Tâm thiện là Phật

Đọc Kinh mà không hiểu kinh. Tu tính mà không có tri tâm. Ham muốn tầm thường mà muốn thanh cao, giác ngộ. Tham lam nên vẫn cầu xin, dâng hối.Thật hết sức tội lỗi.

Bác Trần Kim Quy (Quang Trung, Hà Đông, Hà Nội), Anh Lê Trần Kiên (Mỹ Đình, Hà Nội), Chị Lê Thu Trang (Hải Dương) cùng nhiều bạn đọc: Thưa nhà báo! Vừa hết Tết Nguyên Đán là chúng ta bước vào mùa lễ hội. Nhưng Hội quá  nhiều, Lễ cũng quá nhiều và dường như đang có nhiều " biến thái". 

Chỉ cần nhìn cảnh hơn một vạn rưỡi (15.000) người đã ngồi ngoài đường để cùng nhau làm lễ cầu sao giải hạn (cầu an) tại chùa Phúc Khánh (Đống Đa, Hà Nội) vào đêm 14 tháng Giêng năm Mậu Tuất  vừa rồi, hay cảnh giẫm đạp tranh cướp giành lộc ở một vài lễ hội,… cảnh đốt vàng đốt mã khủng khiếp, chúng ta cũng có thể giật mình, bởi đây có còn là văn hóa, tín ngưỡng người Việt mình nữa không?

Chúng tôi thực lòng muốn nghe ý kiến của nhà báo.

Nhà báo Tôn Minh: Kính thưa bác Trần Kim Quy, Anh Lê Trần Kiên, Chị Lê Thu Trang cùng bạn đọc!

Có một điều mà có khi hỏi người dân, nhất là những người hay đi Chùa lễ bái, là Phật ở đâu thì chưa chắc họ đã biết và trả lời được câu hỏi đó.

Phật không ở chùa. Phật trước đây trước khi hành hương và đi truyền giáo lý, đạo pháp đã ngồi 49 ngày tại gốc cây Bồ Đề để tự triết nghiệm và tu đạo, để thấu hiểu các giá trị về đời sống, nhân sinh, quả nghiệp, luân hồi... sau đó vì thấy những cảnh sống khổ cực của dân chúng và sai lạc của những đạo phái khác (như đạo Bà La Môn, dành cho tầng lớp quý tộc, tăng lữ; hay đạo Kỳ Na giáo mà tu khổ hạnh kiểu hành xác) nên Đức Phật mới hành khất khắp nơi để truyền thụ giáo lý do mình giác ngộ nhằm diệt khổ đau và tạo ra cuộc sống hạnh phúc cho nhân sinh.

Phật (Thích Ca Mâu Ni, hay Tất Đạt Đa) là một người đã được nhập cõi Niết Bàn khi chết và chuyển sang một kiếp khác mà vẫn tiếp tục việc phổ độ chúng sinh của mình.

Người dân thì hay nói, Phật tại tâm, nhưng không hiểu cớ làm sao họ lại hay đến chùa với sính lễ và các vật tế cúng để cầu xin gì ở Đức Phật? Phật đâu có ở chùa, mà Phật ở trong chính bạn. Khi bạn giác ngộ rồi thì người ta lại càng không phải đến chùa mới thấy Phật.

Ngày xưa, Hội giáo đầu tiên gồm Tăng đoàn tụ họp để bàn bạc và thảo luận về những thuyết giáo, những nguyên lý đạo pháp, và sau đó họ lại tỏa đi khắp muôn phương để truyền thụ và thâu nhập môn đồ (những người muốn tu tập và giác ngộ để được hạnh phúc). 

Sau này, một số tăng ni của nhà Phật (có chức vị trong Hoàng gia) dành một tu viện để các Tăng đoàn đến tu tập và trao đổi dưới sự hướng dẫn của đức Thích Ca Mâu Ni. Có lẽ đây là cơ sở hình thành và là căn cứ đầu tiên để nói lên nguồn gốc của Chùa (Chiền) là nơi tu tập và nơi của Phật tọa lạc.

Tuy nhiên, cần phải hiểu rằng Chùa (Chiền) không phải là nơi ban phát những lợi lộc hay giải quyết các vấn đề về danh vọng, tiền tài. Mà đó là nơi tu tập đạo pháp và dành cho những người đến đó để học về giáo lý, tu sửa tâm tính và tìm đến sự giác ngộ trong đời sống tinh thần. 

Tức là người ta đến Chùa chỉ để được nâng cao nhận thức của chính bản thân, đưa bản thân lên một cảnh giới cao hơn trong nhận thức để diệt trừ nguồn cơn của đau khổ trong đời sống, nhằm có một cuộc sống an lạc (hạnh phúc). Dần tiến tới sự vô ngã, gieo nhân thiện để gặt quả (nghiệp) tốt, được luân hồi và tới cõi Niết bàn sau khi chết đi.

Làm gì có thần phật nào lại ở chùa và ban phát cho con người tìm đến đó những lợi lộc vật chất hay thỏa mãn tính tư lợi hòng nâng mức sống và vị thế của bản thân họ. Không thần phật nào cần đến sính lễ hay đồ cúng tế, không thần phật nào khiến bạn trở nên tâm an khi chính tâm bạn không thiện (chân), vẫn tham, sân, si và không có nhận thức đầy đủ và đúng đắn về các triết lý của đạo Phật trong các lời răn, dạy của chính đức Phật.

Khi bạn đến chùa mà còn sắm sính lễ, chuẩn bị tiền bạc hay lợi ích khác để đặt trên bàn và trước các bức tượng Phật, sau đó là gửi đi những lời khẩn cầu để được ban phát lợi lộc, làm cho thăng quan tiến chức, làm ăn phát đạt, được xóa bớt tội lỗi hay cầu cho tai qua nạn khỏi là đang phỉ báng và làm vấy bẩn đức Phật và các đạo pháp mà Phật muốn truyền thụ từ hàng ngàn năm trước, khi Phật bắt đầu khởi sinh và lan toả đi.

Đó là vấn đề của những con người không có hiểu biết về Phật (pháp) mà lại đi tìm Phật để giải quyết các vấn nạn trong đời thường bằng cách mua chuộc hoặc hối lộ thánh phật.

Đọc Kinh mà không hiểu kinh. Tu tính mà không có tri tâm. Ham muốn tầm thường mà muốn thanh cao, giác ngộ. Tham lam nên vẫn cầu xin, dâng hối.

Thật hết sức tội lỗi. Vì họ đến để biến Phật thành những kẻ hám lợi, hám danh và để trao đổi, mua bán lợi ích cho lòng tham vô độ của họ.

Nhân câu chuyện này xin được trao đổi và bình luận thêm về những sự kiện đã vừa xảy ra vào ngày rằm tháng giêng và đối chiếu với lịch sử để có một bài học nào đó rút ra cho chúng ta nhìn nhận cho đúng.

Chúng ta cùng nhìn lại cảnh hơn một vạn rưỡi (15.000) người đã ngồi ngoài đường để cùng nhau làm lễ cầu sao giải hạn (cầu an) tại chùa Phúc Khánh (Đống Đa, Hà Nội) vào đêm 14 tháng Giêng năm Mậu Tuất vừa qua.

Tôi vẫn tự hỏi, hạn của họ, nếu có, là gì trong đời thường? Thần thánh hoặc các đấng tâm linh nào đó có thực sẽ giải hạn được cho họ hay không?

Dù họ có bỏ tiền của ra để cầu bái, khấn vái sao cho tai qua nạn khỏi, thì mọi nan đề của cuộc sống (những cái hạn thực sự mà họ phải đối mặt hàng ngày) vẫn còn nguyên đó: giá xăng tăng; thuế phí tăng, học phí và viện phí tăng; giáo dục vẫn lạc hậu; thực phẩm vẫn bẩn và độc hại; xã hội vẫn bạo lực và hành xử gian trá với nhau; luật pháp vẫn rối ren và môi trường vẫn ô nhiễm ngày càng nặng nề; đường giao thông vẫn xuống cấp và ùn, tắc mỗi ngày; tai nạn giao thông và bệnh ung thư ngày càng tăng cao; nạn chạy chọt, tham nhũng và háo danh (bằng cấp) vẫn hoành hành xã hội...

Những vận hạn của họ thực sự là gì? Câu hỏi cứ luôn ám ảnh và vang lên trong thâm tâm tôi mỗi khi nhìn vào phía họ. Tại sao họ lại ngồi chen chúc nhau ngoài đường trong cái giá rét, mất tiền bạc, mất thời gian và sức khỏe chỉ để gửi vào hư không lời cầu xin sao cho tránh được các tai ương mà họ lo sợ là nó sẽ xảy ra với mình hoặc người thân?

Nếu đã bước chân đến chốn Thánh, Thần, Phật, thì tức là, có lẽ là một phỏng đoán, họ tin vào luật nhân quả cũng như căn nguyên tạo nên những khổ hạnh của con người. 

Thế nhưng họ né tránh cái "nhân" trực tiếp của các tội lỗi họ phạm phải hoặc đang hiện diện (đầy rẫy) trong xã hội mà có nguy cơ ảnh hưởng tới họ, nhưng nghịch lý là họ lại đi xin xóa "quả" ở một nơi không phải là nơi gieo "nhân" dẫn đến? Vì thần phật không tạo ra hay gieo "nhân" của những "quả" (xấu) đó cho con người và xã hội.

Người ta vẫn còn chìm trong những nhận thức mê muội đến mức này thì không biết họ sẽ giải quyết những biến cố trong đời sống như thế nào?

Ở Nam Định thì hàng chục ngàn người chen chúc và vật vờ cả đêm để chờ tới lúc phát ấn đền Trần. Đã có lần tôi viết với tiêu đề, xin ấn làm người, với nội dung nhắc nhở rằng, Đức Thánh Trần là một vị anh hùng dân tộc và đã chiến đấu kiên cường để bảo vệ đất nước cũng như vương triều của mình. Đâu có phải là Thánh thần khi mới sinh ra với phép màu kỳ diệu để mà chỉ cầu xin ấn (triện của Hoàng đế) là đạt được những mục đích tư lợi khi tìm đến đó đâu. 

Nếu Đức Thánh Trần không giỏi lãnh đạo, không sáng suốt trong việc nước, việc mưu binh và không có dũng khí mà chỉ dâng lễ cầu sao giải hạn hay đi xin ấn thì có lẽ đã đánh mất quốc gia vào tay giặc rồi. Đến An Dương Vương có Nỏ thần và thần Kim Quy phò trợ mà còn để đất nước bị đánh chiếm và  mất cả con gái.

Thế nên, những người còn tiếp tục mê muội vào những việc tâm linh trong sự hạn chế về nhận thức, sự hiểu biết (về khoa học và đức tin) mà ươn hèn né tránh những vấn đề, đòi hỏi và bất công của cuộc sống, thì rồi một lúc nào đó, những hậu quả xấu do chính con người sống trong một xã hội hỗn loạn, nhiễu nhương sẽ mang đến cho họ.

Và tôi cũng lại thầm tự hỏi: Bao nhiêu người cầu xin để mang cái hạn tới cho người khác (có thể cùng chung đám đông đang ngồi với nhau); và sau khi dâng lễ giải hạn xong thì ai sẽ làm những điều xấu, điều ác và gây ra những điều tội lỗi cho con người trong đời thường?

Chúng ta cần nhớ vòng sinh diệt, luân hồi và quả nghiệp, nghĩa là ta tạo ra cái ác thì mình hoặc thậm chí người thân của mình sẽ gánh chịu (hoặc bị ảnh hưởng bởi) hậu quả của cái ác; hoặc nếu cố gắng cầu xin sự xóa bỏ cái tai hạn ở một nơi này hay đối với người này và tại thời điểm này, thì cái vận hạn đó sẽ được lưu chuyển đến một nơi khác hay cho (những) người khác vào một thời điểm khác.

Tôn Minh

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...