Từ Rafaelson tới Nguyễn Xuân Son

Việt Nam đã vô địch AFF Cup lần thứ ba lịch sử. Trận chung kết kịch tính, ly kỳ, vui ngây ngất nhưng vẫn không ít tiếc nuối, xót xa. Đó là chấn thương của Nguyễn Xuân Son khiến anh phải nhập viện ngay khi trận đấu đang ở phút thứ 33. Dù không thể cùng đồng đội đấu đến phút cuối nhưng Son vẫn đoạt danh hiệu “Vua phá lưới” và “Cầu thủ xuất sắc nhất”.

Với 4 trận anh đã ghi 7 bàn thắng, 3 kiến tạo. Một bàn chơi đầu, 3 bàn chân phải và 3 bàn chân trái. Rất lâu rồi bóng đá Việt Nam và kể cả Đông Nam Á mới có được một trung phong dội bom đẳng cấp như vậy. Cổ động viên Thái Lan nằng nặc đòi Mạnh Thường Quân Madam Pang phải chiêu mộ Son về bóng đá Thái. Kể cả những ông lớn ở Ảrập cũng dòm ngó Son, nhưng đời không như là mơ, Son đang tung cánh cống hiến cho quê hương thứ hai của mình. Bởi vì "Đất nước Việt Nam đã cho tôi tất cả" - Son chia sẻ.

Một số cổ động viên khu vực bỉ bôi rằng chẳng có gì tự hào khi “đại bác” của Việt Nam lại Made in Brasil. Ô hay! Đội Thái cũng có kém cạnh gì đâu khi họ sở hữu tới 6 Thái kiều khổng lồ như Tây, à nói chuẩn hơn thì là Tây chính hiệu. Toàn các hảo thủ đô con như James Beresford, Benjamin Davis (bố Anh quốc), Nicholas Mickelson (bố Na Uy), William Weidersjo, Patrik Gustavsson (bố Thụy Điển), cao nhất là Jonathan Khemdee với 1,91m. Đội Philippines thì gần như cả đội là Tây mà có ai nói gì đâu.

Đã có những cuộc tranh cãi về vai trò nhập tịch và bản sắc. Tuy không mang dòng máu Bách Việt nhưng Nguyễn Xuân Son đã là một người Việt thực thụ. Đầu tiên là danh tính. Lý do gì anh chàng Rafaelson Bezerra Fernandes đã chọn tên mới là Nguyễn Xuân Son? Theo Son tự nói thì chọn họ Nguyễn vì đây là dòng họ lâu đời nhất Việt Nam. Huyền sử thuở hồng hoang kể rằng Sơn Tinh là họ Nguyễn. Trước đó thì một trứng của mẹ Âu Cơ nở ra một chàng tên là Nguyễn Vĩ.

Son giải thích mình chọn chữ Xuân bởi Xuân là mùa của khởi đầu mới, của hy vọng. Chữ Son có nghĩa là sự trung thành, là sự cam kết. Nó đại diện cho hành trình trở thành một người con của Việt Nam. "Từ nay mỗi pha bóng tôi chạm, mỗi bàn thắng tôi ghi, tất cả đều mang theo trách nhiệm và tình yêu với lá cờ đỏ sao vàng". Chữ Son không đơn giản là "hên". Điều đó cho thấy Son đã ngấm khá sâu văn hóa Việt nên mới dùng đúng nghĩa của sắt son.

Một nghĩa nữa của hậu tố Son theo phong tục văn hóa xứ Âu có nghĩa là "con trai của". Ví dụ bố là Gunnar có con trai tên là Thor thì tên đầy đủ là Thor Gunnarsson (con trai của Gunnar). Luận vui kiểu này thì Son lại có nghĩa là con trai của Nguyễn Xuân, là con của Việt Nam.

Hậu vệ Thái Lan Chalermsak Aukkee khiêu khích: "Tôi không biết Xuân Son là ai". Vào trận chung kết, Son lập cú đúp, trong đó có tình huống nẫng bóng từ chân Chalermsak, cho anh ta hít khói và tận mắt chứng kiến bóng từ chân Son xuyên góc lưới. Sau trận, Son đáp lại bằng dòng statut:  "Rất vui được gặp bạn, tôi tên là: Nguyễn Xuân Son". Có thể hiểu là tôi là Nguyễn Xuân Son, con của Việt Nam nhé.

Người hâm mộ cũng khéo liên tưởng, số áo của hai chàng pháo thủ Linh, Son là 22 và 12, cổ động viên chơi chữ rằng 22/12 là ngày Quân đội, hai chàng này chả khác nào hai cỗ pháo tự hành với chiến thuật hỏa khí phân tán, hỏa lực tập trung. Người mê tín nói đã Linh thì chắc chắn phải Son. Với người Việt thì chữ Xuân khá giống hên, tương đương Son. Theo kiểu bắc cầu thì Xuân Son chả khác nào hai chữ Son Son. Méo đi chút là thành sòn sòn ghi bàn thôi. Chúc Son nhanh bình phục để chinh phục những mốc son mới!

Son từng thi đấu tại Nhật Bản và Bắc Âu nhưng không thành công. Chỉ có Việt Nam mới chắp cánh cho anh bay lên. Theo tờ Daily Mail của Anh quốc thì Son lọt top 10 cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất thế giới năm 2024. Nguyễn Xuân Son đứng thứ 8 với 40 bàn, cao hơn cả Mbappe và Messi huyền thoại.

Trong thời đại hòa nhập thì công dân và dân tộc không còn cứng nhắc. Khái niệm xây dựng dân tộc (building nation) đã rõ nét từ thế kỷ 19. Sử gia Pháp Ernest Renan (1823-1892), là người có ảnh hưởng sâu rộng trong việc phát triển khái niệm xây dựng cho rằng một quốc gia, dân tộc không chỉ được xác định bởi chủng tộc hay lãnh thổ, mà xác định bởi sự hội tụ các sắc dân, cam kết chung sống, chung tay xây dựng một tương lai tốt đẹp. Đội tuyển Pháp vô địch thế giới 2018 có 43% là cầu thủ gốc Phi, là biểu tượng rõ nét cho xây dựng dân tộc.

Ở nước ta thời kháng chiến cũng có những ngoại binh thực thụ. Họ là lính lê dương đi theo Việt Minh chống thực dân Pháp. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Lập gốc Hy Lạp, là Kostas Sarantidis. Nguyễn Văn Lập từng nói: "Tôi tự hào về những điều tôi đã và sẽ tiếp tục cống hiến cho Việt Nam với cả trái tim của mình, bởi họ xứng đáng với điều đó. Tôi yêu mến và kính trọng họ". Đó là Đại úy Hồ Chí Toán, gốc Ba Lan là Stefan Kubiak. Rời hàng ngũ của Pháp theo Việt Minh, tham gia nhiều trận đánh, trong đó có Điện Biên Phủ, đóng góp nhiều cho sự phát triển pháo binh bằng năng lực toán học của mình, Stefan Kubiak được Bác Hồ nhận làm con nuôi và được đặt tên là Hồ Chí Toán.

Khi Nguyễn Xuân Son tỏa sáng, cổ động viên đã dành tặng anh câu "Người Việt Nam da nâu mắt đen" (Lời bài hát "Một vòng Việt Nam"). Da vàng mũi tẹt hay da nâu mắt đen đâu còn lý do gì nữa mà tranh cãi. Son yêu nơi này, cống hiến và hát Quốc ca với niềm hạnh phúc. Chừng ấy là đủ trở thành người Việt rồi. Thời đại hòa nhập, Việt Nam đã hội tụ nguyên khí năm châu để vươn mình thì còn gì tuyệt vời hơn.

Tả Từ

Các tin khác

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Hơn một tháng sau khi điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares xâm nhập miền Bắc bằng đường biển, CIA và Liên đoàn 77 quyết định cho toán gián điệp biệt kích mang biệt danh Castor nhảy dù xuống tỉnh Sơn La. Nhiệm vụ của toán là thu thập tin tức tình báo về hoạt động chuyển quân của Quân đội miền Bắc trên Quốc lộ 6 - con đường chính xuyên qua các tỉnh Tây Bắc đến Tây Nam tỉnh Sầm Nưa (Lào). Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau, cả 4 thành viên đều bị bắt, mở ra chuyên án PY27 của Công an miền Bắc.

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

AI (trí tuệ nhân tạo) ngày càng ảnh hưởng sâu rộng tới mọi mặt của đời sống. Trong sáng tác âm nhạc, AI đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ, từ hỗ trợ nhạc sĩ viết giai điệu đến hòa âm phối khí, thể hiện tác phẩm. AI là một “cộng sự” đắc lực hay mang đến những thách thức với người làm âm nhạc và đâu là dấu ấn cá nhân trong thời đại công nghệ lên ngôi là những vấn đề nhiều người băn khoăn...

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Hơn một thế kỷ nay, kể từ khi được phát hiện năm 1909, văn hóa Sa Huỳnh nói chung và di tích quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) nói riêng được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá là một "trầm tích lịch sử sống". Hiện di tích khảo cổ Văn hóa Sa Huỳnh đang hướng tới là Di sản văn hóa thế giới.

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Đề xuất di dời Trường Đại học Dược Hà Nội, Khoa Hóa học (Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội) để chuyển không gian “Đại học Tổng hợp Hà Nội” tại 19 Lê Thánh Tông thành khu Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, là một phương án có trong dự thảo đồ án quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Những ngày qua, thông tin này đã trở thành tâm điểm thu hút dư luận với những luồng ý kiến trái chiều...

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.