Từ một "con sâu" tày đình giữa thanh thiên bạch nhật

Ở những khâu/ những chỗ quy định về việc "phải có văn bằng 2", dù ai cũng hiểu chất lượng thực sự của "văn bằng 2" như thế nào, thì cần phải được xem xét lại một cách thấu đáo.

Thưa Toà soạn báo An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng!

Tôi phải dùng hai chữ "sốc nặng" khi nghe báo chí nói đến vụ "đào tạo chui" của Trường Đại học Đông Đô. Ở thời buổi 4.0 như hôm nay, thế mà một trường đại học dám bất chấp mọi luật lệ, qui tắc để thực hiện cái mà báo chí gọi là "đào tạo chui" trong vài năm liên tiếp, thu về hàng tỷ đồng bất chính thì đúng là không thể tin nổi. 

Một trường đại học mà đến lúc này, ông hiệu trưởng bị bắt, ông Chủ tịch Hội đồng quản trị bị truy nã thì càng không thể tin nổi. Vậy mà tất cả những điều không thể tin nổi ấy lại là sự thật, ngay giữa thanh thiên bạch nhật, ngay trước mắt chúng ta. 

Tôi hiểu là không thể vì một "con sâu" mà vu họa cho cả "nồi canh", nhưng vì cái lỗi của con sâu ấy khủng khiếp quá - khó tin quá - bất thường quá - tày đình quá, nên nếu có ai đó nhìn vào "con sâu" mà nghi ngờ, sợ hãi về chất lượng của "nồi canh" thì cũng khó trách người ta cực đoan hay thiển cận.

Trên những tờ báo, tôi đọc được những thông tin rõ mồn một thế này: muốn có văn bằng 2 ngôn ngữ Anh, người học chỉ việc đóng tiền và chờ đến 2, 3 tháng là xong. Thoạt tiên tôi cứ ngỡ mình đọc nhầm, rằng không phải là "chờ 2, 3 tháng", mà là "học 2, 3 tháng". Ai cũng hiểu học 2, 3 tháng để lấy một cái văn bằng 2 cũng đã là quá ít, nhưng thôi thì dẫu sao "có học có hơn". 

Minh họa: Hùng Dingo.
Minh họa: Hùng Dingo.

Nhưng khi đọc đi đọc lại, và đọc trên nhiều tờ báo khác nhau thì tôi mới dám chắc là mình không nhầm, rằng không phải là "học 2, 3 tháng", mà là chờ "2, 3 tháng". Trong suốt 2, 3 tháng chờ đợi ấy, người học cũng chỉ phải đến trường khoảng 2, 3 ngày để chép đáp án của toàn bộ 27 tín chỉ, từ đó hoàn thiện thủ tục đầu ra. 

Mà nghe đâu, không cần tới 2, 3 ngày, nếu ai có khả năng chép nhanh thì chỉ 1 ngày là xong. Bù lại, người học phải đóng một khoản tiền dao động từ 28-35 triệu đồng (nếu đóng trực tiếp tại trường) và 50 - 100 triệu đồng (nếu đóng cho những nhà môi giới). Trời đất ơi, thế này mà gọi là "đào tạo chui" à? Thế này phải gọi đúng, gọi trúng, gọi trắng phớ ra là mua bán bằng mới đúng.

Những hành vi mua/bán trắng trợn, diễn ra trong suốt 3 năm, thế mà phải đợi tới khi Cơ quan Điều tra của Bộ công an vào cuộc thì mới bị phát hiện. 

Tôi muốn đặt ra câu hỏi: vậy thì trước đó các cơ quan thanh/ kiểm tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo ở đâu rồi? Giả dụ như Cơ quan Điều tra của Bộ Công an không vào cuộc thì bản thân các cơ quan thanh/kiểm tra của Bộ Giáo dục có thể phát hiện ra sai phạm tày đình, ai cũng thấy hay không?

Thưa Toà soạn báo An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, tôi nghĩ rằng đây không chỉ là câu hỏi của riêng cá nhân tôi, mà còn là câu hỏi chung của tất cả những người có nhận thức bình thường quan sát câu chuyện này. Xin nhắc lại, chỉ cần có nhận thức bình thường thì ai cũng sẽ phải hỏi như thế. 

Và vì thế sẽ lại phải hỏi tiếp: Vậy thì ngoài trường Đại học Đông Đô, liệu ngành Giáo dục còn "bỏ lọt" những trường hợp tương tự nào nữa không? 

Thực lòng, tôi không nghĩ là bản thân quý báo, ở thời điểm hiện tại có thể trả lời trọn vẹn 2 câu hỏi này, nhưng tôi muốn đặt ra 2 câu hỏi này để lắng nghe quan điểm của quý báo. Rất mong nhận được hồi âm của quý báo.

Xin chân thành cảm ơn!

                              Ngô Hoàng Dương (Thanh Hóa)

Kính gửi độc giả Ngô Hoàng Dương!

Xin được đi ngay vào vấn đề mà độc giả đặt ra cho chúng tôi, đó là trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo ở đâu trong câu chuyện "đào tạo chui" rất khó tin của Đại học Đông Đô. 

Trong cuộc trả lời phỏng vấn báo chí mới đây, một đại diện của Bộ Giáo dục cho biết là năm 2018, Bộ đã có kế hoạch thanh tra công tác tuyển sinh của trường Đại học Đông Đô, tuy nhiên trường đã có văn bản xin hoãn với lý do: đang chuyển trụ sở, toàn bộ hồ sơ giấy tờ đều đóng gói niêm phong. 

Nghe cách lý giải này, những người làm báo chúng tôi có một thắc mắc rất lớn: ở thời điểm xây dựng kế hoạch thanh tra đó, Bộ có nhận thấy một bất thường nào đó của Đại học Đông Đô hay không? 

Xin nhấn mạnh là việc đào tạo chui của trường này diễn ra từ năm 2016, 2017, nên đến 2018 mà Bộ chợt phát hiện ra một bất thường nào đó thì cũng là rất muộn. Nhưng muộn còn hơn không. Thành thử, nếu đúng là Bộ nhìn thấy những bất thường thì chắc chắn vẫn phải tính phương án thanh tra khẩn cấp, bất chấp những lý do trì hoãn mà trường này đưa ra.

Trong câu chuyện này, chúng ta đều đã biết là trường Đại học Đông Đô không hề được cấp phép đào tạo văn bằng 2, ngành Ngôn ngữ Anh, nhưng cá biệt trong năm 2017, không chỉ ngang nhiên tuyển sinh đào tạo ngành Ngôn ngữ Anh, mà còn tuyển sinh đào tạo văn bằng 2 hàng loạt những ngành khác như: Công nghệ sinh học, Công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật Môi trường... 

Và qua nhiều hình thức khác nhau, những thông tin tuyển sinh này đều đã xuất hiện trên Internet. Điều đó có nghĩa, chắc là phải bị "mờ mắt" thì mới không nhìn ra những sai phạm này. Vậy mà rốt cuộc các bộ phận thanh/ kiểm tra của Bộ Giáo dục vẫn không/ hoặc chưa (thôi thì cứ tin là "chưa") thể nhìn ra.

Với tất cả những điều như thế, chúng tôi hoàn toàn đồng tình với cách nhìn của độc giả, rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo có một phần trách nhiệm rất lớn trong câu chuyện này. 

Cho nên theo quan điểm của chúng tôi, vấn đề bây giờ không chỉ dừng lại ở việc bắt người này, truy tố người kia ở trường Đại học Đông Đô, mà phải xem xét lại toàn bộ quá trình chỉ đạo/quản lý/ thanh tra của Bộ Giáo dục với không chỉ riêng trường Đông Đô. 

Chúng ta nên nhớ rằng ở những lĩnh vực khác của đất nước, điển hình là lĩnh vực kinh tế, đã từng có những quan chức hoặc cựu quan chức bị xử lý rất nặng về tội thiếu trách nhiệm, gây tổn thất, lãng phí nghiêm trọng đến tài sản và nguồn vốn Nhà nước. 

Giáo dục lại là một lĩnh vực hết sức đặc biệt, một lĩnh vực mà nếu vận hành nghiêm túc, hiệu quả có thể tạo ra những con người giàu năng lực, đóng góp vào sự phát triển nói chung của đất nước; ngược lại nếu vận hành bất thường, thậm chí cố ý/hoặc vô tình tạo điều kiện để ném ra xã hội những bằng cấp giả - trí thức giả - nhân cách giả thì sẽ gây hại nghiêm trọng cho đất nước. Thành thử, trong lĩnh vực kinh tế, những sai sót trong quản lý, điều hành đã bị xử nghiêm thì trong giáo dục càng phải xử nghiêm.

Còn một khía cạnh thứ 2 nữa mà độc giả chưa đề cập, nhưng chúng tôi rất muốn nói đến, đó là khi vụ mua/ bán văn bằng 2 (xin được nói chính xác như thế) ở Trường Đại học Đông Đô vỡ lở thì còn một điều khác tiếp tục vỡ lở, đó là có tới hàng trăm cán bộ, công chức nhà nước "mua" bằng ở trường đại học này. 

Họ là người nhà nước, phải mua cái văn bằng 2 tiếng Anh để làm gì? Câu trả lời là có thể để hoàn thiện hồ sơ công chức hoặc hợp thức hoá điều kiện học thạc sĩ... 

Như thế có nghĩa, bản thân cái quy trình sử dụng và đào tạo con người trong hệ thống của chúng ta cũng có những chỗ mang đầy tính hình thức. Theo quy trình này, một cán bộ có văn bằng 2 tiếng Anh, dù không biết nói tiếng Anh vẫn sẽ được "qui hoạch", ngược lại cán bộ nói lưu loát tiếng Anh, nhưng không có cái văn bằng 2 tiếng Anh vẫn sẽ bị gạt ra. 

Trong việc sử dụng nhân sự, đúng là có những khâu/ những chỗ bắt buộc phải có những qui định rõ ràng, bất di bất dịch về bằng cấp, nhưng ở những khâu/ những chỗ quy định về việc "phải có văn bằng 2", dù ai cũng hiểu chất lượng thực sự của "văn bằng 2" như thế nào, thì cần phải được xem xét lại một cách thấu đáo.

Phải xoá bỏ những yêu cầu mang tính hình thức trong việc sử dụng con người thì mới ngăn chặn được những biểu hiện hình thức và dối trá trong việc đào tạo con người.

Xin chân thành cảm ơn những chia sẻ đầy tâm huyết mà độc giả đã tin tưởng gửi tới chúng tôi!

Vương Trọng Tín

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...