Sự cố nước mắm

Việc công bố thông tin về arsen trong nước mắm của một số cơ quan chức năng vừa qua là một thông tin "vội" và chưa thực "rõ ràng". Do đó đã làm rối loạn tâm lý của cả người sản xuất và người tiêu dùng, đồng thời làm rối loạn một phần trong hệ thống truyền thông.

Anh Nguyễn Đình (Mỹ Đình - Hà Nội): Thưa nhà báo, gia đình tôi vẫn quen dùng nước mắm một thương hiệu X đã lâu, nhưng mới đây chúng tôi rất sốc vì được biết loại nước mắm gia đình tôi thường dùng nằm trong một danh sách những thương hiệu nước mắm được công bố trên báo mạng có hàm lượng arsen (thạch tín) vượt quá ngưỡng cho phép.

Hàng loạt nước mắm được nêu tên đều là nhưng loại nước mắm người dân quen dùng bao lâu nay, và giờ nhiều ý kiến cho rằng các doanh nghiệp nước mắm (có tên trong danh sách nói trên) phải chứng minh được sản phẩm của mình đảm bảo bằng cách lấy mẫu thử, với sự chứng kiến của đoàn kiểm tra, cũng như phải có cơ quan thứ 3 để đối chứng… 

Là người tiêu dùng, tôi thực sự hoang mang trước quá nhiều thông tin. Một  mặt chúng tôi hoảng hốt liệu có thể đồ ăn lâu nay của chúng ta có độc thật? Một mặt chúng tôi xen lẫn hoài nghi, liệu có thể do chúng ta đang bị nhiễu loạn thông tin trong một "cuộc chiến".

Bởi chúng ta đều biết, nước mắm Phú Quốc từng bị người Thái Lan đội lốt tỏa đi toàn thế giới. Nếu arsen ấy là thứ giết người như chúng ta đang lo lắng thì có lẽ người ta đã lo lắng trước cả chúng ta? Lại nhớ mấy năm trước, nước tương truyền thống đã chết sau khi bị vu cho cái mác có chất gây ung thư. 

Một cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống ở Phú Hải, Phan Thiết. Ảnh: N.C.Thành.
Một cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống ở Phú Hải, Phan Thiết. Ảnh: N.C.Thành.

Để rồi sau đó, nước tương công nghiệp tràn vào thị trường. Nguyên tắc chiếm lĩnh thị trường bao giờ cũng là, "tạo khủng hoảng về sản phẩm quen thuộc, lan truyền ưu điểm sản phẩm mới". Liệu có phải chúng ta bị mặc nhiên tự nguyện thành con tin cho thương hiệu, con cừu của truyền thông bẩn?

Vậy có giải pháp nào giúp cho người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp được yên tâm tiêu thụ, yên tâm tiêu dùng những sản phẩm của người Việt không, thưa nhà báo?

Nhà báo Minh Đức: Thưa anh Nguyễn Đình, việc công bố thông tin về arsen trong nước mắm của một số cơ quan chức năng vừa qua, theo tôi, là một thông tin "vội" và chưa thực "rõ ràng". Chính thông tin "vội" và chưa thực "rõ ràng" này đã làm rối loạn tâm lý của cả người sản xuất và người tiêu dùng, đồng thời làm rối loạn một phần trong hệ thống truyền thông.

Trong khi người tiêu dùng đang phải chịu quá nhiều áp lực và vô cùng hoang mang về các nguồn thực phẩm độc hại lâu nay trên thị trường cả nước thì thông tin về "sự độc hại" của arsen trong nước mắm như kích thêm làm cho sự hoang mang và sợ hãi về thực phẩm bẩn của người tiêu dùng bùng nổ.

Rất nhiều gia đình trước mỗi bữa ăn đều đặt câu hỏi: Có nên dùng nước mắm nữa không và nếu dùng thì dùng loại nào?. Nhưng hầu hết mọi người đều đặt câu hỏi: "Người tiêu dùng sẽ tin vào ai? Thông tin nào về sản phẩm nước mắm hiện nay là đáng tin cậy? Người tiêu dùng hoang mang là lẽ tất nhiên bởi chính các cơ quan có trách nhiệm cũng đã và đang đưa ra những ý kiến không đồng nhất.

Trên báo Đất Việt, PGS,TS Đặng Hồng Côn, giảng viên khoa Hóa, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQGHN) khẳng định, công bố này là vô trách nhiệm khi không nói rõ phòng thí nghiệm nào, có đủ tiêu chuẩn kỹ thuật hay không. 

Hơn nữa, thông tin về Arsen cũng không đầy đủ, rõ ràng, chính xác, gây hiểu lầm cho người tiêu dùng, tạo dư luận không tốt" và "Hàm lượng arsen trong cá là không cao, thường nằm trong ngưỡng cho phép. Hơn nữa lượng nước mắm hàng ngày chúng ta ăn là rất ít, chỉ khoảng 10ml/ngày nên tôi cho rằng không đáng lo ngại". 

Không ít người vẫn dùng nước mắm bởi sau khi nghe những khẳng định của các nhà khoa học như lời khẳng định của PGS, TS Đặng Hồng Côn nói trên. Nhưng cũng không ít người tiêu dùng đã và đang nghĩ đến một loại nước chấm an toàn hơn.

Chúng ta cũng phải thừa nhận một hiện thực là: chính thông tin trên báo chí xuất phát từ nhiều nguồn đã làm rối loạn tâm lý người tiêu dùng. Trong thư gửi Tòa soạn của anh Nguyễn Đình có đoạn: "Nguyên tắc chiếm lĩnh thị trường bao giờ cũng là, "tạo khủng hoảng về sản phẩm quen thuộc, lan truyền ưu điểm sản phẩm mới".

Liệu có phải chúng ta bị mặc nhiên tự nguyện thành con tin cho thương hiệu, con cừu của truyền thông bẩn? Đây có phải là câu hỏi chỉ của riêng anh Nguyễn Đình không? Không. Đây là câu hỏi của nhiều người trong "sự cố nước mắm" này. Đó cũng là câu hỏi của bạn đọc về vấn đề truyền thông lâu nay của chúng ta ở các sự vụ khác.

Khi truyền thông đánh mất đi sứ mệnh, nó sẽ trở nên vô cùng nguy hiểm. Nó bóp méo sự thật và làm cho xã hội hoang mang. Nước mắm là một trong những mặt hàng không thể thiếu ngày ngày của tất cả các gia đình Việt Nam cho đến tất cả các nhà hàng, khách sạn... Nước mắm là loại sản phẩm ổn định nhất và tôi cam đoan rằng khi còn người Việt Nam thì còn nước mắm.

Sản xuất nước mắm truyền thống. Ảnh: Đình Hòa.
Sản xuất nước mắm truyền thống. Ảnh: Đình Hòa.

Vì thế, việc cạnh tranh thị trường của những người sản xuất là lẽ đương nhiên. Nhưng người tiêu dùng cũng như xã hội cần một sự cạnh tranh lành mạnh. Chỉ như thế mới làm cho người tiêu dùng được hưởng lợi và làm cho xã hội phát triển thực sự. 

Còn sự cạnh tranh có tính "vu khống" hay "bôi nhọ" uy tín và chất lượng của đối thủ là cuộc cạnh tranh bẩn và nó sẽ làm chậm sự phát triển của xã hội. Và khi truyền thông cũng tham gia hay bị cuốn vào những cuộc cạnh tranh bẩn thì sẽ trở thành truyền thông bẩn như anh nói.

Trở thành nạn nhân của truyền thông bẩn không phải là điều mới mẻ. Vấn đề này đã diễn ra ở Việt Nam từ lâu, tuy ở một mức độ nhỏ, ở một nhà báo, phóng viên hay ở cả một cơ quan truyền thông. 

Nhưng càng ngày, sự cạnh tranh bẩn giữa các nhà sản xuất càng trở nên tàn khốc. Và nguy cơ kéo một bộ phận truyền thông vào cuộc cạnh tranh bẩn càng cao. Thực tế đã có những nhà báo, phóng viên và có cả những tờ báo hoặc một cơ quan truyền thông vì lợi ích cá nhân đã vứt sự thật sang một bên.

Lúc này, lòng tin của người tiêu dùng và những nhà sản xuất chân chính chỉ có một chỗ dựa mà thôi. Đó là tiến hành nghiên cứu, giám định và công khai kết luận một cách khoa học nhất của các cơ quan chuyên môn. 

Các Bộ có liên quan đến vấn đề này phải ngay lập tức có một hội đồng khoa học để tiến hành nghiên cứu, giám định và có kết luận sớm nhất. Dân trí của người Việt Nam không cao. Bởi thế chỉ cần một thông tin sơ sài về thành phần "thạch tín" cao quá quy định trong nước mắm làm người dân rơi vào hoang mang và sợ hãi.

Các cơ quan chuyên môn không còn con đường nào khác là phải tiến hành nghiên cứu một cách nghiêm cẩn nhất và có thông cáo một cách rõ ràng. Chứ không nên kêu gọi người tiêu dùng dùng một sản phẩm nào đó đang có vấn đề bằng một vài hình ảnh lãnh đạo dùng sản phẩm đó hay ăn uống thực phẩm đó. Tất cả phải được đưa ra bằng những chỉ số khoa học một cách chính xác và trung thực.

Nhưng thực tế hiện nay, ý kiến của một số cơ quan chuyên môn và chức năng chưa đi đến thống nhất hoặc đưa ra những ý kiến chưa rõ ràng và thiếu tính thuyết phục. Bởi vậy mà nó không chỉ không có tác dụng trấn an người tiêu dùng mà còn gây ra nhiều hoang mang và ngờ vực hơn. 

Và chúng ta phải có một hành lang pháp lý đối với việc công bố những thông tin tới xã hội. Nếu không, một thông tin chưa chuẩn xác, chưa cần thiết đã vội đưa ra thì hậu quả của nó vô cùng nặng nề mà chúng ta không lường trước được.

M.Đ.

Các tin khác

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

Hành trình hồi hương của những phận người lầm lỡ

“Việc nhẹ, lương cao”, “thế giới tự do”, “không cần lao động vẫn có cuộc sống sung túc, được bảo lãnh đi định cư tại các nước thứ ba như Mỹ, Canada, Australia”... Đó là những lời dụ dỗ khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên tin theo và di cư bất hợp pháp sang Thái Lan mong được “đổi đời”.

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Muôn vẻ sáng tác ca khúc theo “đơn đặt hàng”

Trong đời sống âm nhạc, nhiều tác phẩm ra đời theo “đơn đặt hàng” hay yêu cầu, mong muốn nào đó không phải là điều xa lạ. Nhưng vượt ra khỏi mục tiêu ban đầu, nhiều tác phẩm đã ghi dấu ấn bền vững trong lòng công chúng. Đơn đặt hàng - tưởng chừng là khuôn khổ - lại giống như chiếc khung để nhạc sĩ vẽ lên những bức tranh âm nhạc sống động và nhiều điều thú vị.

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Họa sỹ Trần Đại Thắng: Bước cùng sách từ bờ sông Đà năm ấy

Trần Đại Thắng chưa bao giờ thực sự rời sông Đà. Dòng sông ấy vẫn lững lờ trong từng trang sách anh làm, trong mùi giấy in thoang thoảng, trong cả những đêm khuya anh ngồi viết lại chính đời mình. Từ cậu bé 6 tuổi mê mẩn ngắm những cuốn sách Nga trong một hiệu sách bên kia dòng sông Đà đến người dựng nên Đông A Books, Thắng chỉ làm một việc, giữ cho sách không trở thành một thứ thoáng qua. Cuốn "Tôi kể" dày 500 trang không phải lời kết. Chỉ là một lần nữa, anh lật giở ký ức, để xem tất cả những chi tiết nhỏ bé anh đã dành cả đời chăm chút, liệu có đủ nặng để níu lại một chút gì đó giữa dòng đời đang trôi quá vội.

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Hệ sinh thái web lậu và cá độ phía sau Xôi Lạc TV

Sau gần một thập kỷ hoạt động trên không gian mạng, hệ thống phát sóng bóng đá lậu Xôi Lạc TV vừa bị Cơ quan công an triệt phá, khởi tố hàng chục đối tượng liên quan. Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng vô hại là cả một "hệ sinh thái" web lậu vận hành theo kiểu "đầu rắn nhiều thân", gắn chặt với quảng cáo cá cược và dòng tiền ngầm có quy mô lớn.

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Hà Lan mới chỉ dăm ngày

Tôi quyết định làm chuyến “du lịch bụi” đến Hà Lan vào những ngày cuối năm 2025. Với tôi, đây thật sự là chuyến đi đáng nhớ, bởi Hà Lan không chỉ có kênh đào thơ mộng, cối xay gió, cánh đồng hoa Tulip rực rỡ, văn hóa xe đạp độc đáo mà còn là mảnh đất có nhiều điều để khám phá.

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Công nghiệp văn hóa Việt Nam sau những cú hích năm 2025

Năm 2025, lịch sử và âm nhạc cùng lúc tìm được đường trở lại đời sống đương đại. Những bộ phim chiến tranh như "Mưa đỏ" đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé với doanh thu trên 700 tỷ đồng; các chương trình Đại nhạc hội quy mô lớn thắp sáng không gian công cộng bằng cảm xúc tập thể, concert "Tổ quốc trong tim" thu hút 50.000 khán giả, Concert "Rạng rỡ Việt Nam" sau vài giờ mở bán đã cháy vé, cho thấy dư địa để phát triển công nghiệp văn hóa rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến những khoảnh khắc bùng nổ ấy thành một chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam.

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Cuộc đua xe tự lái: Cạnh tranh trong hợp tác ở London

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị không ngừng leo thang, một mô hình hợp tác độc đáo đang hình thành ngay tại trung tâm châu Âu. Thủ đô London của nước Anh sắp trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới chứng kiến xe tự lái của hai gã khổng lồ công nghệ đến từ Mỹ và Trung Quốc cùng vận hành. Sự hiện diện song hành này không đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, mà còn mở ra một lối đi mới, nơi những đối thủ toàn cầu cùng phát triển dưới một khung pháp lý chung, mang đến hy vọng về khả năng phối hợp trong một lĩnh vực then chốt của tương lai.

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Khi “an toàn” chỉ là một khái niệm

Năm 2001, khán giả đã hồi hộp dõi theo những pha hành động và đấu trí trong bộ phim Oceans Eleven (11 tên cướp thế kỷ) về một vụ cướp casino được dàn dựng tinh vi đến mức hoàn hảo ở Los Angeles. Và cuối năm 2025, khi nước Đức đang yên bình tận hưởng kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, một vụ cướp ngân hàng táo bạo, với những tình tiết ly kỳ như phim điện ảnh, đã khiến người ta không khỏi bàng hoàng.

Khi chim bỏ đường bay

Khi chim bỏ đường bay

Có thể gọi vụ hủy chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” hôm 28/12 vừa qua là “vụ bể show thế kỷ” bởi nó chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Hệ lụy của nó là tranh cãi kéo dài, gay gắt giữa bên bênh vực và bên công kích các nghệ sĩ đã tham gia “đình công”.

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Tăng trưởng nghịch chiều và cơ hội cho nền công nghiệp văn hóa

Năm 2025 của điện ảnh thế giới mở ra với tâm thế bất an. Hollywood, biểu tượng của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu tiếp tục đối mặt chu kỳ suy giảm doanh thu, sự bế tắc của dòng phim trung cấp, chi phí sản xuất leo thang và tình trạng phụ thuộc quá mức vào các thương hiệu cũ. Thị phần phòng vé phim Hollywood đang giảm dần so với 2 thập kỷ trước, nhất là ở các thị trường châu Á, nơi khán giả trẻ chuyển sang nội dung bản địa và dịch vụ trực tuyến.

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Ăn chặn tiền sinh viên: Những kẻ đánh cắp niềm tin

Bắt nguồn từ một câu hỏi thắc mắc trên diễn đàn mạng xã hội của một vài sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long cùng 2 cấp dưới bị khởi tố hành vi "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", với cáo buộc đã "ăn chặn" tiền hỗ trợ tham gia phục vụ sự kiện A80 của sinh viên. Số tiền được cho là bị xà xẻo ấy không lớn (chỉ hơn 200 triệu) nhưng thứ mất đi lại lớn hơn nhiều lần.

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Khi các “triệu phú crypto” vào tầm ngắm của những kẻ bắt cóc

Trong bối cảnh Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác liên tục tăng giá, những ví tiền số trở thành “kho vàng di động”, đây không đơn thuần là dạng tống tiền truyền thống nữa. Tội phạm kết hợp giữa công nghệ và thủ đoạn tàn ác truyền thống để chiếm đoạt những khối tài sản ảo. Chúng sử dụng kỹ thuật doxxing (thu thập và tiết lộ thông tin cá nhân trên mạng), khai thác mạng xã hội, truy vết on-chain, rồi chuyển sang hành vi bạo lực ngoài đời thực để bắt cóc, khống chế và ép nạn nhân mở ví, tiết lộ mật khẩu crypto hoặc buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền.

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Khi thị trường đen buôn bán cổ vật tiếp tay cho tội phạm toàn cầu

Sáng sớm 19/10, bốn tên cướp cải trang thành công nhân xây dựng đã thực hiện một vụ cướp được lên kế hoạch tỉ mỉ tại Bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris (Pháp). Chỉ trong vòng chưa đầy 10 phút, chúng đã cuỗm đi 8 món đồ từ bộ sưu tập Trang sức Hoàng gia Pháp - những món đồ nổi tiếng với ý nghĩa lịch sử và tổng giá trị ước tính lên tới 88 triệu euro. Mặc dù một vài nghi phạm đã bị bắt giữ, công tố viên Paris Laure Beccuau vẫn mô tả hoạt động này "rất có thể là hành động của tội phạm có tổ chức".

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Người giữ vai trò quan trọng trong hệ thống Hoàng Hường

Sau khi Hoàng Hường - người được mệnh danh là "nữ hoàng" thực phẩm chức năng bị bắt, cơ quan điều tra tiếp tục bắt một mắt xích quan trọng trong "đế chế" Hoàng Hường, đó là Nguyễn Thị Tường An, người không livestream, không xuất hiện trên truyền thông nhưng được dư luận cho rằng, vai trò của Tường An cực kì quan trọng trong hệ thống của Hoàng Hường.

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Từ Jack97 không biết sợ tới một câu hỏi lớn hơn

Trên sân khấu lớn, Jack97 bước ra hào hoa như một “công tử” miền Tây, để rồi cậu ca sĩ ấy “tông cửa mồm” ném một câu “dồn cửa tai” của khán giả: “Lào gì cũng tôn”. Lập tức, video ấy tràn lan trên mạng, kéo theo phản ứng giận dữ của rất nhiều người…

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Thằng mõ mới ngụ cư cam quýt

Đò dọc phải tránh đò ngang

Ngụ cư phải tránh dân làng cho xa

"Đò" là từ "độ" tiếng Hán - Việt chuyển qua tiếng Việt, theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ. Khi ai đó bảo: "Thành công rồi, việc này có trời độ", ta hiểu là do trời ủng hộ giúp đỡ, chứ không hẳn hiểu theo nghĩa độ/ đò là chở qua sông.

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Lật tẩy mạng lưới rửa tiền toàn cầu của Prince Holding Group

Trong báo cáo dài hơn 200 trang mới được công bố, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ xác định Prince Holding Group (Prince Group) - đế chế kinh doanh trải khắp thế giới của ông trùm lừa đảo Chen Zhi, là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Không chỉ vận hành hàng loạt trại lừa đảo quy mô lớn ở Campuchia và Myanmar, Prince Group còn rửa hàng trăm triệu USD tiền bẩn qua hệ thống ngân hàng Hàn Quốc, fintech Singapore, bất động sản Dubai và quỹ đầu tư ở London (Anh).

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Con chip niềm tin và chân dung doanh nhân poker khát nước

Có những kẻ từng được ca ngợi là “người mở đường cho kỷ nguyên khởi nghiệp”, nhưng khi bức màn rơi xuống, người ta mới nhận ra đó không phải người mở đường mà là kẻ đào hố. Đào Minh Phú, trong nhiều năm, được nhắc đến như hình mẫu của một “doanh nhân 4.0”: năng động, sắc sảo, nói đâu trúng đó.

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Sắp xếp, sáp nhập đại học Việt Nam theo hướng nào?

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã yêu cầu sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương...