Cục trưởng Thủy lợi Lý thích nuôi chim, trong nhà ông đã một con sáo đá. Vào hai ngày nghỉ cuối tuần, Cục trưởng Lý cho gọi Chủ nhiệm văn phòng Ngô lái xe đến vùng núi thưởng thức phong cảnh.
Khi đến vùng núi, Cục trưởng Lý rất vui vì ở đây có rất nhiều chim, trên cây hàng trăm con chim đang bay lượn. Ngoài chim ra tên núi còn có rất nhiều thảo dược, nghe nói, ở vùng này còn phát hiện ra một loại cỏ đoạn tràng rất độc có thể giết người.
Cục trưởng Lý nghe tiếng chim hót líu lo và nhìn về phía xa. Đột nhiên, ông ta nhìn thấy một con quạ cắp một quả hồ đào bay lên cao rồi thả quả hồ đào xuống vách đá, quả hồ đào vỡ tan, để lộ ra nhân quả bên trong, con quạ bay xuống ăn nhân quả một cách ngon lành.
Điều này làm cho Cục trưởng Lý vô cùng kinh ngạc vì ông thấy con quạ rất thông minh, nếu bắt được vài con đem về nhà nuôi thì thật thú vị! Nhưng chuyến đi này không có sự chuẩn bị gì cả thì bắt thế nào được nên hai người đành trở về tay không. Trên đường về, Cục trưởng Lý có vẻ không vui nên Chủ nhiệm Ngô nói rằng chỉ cần Cục trưởng thích thì ông ta sẽ có cách mang được con quạ đến tận tay cho Cục trưởng.
Ông Ngô có một người bạn cùng lớp họ Lâm, là một ông chủ. Hôm đó, ông chủ Lâm đến gặp Ngô và họ nói về các dự án, ông chủ Lâm hỏi gần đây có dự án nào cần làm không. Ông Ngô nói rằng muốn có dự án thì phải thông qua Cục trưởng Lý
Ông chủ Lâm thấy đã có cửa làm ăn và xin ông Ngô chỉ giáo. Ông Ngô cho biết hiện nay việc chống tham nhũng đang rất nghiêm ngặt nên không thể đưa tiền hoặc quà. Vậy không biếu những thứ này thì biếu gì đây? Ông Ngô nói rằng Cục trưởng đang rất thích những con quạ, vì để được lòng với Cục trưởng Lý, ông chủ Lâm đã có chủ ý.
Từ Cục Thủy lợi đi ra, ông chủ Lâm gọi điện cho người anh họ ở quê bảo ông ta tìm cách bắt lấy hai con quạ ở vùng núi gần đó mang lên cho mình. Người anh họ này là một người tháo vát nên vấn đề nhanh chóng được giải quyết.
Hôm nay, ông chủ Lâm rất vui vẻ đến gõ cửa nhà Cục trưởng Lý.
Nhà của Cục trưởng Lý là một ngôi biệt thự được xây dựng trên sườn đồi rợp bóng cây xanh, đây là ngôi biệt thự độc lập, khung cảnh yên tĩnh.
Cục trưởng Lý yêu thích nơi này không chỉ bởi vì có nhiều cây cối, sơn thủy hữu tình mà đối diện là mấy ngọn núi đã được thành phố phát triển cơ sở trồng dược liệu, ngoài các loại thảo dược nguyên sinh còn có nhiều dược liệu quý của Trung Quốc cũng được trồng ở đây. Cục trưởng Lý nghĩ, một khi người ta bị bệnh thảo dược có thể chữa khỏi bệnh, bây giờ ông ta sống ở đây, ra cửa là có thể nhìn thấy dược thảo, mở miệng là có thể nếm được mùi vị của dược thảo, chả nhẽ lại không tốt à? Có người bạn khuyên ông ở đây có thảo dược nhưng cũng có rắn độc và có loại cỏ đoạn tràng độc hơn cả rắn độc nên phải hết sức cẩn thận. Cục trưởng nói, chẳng nhẽ tự nhiên rắn cắn ta, tự nhiên cây độc hại ta?
Kể từ khi đến chơi vùng núi trở về, Cục trưởng trở nên rất thích chim quạ và ông bỗng nhiên phát hiện ở mấy ngọn núi trước nhà mình thỉnh thoảng có chim quạ bay lượn nhưng lúc bình thường ông không để ý đến, hơn nữa loại chim này lại nhút nhát không đến gần người.
Làm Cục trưởng đúng là tốt vì muốn gì được nấy. Khi ông đang nghĩ đến những con chim quạ thì ông chủ Lâm đến nhà, ông ta còn mang theo hai con chim quạ nhỏ và một cân trà Long Tỉnh. Cục trưởng giả vờ khách khí một chút khi nhận cái lồng chim.
Cục trưởng treo cái lồng chim lên cây sung trong vườn, dưới gốc cây mát mẻ có một xích đu, khi rảnh rỗi Cục trưởng sẽ nằm đây nghỉ ngơi, lồng chim được treo phía trên, cũng tiện cho việc chiêm ngưỡng.
Cục trưởng chăm sóc đôi chim nhỏ rất tốt, nhưng những ngày này có hai con chim quạ đến đây huyên náo, thậm chí đã vài lần đậu trên nóc nhà quấy nhiễu nên ông phải dùng cây sào để đuổi chúng đi nhưng ông không để ý chúng lắm.
Ngày chủ nhật bà vợ về nhà ngoại, Cục trưởng ở nhà không có việc gì, sau khi ăn trưa xong, ông nằm nghỉ trên xích đu dưới gốc cây sung, trên bàn trà bên cạnh có một tách trà Long Tỉnh. Cục trưởng uống trà, sau đó đọc báo một lúc rồi ngủ thiếp đi mà không đậy nắp tách trà.
Không biết đã qua bao lâu, khi tỉnh lại, Cục trưởng Lý cảm thấy khát nước, theo thói quen với lấy tách trà uống vài hớp trà rồi lại chìm vào giấc ngủ. Không biết qua lại bao lâu, Cục trưởng đột nhiên thấy bụng đau, sùi bọt mép, toàn thân mệt mỏi, muốn dùng điện thoại di động cầu cứu nhưng điện thoại di động đang sạc điện ở trên lầu. Lúc này, cơn đau bụng quằn quại ập đến làm mắt ông tối sầm lại, thân thể không còn tự chủ được nữa...
Đến tối, bà vợ trở về, thấy chồng vẫn đang ngủ trên ghế nên nói: “Đã đến giờ ăn tối rồi, ông còn ngủ sao?”. Không thấy động tĩnh gì bà vợ gọi to một tiếng nhưng vẫn không thấy chồng trả lời. Bà vợ vội đến xem sao thì thấy chồng sùi bọt mép, không còn thở nữa.
Bà vợ cuống lên vội gọi “110” và Đội trưởng Cảnh sát hình sự Tiểu Dương cùng mấy cảnh sát vội đến hiện trường và ngay lập tức mở cuộc điều tra.
Hiện trường vụ án không có manh mối, cũng không có dấu vết phạm tội, chỉ có một ít lá cây không giống với trà được tìm thấy trong chiếc tách trà mà Cục trưởng đã uống. Qua xét nghiệm loại là này chính là loại cỏ độc đoạn tràng. Theo kết luận sơ bộ, Cục trưởng chết vì uống nước trà có lá độc nhưng là tự sát hay bị sát hại thì tạm thời vẫn chưa rõ ràng.
Theo vợ của Cục trưởng, trà Long Tỉnh mà Cục trưởng uống do một ông chủ tên là Lâm biếu và ông chủ Lâm được cảnh sát triệu tập ngay.
Ông chủ Lâm tái mặt khi nghe tin Cục trưởng đã qua đời: “Cục trưởng Lý là bạn của tôi làm sao tôi có thể giết anh ấy? Cách đây không lâu, tôi có đến nhà Cục trưởng và biếu ông hai con chim quạ nhỏ”.
Tiểu Dương nói: “Chim quạ là tượng trưng cho sự xui xẻo, tại sao ông lại biếu quạ cho ông ấy?”.
Ông chủ Lâm vội giải thích: “Anh cảnh sát, có lẽ anh không biết điều gì đó, ở Nhật Bản, quạ được coi là chim thần. Hơn nữa, quạ rất thông minh, ở Nhật Bản, quạ rải hạt hồ đào ra đường để ô tô nghiền vỡ vỏ sau đó nó ăn nhân ở bên trong...”.
Tiêu Dương vẻ khó chịu xua tay, nói: “Thôi, thôi, hôm nay không phải hỏi ông về sự thông minh của chim quạ mà là gọi ông đến đây để giúp chúng tôi phá án. Tôi hỏi ông trong tách trà của Cục trưởng Lý có lá cỏ đoạn tràng, có phải là ông bỏ vào không?”.
“Thế thì oan cho tôi quá, mấy năm nay tôi dựa vào Cục trưởng để tham gia các công trình thủy lợi kiếm được tiền, tôi còn phải cảm ơn ông ấy rất nhiều, làm sao tôi lại giết ông ấy?”.
Manh mối bị đứt, cảnh sát khám nghiệm lại hiện trường vụ án và phát hiện chiếc lồng chim vẫn treo trên cây sung trong vườn nhưng hai con quạ con đã chết ở trong lồng mấy ngày rồi, mỏ của chúng dính đầy máu. Đối mặt với con chim nhỏ đã chết, Tiểu dương chợt nhớ đến một câu chuyện mà anh đã nghe khi còn nhỏ nói về việc chim quạ dùng cỏ độc đoạn tràng để giết người. Để xác nhận tính chính xác của vấn đề này, Tiểu Dương đến gặp một chuyên gia về chim, chuyên gia này nói: “Với sự thông minh của loài chim quạ, việc nó bỏ cỏ lá độc vào tách trà của Cục trưởng Lý là hoàn toàn có thể xảy ra”. Đồng thời, bác sĩ pháp y cũng chứng minh rằng hai con quạ nhỏ trong lồng đã chết cùng lúc với Cục trưởng Lý và cũng bị chết vì chất độc của cỏ đoạn tràng, cho đến lúc này, sự thật của vụ án đã được đưa ra ánh sáng.
Đối mặt với kết quả của vụ án, các điều tra viên đã vô cùng sửng sốt, họ không ngờ rằng thủ phạm giết Cục trưởng không phải là con người mà là do chim quạ!
Hai con quạ nhỏ mà ông chủ Lâm biếu Cục trưởng đã thu hút hai con quạ già trong núi. Một lần, hai con quạ già đang đi kiếm ăn bay ngang qua biệt thự nghe thấy tiếng quạ con kêu và chúng nhanh chóng tìm thấy con quạ nhỏ đang treo trong lồng trên cây sung, chúng nó cho rằng hai con quạ nhỏ không thể cùng chúng tung bay trên trời như vậy thì thà chết còn hơn sống nên chúng đã lấy cỏ đoạn tràng để giết hai con quạ nhỏ!
Thật không thể ngờ rằng, khi chúng cho quạ nhỏ ăn lá độc, một số mảnh vụn của lá cỏ đoạn tràng rơi vào cốc trà ở trên cái bàn. Trong lúc mơ mơ màng màng, Cục trưởng Lý đã vớ lấy ly trà uống một hơi cạn sạch....
Nguyễn Thiêm (dịch)
