Người đàn ông lục khắp người từ trên xuống dưới, tìm thấy vé nhưng cứ cầm trong tay không muốn chìa ra. Cô soát vé liếc nhìn vào tay ông, nói:
- Đây là vé trẻ em.
Người đàn ông đỏ mặt, nhỏ nhẹ đáp:
- Vé trẻ em chẳng phải ngang giá vé người tàn tật hay sao?
Giá vé trẻ em và người tàn tật đều bằng một nửa vé thường, đương nhiên cô soát vé biết. Cô nhìn kỹ người đàn ông một lúc rồi hỏi:
- Anh là người tàn tật?
- Vâng.
- Vậy cho tôi xem giấy chứng nhận tàn tật.
Người đàn ông tỏ ra căng thẳng, đáp:
- Tôi... không có.
- Không có giấy chứng nhận tàn tật, làm sao chứng minh được anh là người tàn tật?
Người đàn ông im lặng, khe khẽ tháo gi, rồi vén ống quần lên.
- Tôi chỉ còn một nửa bàn chân.
Cô soát vé liếc nhìn, bảo:
- Tôi cần xem chứng từ có in mấy chữ "chứng nhận tàn tật", có đóng con dấu của hội người tàn tật!
- Tôi không có hộ khẩu, người ta không cấp sổ tàn tật cho tôi. Sau khi xảy ra sự cố, ông chủ bỏ chạy, tôi cũng không có tiền đến bệnh viện giám định...
Trưởng tàu liền đến xem tình hình. Người đàn ông một lần nữa trình bày với trưởng tàu, mình là người tàn tật, đã mua vé trẻ em.
Trưởng tàu cũng hỏi:
- Giấy chứng nhận tàn tật của anh đâu?
Người đàn ông trả lời không có, sau đó cho trưởng tàu xem nửa bàn chân của mình.
Trưởng tàu không thèm nhìn, nhất quyết nói:
- Chúng tôi chỉ xem giấy, không xem người. Có giấy chứng nhận tàn tật mới được hưởng chế độ ưu đãi vé người tàn tật. Anh mau mau mua vé bổ sung.
Người đàn ông bỗng thẫn thờ. Ông lục khắp lượt các túi trên người và hành lý, chỉ có bốn đồng, không đủ mua vé bổ sung. Ông nhăn nhó và nói với trưởng tàu như khóc:
- Sau khi bị máy cán đứt nửa bàn chân, tôi không đi làm được. Không có tiền, ngay đến về quê cũng không về nổi. Vé này do bà con đồng hương góp mỗi người một ít để mua giùm, xin ông tha cho tôi.
- Không được!
Cô soát vé chen vào:
- Bắt ông ta lên đầu tàu xúc than.
Ông già ngồi đối diện người đàn ông tỏ ra chướng tai gai mắt, đứng phắt lên nhìn chằm chằm trưởng tàu, hỏi:
- Anh có phải đàn ông không?
Trưởng tàu không hiểu, hỏi lại:
- Chuyện này có liên quan gì đến tôi có là đàn ông hay không?
- Anh hãy trả lời tôi, anh có phải đàn ông hay không?
- Đương nhiên!
- Anh dùng cái gì để chứng minh anh là đàn ông? Anh đưa giấy chứng nhận đàn ông của mình cho mọi người xem xem?
Mọi người chung quanh cười rộ lên. Thừ người ra một lát, trưởng tàu nói:
- Một người đàn ông to lớn như tôi đang đứng đây, lẽ nào lại là đàn ông giả?
Ông già lắc lắc đầu, nói:
- Tôi cũng giống anh, chỉ xem giấy, không xem người, có giấy chứng nhận đàn ông sẽ là đàn ông, không có thì không phải đàn ông.
Trưởng tàu không biết ứng phó ra sao. Cô soát vé đứng ra giải vây. Cô nói với ông già:
- Tôi không phải đàn ông, có chuyện gì ông cứ nói với tôi.
Ông già chỉ vào mặt chị ta:
- Cô không phải người!
Cô soát vé nổi cơn tam bành, hét:
- Tôi không là người thì là gì?
Ông già vẫn bình tĩnh, cười ranh mãnh:
- Cô là người ư? Đưa giấy "chứng nhận người" của cô ra xem nào.
Mọi hành khách chung quanh lại cười ầm lên một lần nữa.
Hiếu Văn (dịch)
