"Thế giới ngầm" của IS: Những chiêu bài man rợ

Hiện nay, tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đang mất dần lãnh thổ. Các tay súng đào ngũ ngày càng nhiều trong khi các thủ lĩnh IS trở thành mục tiêu bị săn lùng ráo riết.

Trong năm 2017, những tổn thất về quân sự cho thấy IS đã mất đi sự ủng hộ tại khắp thế giới Ảrập và Hồi giáo (và xu hướng này nhiều khả năng vẫn còn tiếp tục). Trong nỗ lực kháng cự tuyệt vọng, IS phụ thuộc ngày càng nhiều vào các tay súng lớn tuổi để thực hiện những cuộc tấn công liều chết.

Mặc dù khó khăn là vậy, thế nhưng nhiều khả năng IS sẽ không bị đánh bại hoàn toàn trong thời gian tới khi việc IS bị mất lãnh thổ chỉ là tạm thời và sẽ chỉ khiến chúng chuyển sang hoạt động bí mật hơn. 

Bên cạnh đó, IS đang âm thầm thực hiện nhiều phương thức chiêu mộ các tay súng thánh chiến tinh vi hơn, đồng thời khuyến khích các hình thức tấn công mới.

Không ngừng chiêu mộ

Nhiều người quan ngại rằng, bất cứ một cuộc tấn công khủng bố được thực hiện thành công nào của tổ chức IS sẽ chỉ như "thêm dầu vào lửa", khiến chúng và những kẻ ủng hộ có thêm cảm hứng để... tồn tại. 

Những cuộc tấn công ở châu Âu hay hoạt động bành trướng của IS ở châu Á đã cho thấy "vòi bạch tuộc" của IS vươn xa thế nào. IS có khả năng đáng nể trong việc truyền cảm hứng hay chỉ đạo các cuộc tấn công khủng bố. 

Trại huấn luyện các chiến binh thánh chiến nhí của IS.
Trại huấn luyện các chiến binh thánh chiến nhí của IS.

IS cũng đã chứng tỏ được khả năng lợi dụng những căng thẳng giáo phái trong thế giới Hồi giáo để "tô vẽ" nên hình ảnh của chúng như là "vị thần hộ mệnh" của những người Hồi giáo dòng Sunni. Đây chính là một phần trong chiến lược của chúng. Nếu được xem là thành công, chắc chắn IS sẽ tiếp tục "nhân bản" chiến lược này ra toàn cầu.

Xưa nay, IS vẫn khét tiếng về các chiến dịch tuyên truyền khủng bố bài bản khi xuất bản tạp chí trực tuyến riêng được viết bằng bốn thứ tiếng. Tiếp đó, chúng đang đẩy mạnh đào tạo chiến binh bằng tài liệu trực tuyến. 

IS đang phát triển các "tế bào ngủ" - một thuật ngữ dùng để chỉ những phần tử cực đoan - bằng cách xuất bản tài liệu trực tuyến hướng dẫn chi tiết cách lên kế hoạch và tiến hành khủng bố. 

Các tài liệu được ẩn đằng sau các trang web chuyên về xe cổ, nghệ thuật và sử dụng tiếng Ảrập, bao gồm cách lên kế hoạch, chọn thời điểm tiến hành khủng bố và cách xóa dấu vết để không bị phát hiện. Đồng thời, các "chuyên gia" của IS cũng hướng dẫn các phần tử cực đoan cách gửi tin nhắn được mã hóa.

Giới chuyên gia nhận định, những tài liệu được biết đến chỉ là "phần nổi của tảng băng trôi" khi IS liên tục xuất bản nhiều tài liệu hướng dẫn cho tân binh cực đoan. Trước đó, Hijrah - tài liệu 50 trang hướng dẫn tân binh di chuyển an toàn - đã được đưa lên mạng. 

Ngoài ra, còn có tài liệu bằng tiếng Ảrập đưa ra lời khuyên cho các bà mẹ thánh chiến cách "đào tạo" con thành chiến binh thực sự. Chưa hết, IS khiến dư luận hoang mang khi công khai một cẩm nang dài 66 trang mang tên "Sổ tay của sói cô độc", hướng dẫn chi tiết các phiến quân nghiệp dư những phương thức khủng bố đáng sợ như cách tự chế bom, tấn công bằng xe tải, phá hủy cơ sở vật chất và gài bẫy. 

Ngoài ra, IS còn tung ra một đoạn phim kêu gọi người xem hãy đọc sách và áp dụng để thực hiện các hành vi khủng bố.

Tuy nhiên, nếu IS sắp bị đánh bại như nhiều nhà phân tích nhận định trong những tháng gần đây, vậy tại sao người ta lại ngày càng quan ngại về khả năng thực hiện các cuộc tấn công của chúng? 

Trong bối cảnh địa bàn ngày càng thu hẹp, IS đang phải chạy đua với thời gian để chiêu mộ thêm lực lượng, đồng thời đào tạo những chiến binh mới bài bản hơn. Với chiến thuật trên, IS dường như muốn lặp lại các vụ tấn công khủng bố chết chóc đã gây ra tại những nước mà IS không thể chiếm đóng và tự trị. 

Rõ ràng, IS vẫn tiếp tục ngoan cố với các phương thức khủng bố. Có thể IS không thể tấn công mạnh mẽ như trước nhưng vẫn đứng sau giật dây các vụ khủng bố trên khắp thế giới.

IS xuất bản tài liệu hướng dẫn chi tiết cách lên kế hoạch và tiến hành khủng bố.
IS xuất bản tài liệu hướng dẫn chi tiết cách lên kế hoạch và tiến hành khủng bố.

Nhằm chiêu mộ các tay súng thánh chiến ngoại quốc, IS đã biến Manbij - một thị trấn nhỏ ở miền Bắc Syria - trở thành tiền tuyến cho cuộc thánh chiến. IS thống trị Manbij bằng sự sợ hãi của người dân bản địa. Chúng thường xuyên thực hiện các vụ hành quyết công khai sau đó bỏ lại thi thể trên đường phố coi đó là lời cảnh cáo. 

Một công cụ chiêu mộ khác đó là hệ thống giáo dục. Trẻ em được đi học từ 4 tuổi và được phân chia theo giới tính, chúng được học tiếng Ảrập và cách để trở thành công dân của Nhà nước Hồi giáo. IS thậm chí dùng hoạt động tẩy não trẻ nhỏ và chiến binh nhỏ để củng cố cái mà chúng gọi là một "nhà nước".

Khi lên 10, các trẻ em sẽ được đưa đến trại huấn luyện. Ở đó, chúng được học cách chiến đấu, cách sử dụng vũ khí, hành quyết tù binh và thậm chí là thực hiện các vụ đánh bom liều chết. Quá trình huấn luyện này sẽ kết thúc ở tuổi 15, khi đó, chúng sẽ bị giao nhiệm vụ.

Chuyển hướng tấn công

Vừa qua, những lời kêu gọi tấn công đã được đăng tải trên một diễn đàn của mạng lưới khủng bố IS giữa tháng 11 đã truyền tới hàng trăm kẻ có tư tưởng cực đoan tại Brussels (Bỉ), Paris (Pháp), Stockholm (Thụy Điển), Berlin (Đức) và Florida (Mỹ) chỉ trong vòng một ngày sau đó. 

Những kẻ khủng bố tự gọi mình là "hiệp sĩ thánh chiến" đơn độc và kêu gọi những phần tử trung thành với IS sử dụng mọi phương tiện và cách thức để... vực dậy hoạt động khủng bố. 

Từ đây, IS bắt đầu gieo rắc nỗi sợ hãi khi toan tính đầu độc thực phẩm bằng cách trộn chất độc xyanua vào thực phẩm tại các khu chợ, siêu thị và cửa hàng tạp hóa ở các nước phương Tây, đặc biệt tại Anh và Mỹ, nhằm gây ra tình trạng báo động, sợ hãi và mất kiểm soát an ninh trên diện rộng.

Thế nhưng, các cửa hàng tạp hóa, siêu thị và chợ không phải là mục tiêu duy nhất của những kẻ khủng bố máu lạnh. Một số nguồn tin cho biết, một kênh truyền thông quan trọng của IS thậm chí đã sử dụng những tin nhắn được mã hóa để kêu gọi các chiến binh thánh chiến thực hiện hàng loạt vụ đầu độc nhằm vào các trung tâm cứu trợ, trường học hay bệnh viện. Đây là một âm mưu khiến cộng đồng vô cùng lo ngại. 

Ngoài khả năng gây ra thương vong lớn và tạo ra nỗi khiếp sợ, đòn tấn công mới của IS có thể khiến các cửa hàng, siêu thị, chợ cung cấp thực phẩm thiệt hại hàng triệu USD. Chưa hết, những kẻ khủng bố máu lạnh còn xuất bản nhiều cuốn cẩm nang về cách sử dụng thuốc độc tự chế.

Trong chiến dịch giải phóng thành phố Mosul (Iraq) khỏi sự kiểm soát của những phần tử Hồi giáo cực đoan, các lực lượng quân đội Iraq đã phát hiện nhiều tài liệu chứng minh việc IS sử dụng tù nhân làm vật thí nghiệm chất độc hóa học.

Những người này buộc phải ăn thức ăn và uống nước nhiễm độc - chủ yếu là các chất thường có trong thuốc trừ sâu - và phải chịu cái chết đau đớn sau thời gian dài bị thử nghiệm. Cảnh sát cũng ghi nhận nhiều nguy cơ tiềm ẩn từ phương thức khủng bố mới này. 

IS bắt đầu gieo rắc nỗi sợ hãi khi toan tính đầu độc thực phẩm.
IS bắt đầu gieo rắc nỗi sợ hãi khi toan tính đầu độc thực phẩm.

Cảnh sát bang California (Mỹ) đã bắt giữ Amer Sinan Alhaggagi (22 tuổi) sau khi tên này trộn cocain với thuốc trừ sâu rồi phân phát cho những kẻ nghiện ma túy tại khu vực Vịnh San Francisco (Mỹ). 

Tháng 7-2017, một nghi phạm mang quốc tịch Lebanon đã bị bắt giữ sau khi lên kế hoạch sử dụng khí ga đầu độc toàn bộ hành khách và phi hành đoàn trên một chuyến bay từ Australia tới Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).

Trên thực tế, IS là một tổ chức có khả năng thích ứng cao. IS lâu nay đã được biết đến khả năng sử dụng công nghệ và không gian mạng rất sáng tạo, và vì liên tiếp phải hứng chịu thất bại tại Iraq và Syria cho nên chúng có thể đang chuyển dần sang không gian mạng - nơi ẩn náu tương đối an toàn để chúng thực hiện các hoạt động tấn công và hỗ trợ. Việc IS tiếp tục thử sức trong không gian mạng cho thấy chúng là một tổ chức tinh vi hơn các nhóm khủng bố khác trong lịch sử gần đây. 

Dường như IS đang toan tính sử dụng tiền ảo để tài trợ cho các cuộc tấn công trong tương lai. Tiền ảo có thể được IS sử dụng như là một phần nỗ lực nhằm che giấu các giao dịch bất hợp pháp, đồng thời còn giúp IS tài trợ cho các cuộc tấn công tại những khu vực nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng.

Khi IS mất lãnh thổ và uy tín, việc chuyển nguồn lực sang tăng cường hoạt động trong không gian mạng là điều dễ hiểu. Hiện nay, IS đang tìm cách phát triển mạng lưới truyền thông xã hội của riêng mình nhằm giúp các thành viên tránh bị lần ra dấu vết khi trao đổi liên lạc, hoặc đăng tải các nội dung truyền bá tư tưởng, đồng thời truyền cảm hứng cho các cuộc tấn công ở nước ngoài với tần suất lớn hơn.

Thế nhưng, chúng phải trả giá khi "các đối thủ" của chúng tiếp tục đầu tư mở rộng tiềm lực an ninh mạng.

IS càng phụ thuộc không gian mạng để tiếp tục các hoạt động bao nhiêu thì chúng càng dễ bị lộ bấy nhiêu. Mặc dù IS gặt hái được nhiều lợi ích khi có thể lên kế hoạch, kích động và hỗ trợ các hoạt động khủng bố thông qua không gian mạng, việc thu hút sự chú ý của quân đội Mỹ tới hoạt động mạng lại là bất lợi…

Anh Lâm

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?