Ý nghĩa của một con số

1/4, tức là 0,25, chỉ là một con số bé nhỏ. Nhưng, khi được gắn liền với yếu tố nào đó, có thể 1/4 sẽ không còn bé nhỏ nữa.

1. Tết Giáp Thìn đã trôi qua với thời tiết lý tưởng vô cùng. Nhiều người nói rằng, đã quá lâu rồi mới có một dịp Tết đẹp trời như thế. Ở miền Bắc, một chút lạnh vừa đủ, một chút nắng vừa đủ đã thôi thúc mọi người ra ngoài du xuân. Ở miền Nam, không khí mát mẻ cũng giúp những chuyến đi chúc Tết trở nên dễ chịu hơn hẳn.

Trong không khí ấy, nhất là khi phố phường vắng vẻ hơn, thậm chí vài người còn có chút hơi men, việc điều khiển phương tiện giao thông cũng có thể sẽ chủ quan hơn. Và, thường thì các dịp lễ, Tết, xu hướng chủ quan ấy là tương đối phổ biến. Bởi vậy, tai nạn giao thông dịp Tết cũng trở nên khó lường.

Ý nghĩa của một con số -0
CSGT Công an TP Hà Nội kiểm tra, xử lý vi phạm nồng độ cồn tối mùng 1 Tết trên tuyến đường Trần Nhật Duật.

Theo thống kê, trong 7 ngày Tết Giáp Thìn vừa qua, cả nước đã xảy ra 541 vụ tai nạn giao thông, làm chết 214 người. So với 7 ngày Tết Quý Mão năm trước, số vụ tai nạn giao thông tăng 83 vụ, song số người tử vong đã giảm nhiều, với 24,38%, xấp xỉ 1/4.

Giảm 1/4 số người chết so với cái Tết năm ngoái là một con số tương đương 70 người. 1/4 thì quá nhỏ bé nhưng 70 mạng người thì lại không nhỏ bé chút nào. Và, việc giảm 1/4 này có thể được lý giải bởi nhiều nguyên nhân cùng tác động, song không ai có thể phủ nhận nó là kết quả của cả một năm nỗ lực với công tác chấn chỉnh an toàn giao thông, đặc biệt là việc xử lý vi phạm nồng độ cồn.

Có thể nói, trong Tết Giáp Thìn vừa qua, đại đa số người dân đã có ý thức rất rõ về chuyện đã nhậu nhẹt thì không điều khiển phương tiện giao thông. Thay vào đó, nhiều người đã quen với việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng hoặc các dịch vụ vận chuyển hành khách cá nhân. Cái câu nói “xin phép, hôm nay tôi lái xe nên không uống” đã trở nên quen thuộc trên các bàn tiệc và chuyện dụ dỗ, ép buộc người khác “dzô, dzô” cũng đã gần như mất tích. Ai cũng hiểu cái hệ lụy của việc bị xử phạt vì vi phạm nồng độ cồn nó phiến toái như thế nào và tốt nhất là nên tránh từ trước.

Có nhiều người trót điều khiển xe đến nơi tổ chức tiệc (do trước đó có công việc ở địa chỉ khác) còn có một thói quen mới đủ để “vênh với đời”. Đó chính là gọi điện cho vợ hoặc “quân Q” (con gái), “quân K” (con trai) đã trưởng thành bắt xe ôm tới chở mình về nhà. Có thể nói, một ý thức tích cực mới đã hình thành trong cộng đồng và để có được sự khởi đầu này, phải qua một quá trình xử lý rất gắt gao đối với tình trạng điều khiển phương tiện giao thông khi đã có hơi men.

Dịp Tết vừa qua, số ca vi phạm nồng độ cồn bị xử lý lên tới 29.099, tăng tới 21.373 trường hợp so với Tết Quý Mão. Sự tăng đột biến, với số lượng “khủng” như vậy có thể được lý giải không phải do người điều khiển phương tiện giao thông ngay sau khi sử dụng bia rượu ở Tết năm nay nhiều hơn Tết Quý Mão mà vì lý do dễ hiểu hơn: lực lượng CSGT đã nghiêm khắc hơn, không cả nể, kiêng cữ một cách mềm mỏng và cảm tính nữa. Nếu nhớ lại từng cái Tết đã đi qua, ắt hẳn chúng ta sẽ cùng thống nhất với nhận định kể trên.

Nhiều năm về trước, các cơ quan chức năng thường ngại “dông cả năm” cho người dân nên phần nào có chút nương tay. Một ví dụ đơn giản, chỉ 20 năm trước thôi, ngay sau Giao thừa là có những nơi người dân thiếu ý thức tổ chức ngay những sòng xóc đĩa trên vỉa hè, thậm chí còn chơi suốt cả mùng 1, mùng 2 Tết. Nhưng, nhiều năm qua, tình trạng ấy hầu như không còn nữa do sự nghiêm minh của những người thực thi luật pháp. Và, với các trường hợp vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện giao thông cũng vậy. Không nể nang, không nương tay đã trở thành tôn chỉ hành động để từ đó, người dân hình thành ý thức thượng tôn pháp luật.

Như vậy, rõ ràng con số 1/4 kể trên đã không còn nhỏ nhoi nữa. Song, trên thực tế, nó lại đang vô cùng lặng lẽ. Nó chỉ như một thống kê thông thường mà mỗi chúng ta có thể dễ dàng bỏ qua trong mỗi ngày vẫn xuất hiện thêm các con số thống kê khác, ở nhiều lĩnh vực khác. Chỉ một khi có ai đó nhắc chúng ta rằng cái 1/4 ấy là mạng sống của 70 con người, chưa biết họ giới tính cụ thể ra sao, ở độ tuổi nào. Và, từ chính sự lặng lẽ của con số 1/4 ấy, chúng ta cần phải nhắc lại với nhau một lần nữa về những ý kiến phản biện chuyện nồng độ cồn zero ồn ào suốt một thời gian gần đây với lý do nhiều khi cực kỳ cảm tính kiểu “uống có một lon bia thì làm sao đủ say để gây tai nạn”.

Nói về uống bia, thực tế có những “siêu nhân” có khả năng “quất” cả thùng bia 24 lon nhưng vẫn đủ tỉnh táo. Tuy nhiên, không ai dám chắc chắn giao phó sinh mệnh của mình cho một tay lái đã “sương sương” chục lon như vậy cả. Là một người cũng ham nhậu nhẹt, bản thân tôi cũng đã trải qua một tai nạn vào năm 2005 mà cho tới tận bây giờ tôi không thể nhớ nổi nguyên nhân của tai nạn. Tất cả những gì còn trong trí nhớ chỉ là đêm đó mình đã uống quá nhiều. Kể từ đó, nỗi sợ đã khiến tôi luôn sử dụng xe ôm, taxi, Uber rồi sau đó là Grab mỗi khi đi tiệc tùng. Thực sự, cảm giác cầm lái khi đã có chút bia rượu là rất khác. Dù chưa say, dù còn tỉnh táo nhưng sự kích thích về tốc độ là luôn có và chính nó, chứ không phải cái gì khác, sẽ là thứ dẫn dắt con người ta gặp phải tai nạn.

Ý nghĩa của một con số -0
Việc CSGT kiểm tra, xử lý nồng độ cồn xuyên Tết đã góp phần nâng cao ý thức người dân khi tham gia giao thông.

2. Nếu quy định một nồng độ cồn tối thiểu cho phép thì mức độ tối thiểu ấy là bao nhiêu? Chỉ cần trả lời cặn kẽ câu hỏi này thôi, những người đưa ra ý kiến phản bác “zero” sẽ hiểu tại sao cần nghiêm ngặt như vậy. Cơ địa mỗi cá nhân mỗi khác, do đó khó có thể quy đồng về một mức tối thiểu phổ biến đủ tạo ra tính công bằng cho tất cả và đủ để giảm thiểu tình trạng vi phạm nồng độ cồn. Có những cá nhân chỉ nửa lon bia cũng có thể đã lâng lâng và giả định như mức quy định an toàn tối thiểu còn cao hơn tỷ lệ sau khi uống nửa lon bia, có ai dám chắc rằng những người “đô quá yếu” sẽ điều khiển phương tiện giao thông an toàn sau khi “chiều lòng đối tác nửa ly”? Và, điều gì sẽ xảy ra nếu như luật pháp quy định một mức tối thiểu nào đó lớn hơn 0?

Chắc chắn sẽ có những tranh cãi với những lập luận vá víu cho rằng mức ấy là không hợp lý; mức kia, mức nọ mới hợp lý hơn. Những tranh cãi vô bổ này không chỉ làm mất thời gian của nhiều người mà kéo theo nó sẽ là những xáo trộn xã hội không đáng có, thậm chí, để bảo vệ cho nó, Nhà nước lại phải mất nhiều thời gian và một khoản kinh phí nào đó để chứng minh tính khoa học của con số tối thiểu giả định kia. Vì lẽ này, việc quy định mức an toàn “zero” là hợp lý, hợp tình hơn cả. Nó công bằng với tất cả mọi người.

Nó dễ dàng được nhiều người dân đồng tình và cơ bản, nó rõ ràng ở điểm: “Tại Việt Nam, điều khiển phương tiện giao thông khi có nồng độ cồn trong người là vi phạm pháp luật”. Chính sự tuân thủ một cách vô cùng nghiêm túc của đại đa số người dân cũng như sự thực thi nghiêm khắc của lực lượng thi hành luật pháp suốt thời gian dài vừa qua là minh chứng rõ ràng nhất cho việc quy định nồng độ cồn tối thiểu ở mức zero đã được chấp nhận một cách rộng rãi.

Tất nhiên, trong quá trình hình thành một ý thức mới, vẫn sẽ có những điều xảy ra còn chưa làm hài lòng một số bộ phận, song không thể vì một chút khiếm khuyết nhỏ như thế để phủ nhận quá trình thực thi một tiêu chuẩn mới đúng đắn.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Hơn một tháng sau khi điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares xâm nhập miền Bắc bằng đường biển, CIA và Liên đoàn 77 quyết định cho toán gián điệp biệt kích mang biệt danh Castor nhảy dù xuống tỉnh Sơn La. Nhiệm vụ của toán là thu thập tin tức tình báo về hoạt động chuyển quân của Quân đội miền Bắc trên Quốc lộ 6 - con đường chính xuyên qua các tỉnh Tây Bắc đến Tây Nam tỉnh Sầm Nưa (Lào). Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau, cả 4 thành viên đều bị bắt, mở ra chuyên án PY27 của Công an miền Bắc.

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

AI (trí tuệ nhân tạo) ngày càng ảnh hưởng sâu rộng tới mọi mặt của đời sống. Trong sáng tác âm nhạc, AI đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ, từ hỗ trợ nhạc sĩ viết giai điệu đến hòa âm phối khí, thể hiện tác phẩm. AI là một “cộng sự” đắc lực hay mang đến những thách thức với người làm âm nhạc và đâu là dấu ấn cá nhân trong thời đại công nghệ lên ngôi là những vấn đề nhiều người băn khoăn...

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Hơn một thế kỷ nay, kể từ khi được phát hiện năm 1909, văn hóa Sa Huỳnh nói chung và di tích quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) nói riêng được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá là một "trầm tích lịch sử sống". Hiện di tích khảo cổ Văn hóa Sa Huỳnh đang hướng tới là Di sản văn hóa thế giới.

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Đề xuất di dời Trường Đại học Dược Hà Nội, Khoa Hóa học (Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội) để chuyển không gian “Đại học Tổng hợp Hà Nội” tại 19 Lê Thánh Tông thành khu Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, là một phương án có trong dự thảo đồ án quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Những ngày qua, thông tin này đã trở thành tâm điểm thu hút dư luận với những luồng ý kiến trái chiều...

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.