"C gái" anh hùng chuyện bây giờ mới kể

“C gái” là tên thân mật bà con gọi Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy anh hùng! Cách đây hơn 20 năm, xã Ngư Thủy, chia thành 3 xã Ngư Hòa, Hải Thủy, Ngư Thủy.

Ngư Thủy cái tên nổi tiếng lại được đặt cho xã phía nam. Khi phong trào thăm hỏi, ủng hộ “C gái” nổi lên, cả nước đều tìm về xã Ngư Thủy phía nam, vì tưởng “C gái” ở đó. 

Thực ra quân số chính của “C gái” nằm ở xã Hải Thủy ở giữa. Lúc đó, tôi có viết bài báo dài trên Báo An ninh thế giới (tuần) Hãy trả lại tên cho em. Tỉnh Quảng Binh đã đặt lại tên cho 3 xã, xã nào cũng có chữ Ngư Thủy: Ngư Thủy Nam, Ngư Thủy Bắc, Ngư Thủy Trung. 

Vì thế việc thăm “C gái” về đúng địa chỉ của nó. Và tượng đài “C gái” do tỉnh Quảng Bình xây dựng cũng đặt ở làng Thượng Luật, Ngư Thủy Trung, được xây dựng hoành tráng bằng đá granite, nòng pháo vươn ra Biển Đông. Tượng đài là cái còn lại của tuổi trẻ các chị, bất tử với biển trời quê hương. Vì các chị pháo thủ xưa nay đã 66, 67 tuổi, thành bà nội, bà ngoại cả rồi. “Nòng pháo xưa vẫn vươn ra biển/ Như một lời cam kết với mai sau...” (NM).

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, nhiều vị lãnh tụ nổi tiếng về thăm như Chủ tịch Cuba Fidel Castro, đồng chí Trường Chinh, đồng chí Phạm Văn Đồng,... 

Đại tướng Võ Nguyễn Giáp đã hai lần vào thăm “C gái” ngay ở trận địa, cùng ăn cơm đạm bạc với các nữ pháo thủ. Cơm dọn ra trên trận địa pháo. Những hòm đạn được kê làm bàn. Bộ trưởng Xuân Thủy, trưởng đoàn đàm phán của ta tại Hội đàm Paris cũng đã về thăm “C gái”. Ông để lại mấy câu thơ: “Chiều nay Xuân Thủy thăm Ngư Thủy/ Trời biển mênh mông đất Quảng Bình/ Giặc Mỹ hay đâu cồn cát trắng/ Anh hùng toàn những gái xuân xanh". 

Thăm “C gái” còn có các đoàn của Chính phủ, Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng Liên Xô, Trung Quốc, CHDC Đức v.v...  Bây giờ, chiến tranh qua 42 năm rồi vẫn có nhiều đoàn khách từ khắp cả nước vượt đường sá xa xôi về thăm các chị. Tặng quà, chụp ảnh dưới chân tượng đài.

Ngư Thủy quê tôi có một lứa “con gái vàng” mười tám hai mươi như Ngô Thị The, Trần Thị Thản, Ngô Thị Khá, Ngô Thị Gái, Ngô Thị Ngự, Ngô Thị Tần, Ngô Thị Sam, Ngô Thị Gắng, Nguyễn Thị Đào, Ngô Thị Sang v.v.., đã thành nữ pháo thủ. Con gái nhà quê, mới học hết lớp 6, lớp 7 mà điều khiển loại pháo mặt đất hiện đại như vậy trong lịch sử chiến tranh Việt Nam và thế giới chưa từng có! 

Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm “C gái”.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm “C gái”.

Họ chiến đấu suốt 10 năm y chang bộ đội. Cũng áo mũ, sao gạch, cũng cơm vắt nằm hầm, cũng đương đầu với bom pháo ngút trời. Khi tàu chiến Mỹ vào, kẻng báo động vang lên. Đàn ông làng chạy ra trận địa cùng các nữ pháo thủ đẩy pháo ra trận. Khi bắn xong, bà con lại đẩy pháo vào hầm trú ẩn, bất chấp tàu chiến, máy bay địch đánh trả. Vì 37 cô mà có tới 4 khẩu pháo nặng hàng chục tấn, các cô gái không thể đẩy nổi.

Ngày 21-11-1967, “C gái” được thành lập, ban đầu có 37 người với 4 khẩu pháo 85 ly nòng dài, có thể bắn mục tiêu xa 30 cây số. Đàn ông trong làng phải hàng tháng trời đào trận địa cho các em chiến đấu. Trận địa gồm có hầm pháo, hầm chỉ huy, hầm pháo thủ, trận địa chiến đấu hình bán nguyệt đường kính tới hai chục mét, đủ rộng để hai càng pháo bám vững phía sau khi pháo bắn. Tất cả đều làm bằng gỗ dương và cỏ rười, một thứ cỏ hình ống nhỏ, dài tới hơn mét. 

Ở mỗi trận địa, người ta đào 4 trận địa chính cho 4 khẩu pháo, 4 trận địa dự phòng và nhiều trận địa giả dọc 22 km bờ biển của xã. Trong khi 4 khẩu pháo của “C gái” nổ súng thì 4 tổ dân quân ở trận địa giả lại giật mìn nổ để nghi binh, dụ chúng phản pháo nhầm.

Sau mỗi “C gái” đánh trúng tàu chiến, máy bay Mỹ ném bom trả thù. Mấy lần chúng thả bom napalm, bom bi suốt hai ngày đêm ở làng tôi. Khói lửa ngút trời. Có gia đình bị bom nổ trúng hầm chết hết. Hơn trăm ngôi nhà của làng bị cháy rụi. Có thể nói, những trận đánh tàu chiến Mỹ của “C gái”, không chỉ là “C gái” đánh mà cả làng, cả xã tôi đánh!

Tôi có kỷ niệm rất sâu đậm với “C gái”. Ngày 7-2-1968, xuất quân trận đầu, “C gái” đã bắn cháy tàu chiến Mỹ chỉ bằng 12 phát đạn, nghĩa là mỗi khẩu 3 phát.

Mạ tôi kể đạn pháo “C gái” bắn nổ to như bom. Nguyễn Thị Xử, pháo thủ số 3 (nạp đạn) kể: “Viên đạn 25 kí, nặng như rứa mà em cứ thấy nhẹ như không, chỉ tiếng pháo nổ làm ù đặc cả tai”. Lúc đó tôi đang học lớp 8 trên huyện, nghe tin liền bươn chạy 20 cây số về nhà để viết bài tường thuật trận đánh gửi cho Báo Trường Sơn (nay là Báo Quân khu 4). Bài báo Pháo binh nữ Ngư Thủy trận đầu bắn cháy tàu chiến Mỹ in kín 2 trang báo được gửi về xã Ngư Thủy làm mọi người nức lòng. 

Đầu năm 1975, tôi đang chiến đấu ở Đồng Xoài - Phước Long, chuẩn bị chiến dịch Hồ Chí Minh, thì một buổi tối bất ngờ được xem phim Những cô gái Ngư Thủy (phim tư liệu của cố đạo diễn Lò Văn Minh). Phim do sư đoàn mang về chiếu ở hậu cứ. Đêm ấy tôi đã khóc vì gặp lại chị em bà con mình là pháo thủ trên phim, khóc vì nhớ quê, nhớ mạ. Sau đó tôi đã thức bấm đèn hạt đỗ làm bài thơ: Đêm rừng xem phim những cô gái Ngư Thủy:

Từ luống sáng ấy
Các em bước ra
Đêm thăm thẳm rừng giá
Bờ cát sóng xao tiếng cười trắng xóa
Trận địa Cồn Dinh dương xơ xác lá
Pháo vươn nòng đo tầm biển mênh mông...
Trong trẻo tiếng con gái dịu hiền
Phút hóa thành chớp lửa
Cuộn lên từ bờ cát quê hương
Tàu giặc tả tơi
Tâm bão xoáy tròn...

“C gái” hồi đó phiên thành 3 trung đội: 1 trung đội chỉ huy (gồm tiểu đội trinh sát, tiểu đội thông tin, đài chỉ huy, đài giao hội và một tiểu đội hậu cần 0, 2 trung đội trận địa. Có một chi tiết ít người  biết, mà báo chí cũng không biết mà viết. 

Đó là trong “C gái” Ngư Thủy ấy có 5 “đực rựa”, là bộ đội huyện Lệ Thủy điều về để cố vấn về kỹ thuật cho chị em gái, biên chế ở tiểu đội trinh sát. Đó là các anh Ngô Tấn Ninh, Hoàng Văn Nhưng, anh Thông, anh Vư, anh Hưng được đi tập huấn về kỹ thuật đo đạc pháo binh. 

Nhiệm vụ của tổ “đực rựa” này là trinh sát mặt biển, đo cự ly, tốc độ tàu chiến giặc, tính toán phương vị, tốc độ bắn cho các khẩu đội. 5 chàng trai này thầm lặng đứng sau “C gái”, không xuất hiện trên phim ảnh, báo chí. Ngay cả bây giờ, mọi chuyện đã công khai, cũng không ai biết về họ. 

Có một điều là tất cả chị em pháo thủ đều biết, vì 5 cô pháo thủ trong thời gian chiến đấu đã yêu các chàng trai trinh sát, thành vợ thành chồng, như Trung đội trưởng Ngô Thị Gái lấy anh Ngô Tấn Ninh, Nguyễn Thị Xử lấy anh Hoàng Văn Nhưng v.v... “C gái” 8 lần xuất kích thì 5 lần bắn cháy tàu chiến Mỹ. 

Tượng đài “C gái”.
Tượng đài “C gái”.

Ngày 25-8-1970 đại đội được tuyên dương đơn vị anh hùng LLVT. Trong thành tích có phần nhỏ của những chàng trai với máy móc lặng thầm đêm ngày bám biển, phát hiện tàu giặc từ xa...

Lại có một câu chuyện hi hữu nữa về “C gái” mà chưa có sách báo nào nói tới. Đó là mùa đông năm 1967, đang đêm, đài quan sát “C gái” phát hiện một chiếc tàu lớn đang tiến vào vùng biển Ngư Thủy. Biển đang mùa động. Sóng to lắm. Lệnh báo động, sẵn sàng chiến đấu suốt đêm. Chiếc tàu đang lù lù tiến vào. Chị em “C gái” cũng hướng 4 khẩu súng 85 ly nòng dài vào con tàu lạ, đã đo đạc tọa độ, phương vị rất cẩn thận. Tất cả sẵn sàng nổ súng. 

Chỉ cần 4 phát đạn thôi thì con tàu sẽ tan xác. Nhưng quan sát qua ống nhòm, Chính trị viên Trần Thị Thản và Đại đội trưởng Ngô Thị The hội ý thấy dáng con tàu vật vờ trên sóng như đang trôi, nên hai người quyết định chờ, không nổ súng vội. 

Con tàu trôi vào gần bờ hơn, rồi mắc cạn. Từ trên tàu họ ném xuống một chiếc thuyền nan nhỏ với hai người chèo vào bờ. Đại đội trưởng dân quân xã lúc đó là anh Thược cử hai dân quân mang súng AK xuống bờ sóng gặp họ. Họ giơ tay như thể đầu hàng. Rồi họ hoa tay múa chân nói tiếng xì lồ xì lào, chẳng ai nghe được gì cả. May hôm đó Chủ nhật, mấy anh dân quân đi gọi 3 đứa học sinh cấp 3 Lệ Thủy là tôi, Bạo, Vựng  đang học tiếng Trung vào chỗ con tàu mắc cạn để “đối thoại”. 

Mấy đứa tôi mới học tiếng Trung, họ nói mình chẳng nghe được mấy. Chỉ nghe được câu họ là người nước CHND Trung Hoa (Ửa sư chung cứa rấn, Trung hóa rấn mín cung hứa quớ). Chúng tôi nói lại với họ rằng đây là nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Họ mừng lắm. Lập tức, người nào cũng rút trong túi ngực áo ra, giơ cao cuốn sách, tôi đọc được 3 chữ Mao Trạch Đông (mao chừa tung), biết ngay là Mao tuyển. Cuốn sách bìa đỏ chót, nhỏ bằng bàn tay, giấy láng coóng. 

Tất cả ngư phủ Trung Quốc đều gầy nhom và đen nhẻm, không có lấy một bộ quần áo nào lành lặn. Sau đó họ được xã đưa lên huyện. UBND huyện Lệ Thủy may cho họ quần áo rồi đưa xe chở ra tỉnh để họ về nước bằng con đường ngoại giao. 

Qua sự việc này tôi mới biết “C gái” quê tôi luôn sẵn sàng đánh địch, bất chấp đạn bom ác liệt. Nhưng chị em C Gái cũng rất nhạy cảm, nhận ra ngay những con tàu bị trôi dạt, không có khả năng chiến đấu. Đó là sự nhân văn, là cái tâm của người chiến sĩ Việt Nam. 

“C gái” bây giờ vẫn tụ tập sinh hoạt với nhau rất đầm ấm, giúp nhau trong cuộc sống. Ngày Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời, chị em đã lên Khu lưu niệm Đại tướng ở làng An Xá viếng. Ngày 27-7-2014, chị em thuê xe ra Vũng Chùa - Đảo Yến viếng Đại tướng Tổng Tư lệnh, người đã luôn ân cần với Đại đội pháo binh Ngư Thủy xưa. 

Ngày 7-6-2014, 34 trong số 81 thành viên nữ “C gái” đã đến thăm lãnh đạo huyện Hoàng Sa ở Đà Nẵng. Các nữ pháo thủ được xem lại những thước phim tư liệu giới thiệu về quá trình sở hữu của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và công cuộc đấu tranh để bảo vệ chủ quyền đối với quần đảo không thể tách rời của Việt Nam này. Những hoạt động ý nghĩa ấy càng gắn chặt các chị với đất nước, quê hương...

Ngô Minh

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?