Từ một "con sâu" tày đình giữa thanh thiên bạch nhật

Ở những khâu/ những chỗ quy định về việc "phải có văn bằng 2", dù ai cũng hiểu chất lượng thực sự của "văn bằng 2" như thế nào, thì cần phải được xem xét lại một cách thấu đáo.

Thưa Toà soạn báo An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng!

Tôi phải dùng hai chữ "sốc nặng" khi nghe báo chí nói đến vụ "đào tạo chui" của Trường Đại học Đông Đô. Ở thời buổi 4.0 như hôm nay, thế mà một trường đại học dám bất chấp mọi luật lệ, qui tắc để thực hiện cái mà báo chí gọi là "đào tạo chui" trong vài năm liên tiếp, thu về hàng tỷ đồng bất chính thì đúng là không thể tin nổi. 

Một trường đại học mà đến lúc này, ông hiệu trưởng bị bắt, ông Chủ tịch Hội đồng quản trị bị truy nã thì càng không thể tin nổi. Vậy mà tất cả những điều không thể tin nổi ấy lại là sự thật, ngay giữa thanh thiên bạch nhật, ngay trước mắt chúng ta. 

Tôi hiểu là không thể vì một "con sâu" mà vu họa cho cả "nồi canh", nhưng vì cái lỗi của con sâu ấy khủng khiếp quá - khó tin quá - bất thường quá - tày đình quá, nên nếu có ai đó nhìn vào "con sâu" mà nghi ngờ, sợ hãi về chất lượng của "nồi canh" thì cũng khó trách người ta cực đoan hay thiển cận.

Trên những tờ báo, tôi đọc được những thông tin rõ mồn một thế này: muốn có văn bằng 2 ngôn ngữ Anh, người học chỉ việc đóng tiền và chờ đến 2, 3 tháng là xong. Thoạt tiên tôi cứ ngỡ mình đọc nhầm, rằng không phải là "chờ 2, 3 tháng", mà là "học 2, 3 tháng". Ai cũng hiểu học 2, 3 tháng để lấy một cái văn bằng 2 cũng đã là quá ít, nhưng thôi thì dẫu sao "có học có hơn". 

Minh họa: Hùng Dingo.
Minh họa: Hùng Dingo.

Nhưng khi đọc đi đọc lại, và đọc trên nhiều tờ báo khác nhau thì tôi mới dám chắc là mình không nhầm, rằng không phải là "học 2, 3 tháng", mà là chờ "2, 3 tháng". Trong suốt 2, 3 tháng chờ đợi ấy, người học cũng chỉ phải đến trường khoảng 2, 3 ngày để chép đáp án của toàn bộ 27 tín chỉ, từ đó hoàn thiện thủ tục đầu ra. 

Mà nghe đâu, không cần tới 2, 3 ngày, nếu ai có khả năng chép nhanh thì chỉ 1 ngày là xong. Bù lại, người học phải đóng một khoản tiền dao động từ 28-35 triệu đồng (nếu đóng trực tiếp tại trường) và 50 - 100 triệu đồng (nếu đóng cho những nhà môi giới). Trời đất ơi, thế này mà gọi là "đào tạo chui" à? Thế này phải gọi đúng, gọi trúng, gọi trắng phớ ra là mua bán bằng mới đúng.

Những hành vi mua/bán trắng trợn, diễn ra trong suốt 3 năm, thế mà phải đợi tới khi Cơ quan Điều tra của Bộ công an vào cuộc thì mới bị phát hiện. 

Tôi muốn đặt ra câu hỏi: vậy thì trước đó các cơ quan thanh/ kiểm tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo ở đâu rồi? Giả dụ như Cơ quan Điều tra của Bộ Công an không vào cuộc thì bản thân các cơ quan thanh/kiểm tra của Bộ Giáo dục có thể phát hiện ra sai phạm tày đình, ai cũng thấy hay không?

Thưa Toà soạn báo An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, tôi nghĩ rằng đây không chỉ là câu hỏi của riêng cá nhân tôi, mà còn là câu hỏi chung của tất cả những người có nhận thức bình thường quan sát câu chuyện này. Xin nhắc lại, chỉ cần có nhận thức bình thường thì ai cũng sẽ phải hỏi như thế. 

Và vì thế sẽ lại phải hỏi tiếp: Vậy thì ngoài trường Đại học Đông Đô, liệu ngành Giáo dục còn "bỏ lọt" những trường hợp tương tự nào nữa không? 

Thực lòng, tôi không nghĩ là bản thân quý báo, ở thời điểm hiện tại có thể trả lời trọn vẹn 2 câu hỏi này, nhưng tôi muốn đặt ra 2 câu hỏi này để lắng nghe quan điểm của quý báo. Rất mong nhận được hồi âm của quý báo.

Xin chân thành cảm ơn!

                              Ngô Hoàng Dương (Thanh Hóa)

Kính gửi độc giả Ngô Hoàng Dương!

Xin được đi ngay vào vấn đề mà độc giả đặt ra cho chúng tôi, đó là trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo ở đâu trong câu chuyện "đào tạo chui" rất khó tin của Đại học Đông Đô. 

Trong cuộc trả lời phỏng vấn báo chí mới đây, một đại diện của Bộ Giáo dục cho biết là năm 2018, Bộ đã có kế hoạch thanh tra công tác tuyển sinh của trường Đại học Đông Đô, tuy nhiên trường đã có văn bản xin hoãn với lý do: đang chuyển trụ sở, toàn bộ hồ sơ giấy tờ đều đóng gói niêm phong. 

Nghe cách lý giải này, những người làm báo chúng tôi có một thắc mắc rất lớn: ở thời điểm xây dựng kế hoạch thanh tra đó, Bộ có nhận thấy một bất thường nào đó của Đại học Đông Đô hay không? 

Xin nhấn mạnh là việc đào tạo chui của trường này diễn ra từ năm 2016, 2017, nên đến 2018 mà Bộ chợt phát hiện ra một bất thường nào đó thì cũng là rất muộn. Nhưng muộn còn hơn không. Thành thử, nếu đúng là Bộ nhìn thấy những bất thường thì chắc chắn vẫn phải tính phương án thanh tra khẩn cấp, bất chấp những lý do trì hoãn mà trường này đưa ra.

Trong câu chuyện này, chúng ta đều đã biết là trường Đại học Đông Đô không hề được cấp phép đào tạo văn bằng 2, ngành Ngôn ngữ Anh, nhưng cá biệt trong năm 2017, không chỉ ngang nhiên tuyển sinh đào tạo ngành Ngôn ngữ Anh, mà còn tuyển sinh đào tạo văn bằng 2 hàng loạt những ngành khác như: Công nghệ sinh học, Công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật Môi trường... 

Và qua nhiều hình thức khác nhau, những thông tin tuyển sinh này đều đã xuất hiện trên Internet. Điều đó có nghĩa, chắc là phải bị "mờ mắt" thì mới không nhìn ra những sai phạm này. Vậy mà rốt cuộc các bộ phận thanh/ kiểm tra của Bộ Giáo dục vẫn không/ hoặc chưa (thôi thì cứ tin là "chưa") thể nhìn ra.

Với tất cả những điều như thế, chúng tôi hoàn toàn đồng tình với cách nhìn của độc giả, rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo có một phần trách nhiệm rất lớn trong câu chuyện này. 

Cho nên theo quan điểm của chúng tôi, vấn đề bây giờ không chỉ dừng lại ở việc bắt người này, truy tố người kia ở trường Đại học Đông Đô, mà phải xem xét lại toàn bộ quá trình chỉ đạo/quản lý/ thanh tra của Bộ Giáo dục với không chỉ riêng trường Đông Đô. 

Chúng ta nên nhớ rằng ở những lĩnh vực khác của đất nước, điển hình là lĩnh vực kinh tế, đã từng có những quan chức hoặc cựu quan chức bị xử lý rất nặng về tội thiếu trách nhiệm, gây tổn thất, lãng phí nghiêm trọng đến tài sản và nguồn vốn Nhà nước. 

Giáo dục lại là một lĩnh vực hết sức đặc biệt, một lĩnh vực mà nếu vận hành nghiêm túc, hiệu quả có thể tạo ra những con người giàu năng lực, đóng góp vào sự phát triển nói chung của đất nước; ngược lại nếu vận hành bất thường, thậm chí cố ý/hoặc vô tình tạo điều kiện để ném ra xã hội những bằng cấp giả - trí thức giả - nhân cách giả thì sẽ gây hại nghiêm trọng cho đất nước. Thành thử, trong lĩnh vực kinh tế, những sai sót trong quản lý, điều hành đã bị xử nghiêm thì trong giáo dục càng phải xử nghiêm.

Còn một khía cạnh thứ 2 nữa mà độc giả chưa đề cập, nhưng chúng tôi rất muốn nói đến, đó là khi vụ mua/ bán văn bằng 2 (xin được nói chính xác như thế) ở Trường Đại học Đông Đô vỡ lở thì còn một điều khác tiếp tục vỡ lở, đó là có tới hàng trăm cán bộ, công chức nhà nước "mua" bằng ở trường đại học này. 

Họ là người nhà nước, phải mua cái văn bằng 2 tiếng Anh để làm gì? Câu trả lời là có thể để hoàn thiện hồ sơ công chức hoặc hợp thức hoá điều kiện học thạc sĩ... 

Như thế có nghĩa, bản thân cái quy trình sử dụng và đào tạo con người trong hệ thống của chúng ta cũng có những chỗ mang đầy tính hình thức. Theo quy trình này, một cán bộ có văn bằng 2 tiếng Anh, dù không biết nói tiếng Anh vẫn sẽ được "qui hoạch", ngược lại cán bộ nói lưu loát tiếng Anh, nhưng không có cái văn bằng 2 tiếng Anh vẫn sẽ bị gạt ra. 

Trong việc sử dụng nhân sự, đúng là có những khâu/ những chỗ bắt buộc phải có những qui định rõ ràng, bất di bất dịch về bằng cấp, nhưng ở những khâu/ những chỗ quy định về việc "phải có văn bằng 2", dù ai cũng hiểu chất lượng thực sự của "văn bằng 2" như thế nào, thì cần phải được xem xét lại một cách thấu đáo.

Phải xoá bỏ những yêu cầu mang tính hình thức trong việc sử dụng con người thì mới ngăn chặn được những biểu hiện hình thức và dối trá trong việc đào tạo con người.

Xin chân thành cảm ơn những chia sẻ đầy tâm huyết mà độc giả đã tin tưởng gửi tới chúng tôi!

Vương Trọng Tín

Các tin khác

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Kỳ 3: Toán Castor và chuyên án PY27

Hơn một tháng sau khi điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares xâm nhập miền Bắc bằng đường biển, CIA và Liên đoàn 77 quyết định cho toán gián điệp biệt kích mang biệt danh Castor nhảy dù xuống tỉnh Sơn La. Nhiệm vụ của toán là thu thập tin tức tình báo về hoạt động chuyển quân của Quân đội miền Bắc trên Quốc lộ 6 - con đường chính xuyên qua các tỉnh Tây Bắc đến Tây Nam tỉnh Sầm Nưa (Lào). Tuy nhiên, chỉ 3 ngày sau, cả 4 thành viên đều bị bắt, mở ra chuyên án PY27 của Công an miền Bắc.

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Thụy Sỹ tạm tránh được “khoảnh khắc Brexit” của riêng mình

Ngày 14/6, hơn 59% cử tri Thụy Sĩ đi bỏ phiếu cho cuộc trưng cầu dân ý về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Gần 55% phản đối, 45% ủng hộ - khoảng cách đủ để ngăn một cuộc va chạm có thể định hình lại quan hệ giữa Bern và Brussels trong nhiều thập niên tới nhưng vẫn còn những bất đồng.

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Cuộc chia tay với vị trí trung tâm

Một buổi chiều cuối tháng 5/2026, trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt dòng trạng thái của các nhà báo kỳ cựu. Có người chia sẻ lại hình ảnh những tòa soạn từng gắn bó nhiều năm, có người nhắc tên những tờ báo đã trở thành một phần ký ức của đô thị Sài Gòn, cũng có người chỉ lặng lẽ đăng một dấu chấm lửng. Những chia sẻ ngắn ngủi ấy phản ánh tâm trạng của những người đang chứng kiến một bước chuyển quan trọng của báo chí thành phố trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí.

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Vài nghịch lý trong báo chí hiện đại

Trong suốt thời gian vừa qua, báo chí đã trở thành một trong những tâm điểm quan tâm của xã hội. Đầu tiên là câu chuyện sắp xếp lại các cơ quan báo, đài, truyền hình ở các địa phương. Sau đó là những thông tin về việc sẽ xử lý các vi phạm sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí mà điển hình nhất là việc chia sẻ lại các sản phẩm báo chí trên mạng xã hội. Trước đó không lâu, chuyện “báo chí hóa mạng xã hội” cũng đã từng được nhắc tới không ít lần. Tất cả đều cho thấy đang có một dịch chuyển mang tính bước ngoặt đối với báo chí hiện đại Việt Nam hôm nay.

Sợi chỉ vô hình

Sợi chỉ vô hình

Khoảng 5 năm trước, khi bước vào ngôi nhà của một nhân vật cần khai thác cho bài báo dài của mình về chuyên đề biến đổi khí hậu, tôi không nghĩ rằng mình sẽ ám ảnh cho đến tận bây giờ.

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Kỳ 2: Điệp viên Ares và Chuyên án BK63

Tháng 4/1961, sau khi huấn luyện kỹ lưỡng, điệp viên đơn tuyến Phạm Chuyên, bí danh Ares, xâm nhập miền Bắc Việt Nam bằng đường biển, mở màn chiến dịch của CIA đưa gián điệp biệt kích phá hoại miền Bắc. Theo kế hoạch, sau khoảng 1 đến 2 năm, khi đã gây dựng được cơ sở vững và guồng máy hoạt động tốt, Phạm Chuyên có thể chọn người thay thế và trở lại miền Nam. Trong trường hợp bị lộ, Chuyên rút vào rừng trốn, chờ Trung tâm đưa tàu ra đón bằng đường biển…
Nhưng Phạm Chuyên không ngờ mình lại trở thành nhân vật chính trong một chuyên án vô tiền khoáng hậu của lực lượng Công an miền Bắc.

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Tôi tin Việt Nam sẽ xây dựng được một ngành công nghiệp điện ảnh thành công

Michael L. Gray là một người viết đã 30 năm gắn bó với Việt Nam, đang hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, hiện tham gia nhiều dự án cùng các hãng phim và nhà sản xuất tại TP Hồ Chí Minh. Với khán giả điện ảnh Việt Nam, Michael được biết tới qua bút danh Anh Mai, đồng biên kịch phim “Long Ruồi” – bộ phim hài hành động do Charlie Nguyễn đạo diễn, từng trở thành hiện tượng phòng vé năm 2011. Michael hiện đang hoàn thành một tập truyện ngắn bằng tiếng Việt và đồng thời tham gia phát triển nhiều dự án điện ảnh mới.
Trong cuộc trò chuyện với CTV Chuyên đề An ninh thế giới Giữa tháng - Cuối tháng, Michael L. Gray nói nhiều tới cấu trúc kịch bản điện ảnh và tương lai của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Khi yêu thương biến thành thù hận

Khi yêu thương biến thành thù hận

Đầu năm 2026, liên tiếp các vụ án mạng do ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm xảy ra tại Tuyên Quang, Tây Ninh, Đồng Tháp, Nghệ An… để lại nhiều bi kịch đau lòng. Từ những xung đột tưởng chừng rất nhỏ, nhiều người đã trượt dài trong cơn cuồng ghen, biến yêu thương thành tội ác.

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Làm sao có thể “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”?

Muốn xuất bản một chương trình âm nhạc nghiêm túc, ít nhất riêng phần nhạc cần thuê nhạc sĩ phối khí, dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc nhẹ, dàn nhạc dân tộc, ca sĩ, hợp xướng, thu âm, hậu kỳ. Nhìn cấu hình, có thể áng được tiền tỷ theo nhân lực. Dàn nhạc nhẹ có thể chỉ từ 5-10 nhạc công nhưng dàn giao hưởng thì ít cũng khoảng 80 người. Nếu cứ thế thì làng nhạc làm không hết việc. Nhưng, công nghệ đã làm thay đổi tất cả...

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

Nhạc sĩ trước “đôi thủ” AI

AI (trí tuệ nhân tạo) ngày càng ảnh hưởng sâu rộng tới mọi mặt của đời sống. Trong sáng tác âm nhạc, AI đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ, từ hỗ trợ nhạc sĩ viết giai điệu đến hòa âm phối khí, thể hiện tác phẩm. AI là một “cộng sự” đắc lực hay mang đến những thách thức với người làm âm nhạc và đâu là dấu ấn cá nhân trong thời đại công nghệ lên ngôi là những vấn đề nhiều người băn khoăn...

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Những băn khoăn trước nguy cơ di tích văn hóa Sa Huỳnh bị biến dạng

Hơn một thế kỷ nay, kể từ khi được phát hiện năm 1909, văn hóa Sa Huỳnh nói chung và di tích quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) nói riêng được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá là một "trầm tích lịch sử sống". Hiện di tích khảo cổ Văn hóa Sa Huỳnh đang hướng tới là Di sản văn hóa thế giới.

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Các chuyên gia nói gì về “khu đất vàng” 19 Lê Thánh Tông?

Đề xuất di dời Trường Đại học Dược Hà Nội, Khoa Hóa học (Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội) để chuyển không gian “Đại học Tổng hợp Hà Nội” tại 19 Lê Thánh Tông thành khu Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, là một phương án có trong dự thảo đồ án quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Những ngày qua, thông tin này đã trở thành tâm điểm thu hút dư luận với những luồng ý kiến trái chiều...

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.