ảnh nước nhà và thu hút khán giả".

Đạo diễn Trần Anh Hùng cũng đồng tình với quan điểm này. "Tôi thấy ở Việt Nam bây giờ có nhiều đạo diễn trẻ có tài, thậm chí có vài nhân vật xuất hiện ở những liên hoan phim quốc tế. Bên cạnh đó, vẫn có những bạn trẻ chưa có cơ hội xuất hiện, còn đứng trong bóng tối làm việc. Chúng ta cũng có nền văn hóa đặc sắc như các nước bạn, đó là cái vốn để chúng ta dựa vào, sáng tạo. Vì thế tôi mong đợi sẽ có chính sách tốt và những tiếng nói mới trong điện ảnh".

Dù là phim nghệ thuật hay phim giải trí thì vẫn cần những bộ phim tốt, nhân văn, kịch bản chặt chẽ, diễn xuất hấp dẫn. Đó là mục tiêu phát triển của một nền điện ảnh đang từng bước đổi mới trong hành trình hội nhập và phát triển.

Mỹ Hiền

Các tin khác

Những con đường quanh co bên hàng rào đá

Èze - xứ sở của đá

Nói tới nước Pháp, người ta thường trầm trồ trước những kiến trúc tráng lệ luôn thách thức vượt thời gian. Nhưng ẩn sau vẻ hào nhoáng ấy, vẫn có những ngôi làng cổ giữ được nét đẹp nguyên sơ, mà nếu đặt chân đến, du khách như lạc vào một vùng ký ức xưa cũ. Èze chính là một trong những ngôi làng đó.

Dăm chuyện nhặt ở Bắc Ý

Dăm chuyện nhặt ở Bắc Ý

"Đến Ý rồi mới cảm nhận được rằng chỉ một ánh nhìn thôi cũng như đã đi qua ngàn năm lịch sử". Có người lại nói nước Ý ngày nay giống như một bức tranh thêu hai mặt tuyệt mỹ. Một mặt là những lâu đài, cung điện, nhà thờ và đền đài, lăng tẩm cổ xưa, mang hơi thở ngàn năm bên cạnh các hồ lớn, dòng sông; một mặt lại là ánh đèn điện rực rỡ của thành phố hiện đại đang không ngừng chuyển động.

Đã theo nghề thì hãy viết đi

Đã theo nghề thì hãy viết đi

“Trước khi viết một tập tiểu thuyết mới, anh có những chuẩn bị gì?”.
Tôi thường hỏi bạn bè trong những lúc ngồi tán phét chuyện trên trời dưới đất. Có lần, nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn bảo, đại khái, chẳng chuẩn bị gì cả, cứ bắt tay vào viết, trong quá trình viết, các tình tiết xảy ra thì cân nhắc, xử lý. Cũng tựa như đứa trẻ nhảy xuống hồ, dù chưa biết bơi. Thực tế của công việc lúc ấy tự khắc khiến mình phải làm gì.

Một mỏ khai thác khoáng sản khổng lồ tại Zambia. Ảnh: First Quantum Minerals

Châu Phi với bài toán thoát “bẫy tài nguyên”

Khoáng sản châu Phi đang trở thành trung tâm của một cuộc tranh giành địa chính trị chưa từng có. Trong khi các cường quốc đổ vốn vào lục địa này, liệu châu Phi có thể tận dụng thời thế để trở thành bên hưởng lợi thực sự từ chính nguồn tài nguyên của mình hay không?

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Công an TP Đà Nẵng và hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với không ít gia đình, nỗi đau chưa thể nguôi ngoai khi có người thân hy sinh mà tên tuổi, hài cốt vẫn nằm lại nơi chiến trường xưa hoặc chưa được xác định danh tính. Những ngày này, Công an TP Đà Nẵng đang thực hiện một hành trình vô cùng đặc biệt: Thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Về ngôi nhà của dế

Về ngôi nhà của dế

Đó là một ngôi nhà xưa thân quen cũ kỹ nằm trong ngõ Đoàn Nhữ Hài. Nhà văn Tô Hoài (1920-2014) mua ngôi nhà này (năm 1957) từ tiền giải thưởng tập “Truyện Tây Bắc”. Một thời, cánh văn trẻ chúng tôi vẫn thường rủ nhau tới ngôi nhà của Tô Hoài vì ông rất thân thiện. Giờ đây, ngôi nhà trở thành không gian lưu niệm cuộc đời và sự nghiệp văn chương Tô Hoài. Con trai ông, nhà báo Phương Vũ đặt tên Nhà lưu niệm đúng với cái tên mà mọi người vẫn gọi: Tô Hoài House (Ngôi nhà Tô Hoài).

Chương trình âm nhạc “Mây lang thang” bị cho là đã nhiều lần vi phạm bản quyền trên môi trường số

Khoảng trống bản quyền âm nhạc ở Việt Nam

Trong nhiều năm qua, thị trường âm nhạc số Việt Nam phát triển nhanh nhưng việc vi phạm sở hữu trí tuệ tràn lan. Nhiều đơn vị kiếm tiền từ hàng triệu lượt xem mà tác giả, nhạc sĩ hoặc chủ sở hữu bản ghi không hề biết tác phẩm của mình bị khai thác như thế nào.

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Cùng vui với “một thứ văn rất vui”

Trong nghề cầm bút, sống bằng con chữ, lấy chữ làm phương tiện để trình bày suy nghĩ, nhân sinh quan của mình, tôi dám quả quyết, một khi viết những trang văn tạo ra tiếng cười là điều không bao giờ dễ dàng. Chính vì thế khi nhìn lại tiến trình phát triển văn học Việt Nam, kể từ năm 1930 đến nay, ta thấy số lượng tác giả viết văn cười, trào phúng, châm biếm chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Rất ít ỏi.

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Việt Nam làm gì để trở thành điểm đến các sự kiện văn hóa và biểu diễn thế giới?

Trong vài năm gần đây, Việt Nam bắt đầu xuất hiện trong các cuộc thảo luận quốc tế như một “điểm đến mới nổi” của công nghiệp văn hóa và kinh tế sự kiện. Từ sự bùng nổ của các concert âm nhạc, chương trình giải trí thu hút hàng triệu người theo dõi, đến việc đầu tư hàng loạt nhà hát, trung tâm triển lãm và tổ hợp sáng tạo quy mô lớn, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội đặc biệt: trở thành trung tâm mới của các sự kiện văn hóa và biểu diễn trong khu vực.

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Đến Verona thăm nhà nàng Juliet

Những người yêu văn học, điện ảnh, sân khấu thì đều biết hai nhân Romeo và Juliet trong vở bi kịch của nhà văn Anh William Shakespeare. Từ trong kịch, phim, Romeo - Juliet đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho những cặp tình nhân trẻ đang trong giai đoạn chớm nở và mãnh liệt. Vì thế, đến thành phố Verona (nằm trong tỉnh cùng tên thuộc vùng Veneto, miền bắc nướcÝ) lần này, tôi quyết định đến thăm ngôi nhà của nàng Juliet.

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Công thức chiến thắng cuộc đua phòng vé của phim Việt

Năm 2025, điện ảnh Việt có 55 phim ra rạp thì năm 2026, con số này được dự báo tăng lên khoảng 70 - 80 phim. Trong bối cảnh phim Việt ra rạp ngày càng dày đặc, cuộc cạnh tranh căng thẳng giữa các phim không chỉ bằng nội dung mà còn ở khả năng giành suất chiếu và tạo hiệu ứng truyền thông ngay từ những ngày đầu ra mắt.

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Lưu giữ ký ức dân tộc qua những tác phẩm văn chương

Cuộc gặp gỡ mang tên "Thời tiết của ký ức" không đơn thuần là một buổi ra mắt sách. Đó là một cuộc hội ngộ đặc biệt của "ngũ vị văn chương" - 5 cá tính văn chương độc bản: Trung Trung Đỉnh, Nguyễn Trọng Tín, Phạm Ngọc Tiến, Bảo Ninh, Nguyễn Quang Lập. Nói như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, không chỉ là trang viết, họ là "những người lưu giữ ký ức của dân tộc". Trong số 5 tác giả này, tôi ấn tượng với 3 người: Trung Trung Đỉnh, Phạm Ngọc Tiến và Nguyễn Trọng Tín.

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Nghề cầm bút là lúc nào cũng viết

Sinh thời nhà thơ Xuân Diệu có "tự giới thiệu" về địa chỉ nhà của mình ở Hà Nội như sau: "Nhà tôi 24 Cột Cờ/ Ai thương thì đến, hững hờ thì qua". Còn "trung niên thi sĩ" Bùi Giáng khi về cư ngụ ở Xóm Gà (Bình Thạnh) cũng có lúc ngẫu hứng giới thiệu với các bạn văn chương rằng: "Gặp nàng, nàng ở Già Lam/ Gặp cô, cô ở Lê Quang Định đường/ Nhà thuốc tây, gái du dương/ Bốn tám hai (482) hẻm tôi thường vô ra".Với những thông tin trên ắt người yêu thơ có thể tìm ra chỗ ở của ông một cách dễ dàng. Còn nhà văn Sơn Nam do không làm thơ nên khi ai hỏi nhà của mình thì ông chỉ đáp: "Cứ đến nhà truyền truyền thống quận Gò Vấp hỏi, thì có người dẫn vào nhà".

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Cơm áo không đùa với danh hiệu nghệ sĩ

Với phần đông công chúng, nghệ sĩ sân khấu và điện ảnh là những người sống giữa ánh hào quang, được tôn vinh bằng tài năng và danh tiếng. Nhưng phía sau tấm màn nhung, không ít người đang đối diện với một thực tế trái ngược, thu nhập bấp bênh, lương thấp và một câu hỏi được đặt ra: liệu nghệ thuật biểu diễn có là một nghề đủ để sống?

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Tấm bia đặc biệt giữa Paris

Ngày 25/4/2026, Kiều bào Việt tại Pháp cùng bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình đã cùng tham gia Lễ đặt bia Tưởng niệm các nạn nhân Việt Nam bị nhiễm chất độc da cam trong Công viên Choisy, thuộc quận 13 thành phố Paris.

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.