Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Không biết sợ

Cách đây chưa lâu, quyết định phạt hành chính Công ty của Jack97 vì tổ chức họp báo có nội dung không đúng với nội dung đã được cơ quan quản lý chấp thuận đã được ban hành. Ấy vậy mà chỉ một tuần sau, cái câu hát tục tĩu phản cảm kia lại được buông ra từ miệng chàng trai đang là thần tượng của không ít bạn trẻ. Và những người đã ra quyết định xử phạt hành chính công ty của Jack hoàn toàn có quyền đặt câu hỏi “Liệu đó có phải là cách Jack97 thể hiện thái độ phản ứng lại án phạt hay không?”.

a1 2.jpg -0

Chưa chắc Jack97 đã tỏ thái độ với án phạt vì suy cho cùng, tuổi của cậu vẫn còn trẻ, còn nhiều xốc nổi. Chúng ta không thể vội quy kết một cách quá nặng nề cho cậu theo cái nhìn chủ quan của riêng mình. Song, chúng ta có quyền nghi ngờ rằng Jack97 không hề biết sợ chế tài mà cậu từng nhận. Mức phạt hành chính 4 triệu đồng chẳng thấm vào đâu ở thời buổi này. Nó thấp hơn mức lương tối thiểu vùng ở nơi cậu đang sinh sống và lập nghiệp. Và nó có thể chỉ là 5% so với cát sê một show diễn của cậu, trong khi riêng mức ca sĩ hiện nay trả cho người đại diện đã là 15-20% rồi.

Nói thật, chúng ta có nhiều khi cũng bực bội muốn văng tục và nếu chỉ phải trả có 5% trị giá ngày công lao động của mình chỉ để được văng thẳng vào mặt một ai đó mà ta giận và sau đó ta không nhận lại hệ lụy nào, đôi khi chúng ta cũng nhắm mắt “chơi lớn một chuyến cho đời biết nể”.

Nhưng văng vào mặt một ai đó là hành vi khác hoàn toàn với chuyện đứng văng tục trên một sân khấu lớn, thứ vốn dĩ được xem là một đại diện của nền văn hóa đại chúng. Và chắc chắn, khi đã dám văng như thế, người văng không biết sợ. Cơ bản, họ đã từng trải qua chế tài rất nhỏ; họ chưa từng bị cấm trình diễn bao giờ và hơn hết, họ có một lực lượng người hâm mộ hùng hậu mà trong đó, rất tiếc, không ít người có chút “vai vế” trong xã hội.

Đơn cử, một trong những người ủng hộ Jack97 công khai sau khi một phóng viên của Vietnamnet đăng đàn yêu cầu cơ quan chức năng xử lý nghiêm bằng cách cấm diễn lại là một KOL thuộc diện số má. KOL này thách thức bằng bình luận “Sao cấm được?”.

Đàm Vĩnh Hưng từng bị chế tài cấm diễn, và thực hiện khá nghiêm túc chế tài ấy. Điều đó cho thấy không thể có chuyện “Làm sao mà cấm được” như KOL kia nói tới. Luật pháp có đầy đủ các quy định đã được thông qua bởi Quốc hội và đã từng được thực thi nhiều lần suốt nhiều năm qua. Nhưng chính cái cách cổ xúy vô pháp, vô thiên như kiểu KOL kia và lực lượng hâm mộ chủ yếu cổ động bằng “gió online”, nhiều khi những người như Jack97 lậm vào ảo tưởng mình là bất khả xâm phạm.

Và không chỉ có Jack97 là một nhân tố như thế trong làng giải trí hiện nay. Có không ít những người tạm được xem là ngôi sao vẫn hàng tuần tung ra các bài nhạc đủ cấp tục tĩu như thể đó mới là “bản lĩnh”, là “thái độ” song vẫn không bị cơ quan chức năng sờ gáy. Chính vì cái dễ dãi đó, họ mới càng làm càn và càng cho rằng chuyện hát những lời tục tĩu, nói những câu tục tĩu công khai là chuyện bình thường.

Nói đến đây, phải kể đến chức năng của Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD). Sau khi báo chí đưa tin phản ảnh chuyện Jack97 hát câu “Lào gì cũng tôn” kia, 3 ngày sau vẫn chưa có một phản ứng nào từ cơ quan này. Có lẽ, họ đang chờ “báo cáo từ Sở” lên cho đúng quy trình chăng? Cách xử lý thiếu chủ động như vậy đã vô tình tạo ra một thói quen cho những người đã và vẫn đang vi phạm suy nghĩ rằng “Cứ làm đi, chẳng ai làm gì mình đâu mà”?

Và từ câu hỏi của Jack97

Câu hát của Jack97 như kiểu một trách móc, mai mỉa cộng đồng, giới truyền thông (được rất rõ qua ca từ của bài với mũi dùi chĩa về báo chí) đại ý là “tại sao cái gì cũng chĩa vào tôi”. Đó là một câu hỏi mà những người luôn cảm thấy ấm ức, bất công sẽ dễ dàng bật ra. Song, ở trường hợp của Jack97, cậu ta phải chịu bất công gì, ấm ức gì ở đây nhỉ?

a21 .jpg -1

Nếu xét lại toàn bộ những lùm xùm mà Jack97 xưa tới nay gặp phải, có phải cậu luôn là nạn nhân bị người khác gắp lửa bỏ tay mình hay không? Hoàn toàn không. Trong câu chuyện ầm ĩ nhất về đời tư của cậu, cho dù đúng-sai thế nào đi nữa, việc cậu có quan hệ với những người phụ nữ từng trải qua vài phút đời cậu là chủ động lựa chọn của cậu, là cách hưởng thụ mạo hiểm mà cậu dấn thân vào. Không ai ép Jack97 phải quan hệ với một cô gái nào cả. Bê bối xảy ra, trách nhiệm phải thuộc về tất cả những ai tham gia vào mối quan hệ ấy. Và một khi, chính cậu không biết bảo vệ hình ảnh của mình, cậu không có quyền trách bất kỳ ai trong việc không bảo vệ hình ảnh ấy cả.

Và giả sử, nếu Jack97 cảm thấy ấm ức, muốn bật ra một câu hỏi có nội dung như thế, hình thức thể hiện có thể khác đi. Thà cậu tỏ thái độ bằng một câu hỏi quyết liệt nhưng không tục tĩu, sẽ chẳng ai có quyền chê trách hay phê phán cậu cả. Tỏ thái độ là quyền cá nhân của mỗi người và khi một cá nhân chưa thông suốt về toàn bộ chuỗi hành vi của mình cũng như các hệ quả từ chuỗi hành vi ấy, họ có quyền tỏ thái độ, cho dù phân tích đến tận cùng lỗi vẫn thuộc về phía họ. Song, Jack97 chọn hình thức đặt ra câu hỏi đầy phản cảm, phản cảm đến mức kể cả cậu có đúng 100% trong chuỗi hành vi của mình đi nữa, cách hỏi đó vẫn xứng bị đưa ra mổ xẻ và phê phán bởi nó sẽ ảnh hưởng tới cả một cộng đồng.

Nói đến chuyện cộng đồng, chúng ta lại có “con gà - quả trứng” ở đây. Chúng ta luôn lo ngại rằng người nổi tiếng, có tầm ảnh hưởng sẽ tạo ra tấm gương xấu cho người hâm mộ học theo mỗi khi họ có hành vi, lời nói thiếu chuẩn mực. Nhưng hãy xét rộng hơn để nhận thấy, trước khi là người có tầm ảnh hưởng, là người nổi tiếng, họ là ai? Họ cũng chỉ là một người bình thường như chúng ta, như bạn, như tôi mà thôi. Và chính trong cái mặt bằng bình thường đó, văn hóa chung đang rất tầm thường. Nó thể hiện qua từng bình luận và tranh cãi trên mạng, với đủ thứ tục tĩu “rau, củ, quả” được tuôn ra dễ dàng.

Ngay bản thân mỗi người chúng ta, cả tôi, cả bạn, cũng từng có lần nào đó không kiềm chế được mình và thiếu ý thức đến mức đã nói đôi lời không được văn hóa cho lắm. Thế thì có phải chính cộng đồng hâm mộ như thế nào sẽ phóng chiếu ra người thần tượng như thế hay không? Thần tượng đi lên từ cộng đồng, dùng cái văn hoá xô bồ của cộng đồng mà ứng xử để rồi từ đó lại định hướng cộng đồng theo xu hướng xô bồ hơn nữa như một vòng luẩn quẩn thực sự.

Và trong lúc đó, các nhà sản xuất chương trình giải trí “gia công nội dung cho các đài truyền hình” lại chỉ nghĩ đến lượt xem, thứ quyết định doanh thu. Họ bất chấp tất cả, đội các thần tượng trong các xó xỉnh văn hóa hẹp lên sóng truyền hình, đánh bóng họ thành những thần tượng chủ lưu. Đây mới là điều đáng ngại nhất khi những đứa trẻ đang hình thành ý thức cho rằng sự công nhận này cũng chính là sự công nhận một thứ văn hóa xô bồ. Cha mẹ có thể cấm con không xem YouTube, TikTok nhưng không thể cấm con xem chương trình giải trí chính thống trên truyền hình. Như vậy, lỗi là tại ai? Kẻ sản xuất chương trình bất chấp văn hóa bị chà đạp hay những người lặng thầm “bán sóng” theo một cách rất “ảo diệu” nào đó.

Suy cho cùng, câu hỏi kia hóa ra không chỉ dành cho mỗi một cậu trai Jack97 ngông cuồng đi lên từ một nền tảng còn khiếm khuyết mà nó là câu hỏi cực lớn cho việc xây dựng và phát triển văn hóa đại chúng hiện nay. Hãy nhìn sang các nước láng giềng, chúng ta sẽ càng hiểu hơn. Cũng là âm nhạc thị trường nặng tính giải trí đấy thôi, tại sao lời ca của họ giàu điển cố, nhiều tính văn học đến thế? Vì khán giả của họ thẩm thấu được văn chương, thi ca ngay từ khi còn trên ghế nhà trường và vì họ có những chính sách chấn chỉnh văn hóa, bồi dưỡng phong tục tập quán rất tốt.

Tất cả, chúng ta chỉ quy về con số, con số và con số để rốt cuộc những thứ nhảm nhí chục triệu lượt xem được coi trọng hơn những thứ nghiêm túc và có chiều sâu thực sự. 

Hà Quang Minh

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...

Xã hội hiện đại và bóng đen bạo lực công cộng

Xã hội hiện đại và bóng đen bạo lực công cộng

Bạo lực công cộng đang trở thành thứ đáng xấu hổ của một bộ phận xã hội hôm nay. Từ cú đấm giữa sảnh chung cư, cái tát giữa đường phố đến những trận hỗn chiến máu me ngoài cổng trường, sự man rợ phơi bày trơ trẽn khắp nơi. Chỉ một va chạm nhỏ, một câu nói khó nghe cũng đủ khiến “nếp sống văn minh” rơi rụng, để lộ bộ mặt nóng nảy, hung hăng, coi thường pháp luật.